Irak/Suriye: Maç sonu kavgası


21.6.2017 - Bu Yazı 752 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Sıra artık IŞİD’i birlikte tepelemekten, beş benzemezin alan paylaşımına geldi. Hani futbol antrenmanlarında top denetimini artırmak amacıyla farklı boyutlarda, nizami olandan daha küçük toplar verilir oyunculara. Bazen de tüm oyuncular santra yuvarlağının içine toplanır. Onun gibi düşünün.

Artık IŞİD’in defteri dürülüyor. İddiası El Kaide’den farklı olarak alan denetimi olan örgüt Suriye ve Irak’ın çok az yerleşim birimini elinde tutabiliyor. Özünde Irak’tan doğma bir canavar olan IŞİD, Musul’un eski kentinde boğulmak üzere. Üstelik, koalisyonun sürekli desteğiyle de olsa, başarının sahibi daha birkaç yıl önce rezil olan Irak silahlı kuvvetleri. Yardımcı oyuncu ise Haşd-i Şabi. Ancak son perde kapanırken, maç sonu kavgasının emareleri görülüyor.

IŞİD’le mücadelenin başat aktörlerinden olan Irak Kürdistan Bölgesi (IKB) bağımsızlık hazırlığında. IKB Başkanı Mesut Barzani, iki Haşd olduğundan söz ediyor. Haşd’in Şengal’de olmasının uzlaşıyı bozduğunu vurguluyor. Başkaları, kağıt üzerinde tümüyle Haşd’in Irak ordusu çatısı altına alınmasına rağmen, bir bölümünün doğrudan İran Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) bağlı çalıştığına dikkat çekiyor. Şengal’de PKK varlığı da bir başka etmen.

ABD’nin bir Kürt siyaseti veya bir bağımsız Kürdistan tasarısı olduğunu ileri sürmek temelsiz. İstanbul Politikalar Merkezi’nin düzenlediği toplantıda konuşan Yezid Sayegh’in belirttiği üzere Trump döneminde “ABD’nin Irak/Suriye siyaseti yok, siyasal sonuçları olan bir askeri siyaseti” var. ABD, doğrudan alan denetiminde ziyade, Irak ve Suriye’nin kuzey bölgelerinin IŞİD’den temizlenmesinde katkısı olan İran’ı buraya sokmamayı, girdiği yerlerde de kalıcı olmamasını sağlamayı hedefliyor.

Bundan dolayı, Rakka’ya ve Suriye’nin Irak ve Ürdün’le olan sınırlarının yalıtılmasına yönelik bir yarış var. Sınır geçiş noktalarının Irak tarafını Haşd almaya çalışıyor. Suriye ordusu da batıdan doğuya, Deyrezor’a doğru uzanarak Haşd (veya İran) ile buluşmaya. ABD de desteklediği SDG ve ÖSO unsurlarıyla Suriye’nin Irak sınır boyunu yalıtmak için hem doğrudan ileri üslerini çoğaltıyor hem havadan kendi birliklerine ve desteklediği unsurlara yaklaşan Suriye kuvvetlerini vurmaktan çekinmiyor.

Deyrezor’u Rusya’nın Akdeniz’deki denizaltı ve savaş gemilerinden, İran’ın Kermanşah’daki DMO üssünden ateşlenen füzelerle vurması bu nedenden. Pek çokları IŞİD’in Deyrezor’u Rakka’ya oranla en az altı ay gibi bir süre boyunca daha güçlü biçimde savunacağını düşünüyor. Görünüş o yönde, zira coğrafi konumu daha uygun ve Rakka’yı boşaltan güçler buraya çekildi. Deyrezor’daki cebin IŞİD muhasarasına direnişini de ekleyelim.

