Saniye İçinde Yönlendiriliceksiniz

Baskın seçim ve dış politika riskleri


23.4.2018 - Bu Yazı 432 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Baskın seçim kararında dış politika kaynaklı risklerin yönetilemeyişi ne denli etkili oldu? Sayın Cumhurbaşkanı kararı duyururken açıkça “gerek Suriye’de yürüttüğümüz sınır ötesi operasyonlar, gerek Suriye ve Irak merkezli olarak bölgemizde yaşanan tarihi önemdeki hadiseler, Türkiye’nin bir an önce belirsizlikleri aşmasını zorunlu hale getirmiştir” demek zorunluluğu hissetti. Dış politika üzerine yazıp, konuşan bizlerin en yetkili ağızdan yapılan bu açıklamayı temel almamız gerektiğini düşünürüm.

Gerisi biraz eğitilmiş tahmin yürütmek, biraz oturduğumuz koltuktan ahkam kesmek niteliğinde olmak zorunda. Kendi birikimimiz, deneyimimiz elverdiğince. Zira dış politikanın yapıldığı dar karar alma çevresi içine bakamıyoruz. Sahadaki verilere göre akıl yürütmek durumundayız. Ayrıca, Sayın Cumhurbaşkanı’nın Suriye’yi öne çıkarıp, ardına Irak’ı eklemesini yani adını koymadan öncelikli meselenin sınır ötemizdeki Kürtler hatta PKK ve uzantıları olduğunu herhalde not etmeliyiz.

Cumhuriyet tarihimizde herhangi bir seçim kararı açıklanırken dış politika gelişmelerinin gerekçeler arasında zikredildiğini ben anımsamıyorum. Öyleyse vaziyet ciddi. Sayın Bekir Ağırdır’ın çarpıcı ve yerinde değerlendirmesine göre “Suriye diye kodlanan şey, yeni dünyanın yeni denge arayışının kostümlü provasıdır. Ve yine Suriye diye kodlanan şey Türkiye’dir.”

Zamanında Suriye siyasetimizi iki uzun stoper (ABD ve RF) arasına atılan şişirme toplarla gol arayan kısa santrforun biteviye ezilmesine benzetmiştim. Kenarda oyuna alınacak kalıplı ve hamleli uzun santrforumuz olmadığı gibi, oyun düzenimizi de eldeki kadroya göre uyarlamak niyet ve iradesi görünmediğini vurgulamıştım. Derken “sahada güçlü olan, masaya güçlü oturur” gibi kulağa hoş gelen ancak kerameti kendinden menkul bir diplomasi taktiğiyle Ankara kendine dirsekle sahada/masada yer açtı.

Buna karşılık Astana sürecinin Ankara Zirvesi’nde İran Cumhurbaşkanı Ruhani’nin “çekilin” talebi Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü kalın tarafından doğrulandı. Ardından, RF Dışişleri Bakanı Lavrov’un da Afrin’in Şam’a devri talebi ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın sert yanıtı geldi. Artık bitişik Fırat Kalkanı ile Zeytin Dalı bölgeleri arasındaki stratejik Tel Rifat/Minnag cebi, YPG buradan çekilmesine rağmen, RF ve İran direnciyle rejimin Nubl/Zehra koridoruna eklendi.

TSK denetimindeki bölgenin Idlip’e doğru sarkması, diğer yanda Münbiç ve Fırat’ın doğusu derken, köpürtülen fütuhat söyleminin ardı getirilemedi. TSK elindeki bölgeler istenmeyen cihatçıların boca edildiği çöplüklere dönerken, bu unsurların ulusal güvenliğe tehdit niteliği iktidarın dahi kafasını kurcalar oldu. Pompeo’nun ABD Dışişleri Bakanı atanması iç onay süreci, yeni Ulusal Güvenlik Danışmanı Bolton’un sponsoru Suudi Arabistan ve körfez ülkeleri olacak yeni bir paralı Arap ordusu kurmak fikri derken ABD ile de kısa erimde bir gelişme beklemek gerçekçi gözükmüyor.

O arada petrolün varili 74 ABD Doları’nı gördü. Kendi para birimlerimizle ticaret teklif ettiğimiz Rusya ve İran, tedarikte ilk ve ikinci sırada. Irak’ta 16 Mayıs’ta seçim var, dolaylı etki kapasitemiz kısıtlıdan sıfıra inmiş halde. Bağdat, Erbil’i “bükmüş” durumda ve bırakmıyor. Ankara, Erbil’e sırtını döndü, Bağdat’ı tek muhatap kabul etti. Bağdat, Ankara’yı da Irak Kürdistan Bölgesi’nin (IKB) ülkemiz üzerinden petrol ihracatı konusunda Londra’da devam eden tahkim sürecinde tüm şirinlik girişimlerimize rağmen “bırakmıyor”.

IMF yıllık raporunda “Türkiye’nin daha güçlü mali konsolidasyona, ücret ödemelerindeki artışların sınırlanması, ihtiyari yatırım teşviklerinin azaltılması ve hedef koyulmamış mali transferlerin rasyonelleştirilmesi suretiyle ulaşabileceği” ve “mali konsolidasyonun, Merkez Bankası ve para politikası üzerindeki aşırı baskıyı azaltmaya yardımcı olacağı ve yatırımcı güvenini yükselteceği” belirtildi. Hazine Müsteşarlığı, 2018 yılı dış finansman programı çerçevesinde 2 milyar ABD Doları tutarında Ekim 2028 vadeli tahvil ihraç etti ve 24 Nisan 2018’de kasaya girecek