Sınırda hareketlenen bir başkası da İsrail. O da Golan Tepeleri’nin Kuneytra tarafında 20 kilometre boyunca 10 kilometre derinliğinde bir alanı dolaylı yoldan denetleme telaşında. Keza Ürdün’ü de ABD Suriye keşmekeşinden kendi eğitip-donattığı ÖSO unsurlarıyla yalıtma peşinde. Esasen sayılara bakınca çok da etkileyici değil: İsrail bağlantılı olanlar 500, SDG hariç ABD bağlantılı ÖSO’nun 5 bin gibi bir mevcudundan söz ediliyor. SDG ise malum 50 bini buldu.

Suriye’nin de gücü ülkenin her yerine güç projeksiyonu yapmaya elverişli değil. Suriye silahlı kuvvetleri ile Şam destekli silahlı grupların ilişkisi de sorunsuz veya her zaman disiplinli gitmiyor. RF, çıkardığı ateşkes anlaşmasıyla Şam’a sınırlarına ve Deyrezor’a yönelme olanağı tanıdı. ABD’nin Suriye uçağı düşürmesinden sonra da kaçıncı kez sorun çözme için kurulan iletişim hattının askıya alındığını ve Fırat’ın batısının ABD uçuşlarına yasak olduğunu duyurdu.

Defteri dürülüyor dedim ama IŞİD berhava olacak değil. Toplumun çatlaklarında, gölgelerde, biçim değiştirerek yaşamayı sürdürür. Alan denetimi iddiası ortadan kalkar. Suriye/Irak çöllerinde de girecek kovuklar bulur. Suriye’nin Irak ve Ürdün sınırlarının denetimini sağlamakta ABD’nin güç kullanmaktan çekinmeyeceği de ortada. Ancak kendi bu işi doğrudan yapmayacaksa onda da insan gücü eksik. Nasıl Şam’ın ne RF ve İran desteği olmadan ayakta kalması, ne iktidarını ülke sathına yayması aynı nedenden mümkün değilse.

Bir de bizim Fırat Kalkanı cebimiz var bin 900 kilometrekare. Onun idaresi, KKTC misali en az bir çeyrek asır bizdedir kuşkunuz olmasın. Sırtımıza bu diplomatik yükü derdimiz yokmuş gibi neden aldık onu bilemem. Kürtlerin de mutasavver özerk bölgesi, Rojava-RF (Afrin) ve Rojava-ABD olarak fiilen ikiye bölünmüş gözüküyor. Gerçekten “yerli ve milli” bir hamle yapabilsek, Kürtlerle ilişkimiz dönüştürür, o işi aradaki Fırat Kalkanı cebini de katık eder biz çözeriz ama o akla dair bir emare ufukta yok ve ülkemiz demokratikleşmetikçe olmayacağa benzer.

Meşhur “büyük resme” iki adım geri atıp bakalım. Yanılmama güvencesi adına şunu diyecek zaman: her an her şey olabilir. Zira, sıra artık IŞİD’i birlikte tepelemekten, beş benzemezin alan paylaşımına geldi. Hani futbol antrenmanlarında top denetimini artırmak amacıyla farklı boyutlarda, nizami olandan daha küçük toplar verilir oyunculara. Bazen de tüm oyuncular santra yuvarlağının içine toplanır. Onun gibi düşünün. Burada fark, o topların en küçük yanlış harekette patlayabilecek ve oyuncuların tamamı silahlı. Levant ve Mezopotamya alanlarında şimdi bu aşamaya geldik.

.

Facebook Yorumları

Kod8
19.9.2018
Irak'ta ABD-İran mücadelesi
17.9.2018
Idlip, saha ve masa
12.9.2018
Tahran vodvili ve sonrası
10.9.2018
Idlip'in galat-ı meşhuru
6.9.2018
Idlip'in isimsiz şehidi
3.9.2018
Al Idlip'i ver Tel Rifat'ı
29.8.2018
Irak Türkmenleri dosyası
27.8.2018
Memleketin birinde Kürtler yaşarmış
22.8.2018
Diplomata çelebilik yaraşır
19.8.2018
Dışişleri işini yapabilmeli
15.8.2018
Akbaş'ın sol bacağı ve diplomasi
12.8.2018
Hülooğğ devrinin sonu
8.8.2018
İran yaptırımlarının anlamı
5.8.2018
Ver bankeri, al papazı
1.8.2018
Putin'le geleni Putin yolcular
29.7.2018
Brunson, İdlip ve köşeden çıkmak
25.7.2018
Trump ile Putin arasında
22.7.2018
Muhalefetten beklenen
18.7.2018
Fransa harmanı ve Hırvatistan butiği
15.7.2018
Butik Hırvatistan ile büyük Türkiye
11.7.2018
İyi geceler Türkiye'm
9.7.2018
İkinci Cumhuriyet
4.7.2018
Susun, deli konuşacak
1.7.2018
Yerel seçimler: Dün değil şimdi
27.6.2018
Başkanistana hoşgeldiniz
24.6.2018
Yasaklara uygun yazı
20.6.2018
Çıldırtmaksa maksadın
18.6.2018
Gerçek seçim, fason demokrasi
13.6.2018
Dışişlerinde reformu düşünmek
10.6.2018
Kandil, Demirtaş, seçimler
6.6.2018
Münbiç yol haritası
4.6.2018
Çavuşoğlu'nun Vaşington seferi
30.5.2018
İslamcılığın tıkanışı ve tükenişi
28.5.2018
Biraz da kalkınmasak?
23.5.2018
Irak 2003-Irak 2018
21.5.2018
Seçim kampanyaları üzerine
18.5.2018
Filistin milli dava
16.5.2018
Malezya, Ermenistan, 24 Haziran filan
14.5.2018
Kürt meselesi: Sıkıldık
9.5.2018
(250+250) + 100 = 'IRAK'?
6.5.2018
Sizi cumhurbaşkanı yaptım
2.5.2018
Seçim sürecinde yine Suriye
29.4.2018
Yok baraj-Çok aday
25.4.2018
Son düzlük için Gül-Tekin kuponu
23.4.2018
Baskın seçim ve dış politika riskleri
18.4.2018
Mariano'nun sol ayağı
15.4.2018
Facebook ve bizim seçimler
12.4.2018
Açık ve yakın tehlike
8.4.2018
Çare fotoğraf diplomasisi
5.4.2018
Paketleyen, dövüşken devlet
2.4.2018
Macron, Trump, Erdoğan
29.3.2018
Avrupa: Olmadı yar...
26.3.2018
Kürtlerle hangi ortak yarınlar?
20.3.2018
Afrin'den Diyarbakır'a
19.3.2018
Alman koalisyonu, sosyal demokrasi, geleceğimiz
16.3.2018
Giden Tillerson, gelen Pompeo
15.3.2018
Lefkoşa'da bir nefes özgürlük
12.3.2018
Bir heyula dolaşıyor
8.3.2018
Irak Kürdistanı diye bir yerde
5.3.2018
Yaşasın ölüm, kahrolsun zeka*
1.3.2018
Ateşkes ve Afrin'in fethi
26.2.2018
Kürt meselesinin dışı, içi
22.2.2018
Suriye, Türkiye, ABD
19.2.2018
Suriye: Asker, sivil, savaş
15.2.2018
Savaş karşıtlığı aymazlıktır
12.2.2018
Büyükelçinin ölümü*
9.2.2018
Suriye'de resim belirginleşiyor
8.2.2018
Suriye oyun planımız
5.2.2018
Suriye: Veriler ve öngörüler
1.2.2018
Afrin, niyet ve akıbet
23.1.2018
Afrin ve sonrası
22.1.2018
Savaşa alternatif Suriye stratejisi
178.1.2018
Afrin'e müdahale yerine etkin diplomasi
14.1.2018
Demokratik cumhuriyet, halkın başkanı
10.1.2018
Ortadoğu'da sürdürülemez çelişkiler
8.1.2018
Trump, radikal İslamcılık, bölgemiz ve biz
4.1.2018
2018-Olası yangın yerleri
27.12.2017
Cumhuriyetimizin sonu
24.12.2017
Irak Kürtleri ayaklandı
22.12.2017
Dış siyaset 2018 atlası - II
20.12.2017
Dış siyaset 2018 atlası
18.12.2017
Uçurumun kıyısında
13.12.2017
Suriye'den çekilmek zamanı
10.12.2017
Kudüs ve Lozan
7.12.2017
Ortadoğu'da kartlar yeniden...
3.12.2017
Gemiyi bırak, tersaneye gel
29.11.2017
Suriye ve Kürtler
22.11.2017
Suriye'de son durum
19.11.2017
Barış çölü, akademik çöl
15.11.2017
'Slimfit' devlet
12.11.2017
Atatürk, Kürtler, Erdoğan
8.11.2017
Riyad, Tahran, Ankara
5.11.2017
Laik, çoğulcu, katılımcı cumhuriyet
1.11.2017
Mesut Barzani'den sonra
29.10.2017
Devletin fazlası, kuralın azlığı
25.10.2017
Irak Kürdistanı'nın sonu mu?
22.10.2017
Kürtler ve Türkiye
18.10.2017
Kerkük
15.10.2017
Sorun ABD vizesinden derin
11.10.2017
Idlip: 'İyi, Kötü ve Çirkin'
8.10.2017
Mam Celal'in ardından
4.10.2017
Katalunya dersleri
1.10.2017
Ovaköy/Körava ve 'İslamcı Kemalizm'
27.9.2017
Referandumdan sonra
24.9.2017
MGK bildirisi üzerine
20.9.2017
Şok, seferberlik, savaş
13.9.2017
Cumhuriyet'in tosladığı mahkeme duvarı
6.9.2017
Menzil, Kürtler, Selefilik
3.9.2017
Irak Kürdistanı’nda referandum
30.8.2017
Mezbaha 694
28.8.2017
Diplomaside büyücü yamaklığı*
23.8.2017
Dış politikamız değişiyor mu?
20.8.2017
İki Türkiye boğazlaşır mı?
16.8.2017
Komşu Kürtlerin bağımsızlığı
13.8.2017
Gülümseyin, yarın artık yakın
8.8.2017
İkinci yeni Türkiye
6.8.2017
Muhabiriniz Yoğurtçu Parkı’ndan bildiriyor
2.8.2017
Dış politikada gelecekten geçmişe
30.7.2017
Cumhuriyet Davası izlenimleri
26.7.2017
Almanya'yla krizden Cumhuriyet'e
24.7.2017
Başkanlık yarışı nasıl kazanılır?
19.7.2017
Başkanlık yarışı kazanılabilir
9.7.2017
Büyükada casuslar yuvası
5.7.2017
Adalet Yürüyüşü
26.6.2017
Suriye/Irak: IŞİD'den sonrası
21.6.2017
Irak/Suriye: Maç sonu kavgası
18.6.2017
Irak Kürdistanı’nın bağımsızlığı
14.6.2017
Macron, TINA, OHAL - Vay vay vay...
10.6.2017
İran, Katar, SA: Kalıcı sakatlığa yol açabilecek pozisyonlar
7.6.2017
Katar, Suriye, Türkiye, vs...
31.5.2017
Kadri Gürsel hapisteyken hangi dış politika?
24.5.2017
'Geleceğe kaçış' - Bis
17.5.2017
Başlamadan biten görüşme
14.5.2017
Kendi Ermeni meselem: Cemal Azmi Bey
8.5.2017
Astana sonrası Suriye
3.5.2017
Dış siyasette anlam deryası
30.4.2017
Suriye, bize Afganistan olmasın
26.4.2017
Macron: Yeni siyasetin bir filizi
23.4.2017
Sıfırlanan ana muhalefet ve yeni siyaset
19.4.2017
Hınçla ters takla?
16.4.2017
Efsaneler, gözyaşları, hariciye...
9.4.2017
Ortadoğu için bir diplomasi kılavuzu
7.4.2017
Temiz kırık mı, direnç hattı mı?
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Kod8
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları



Kod8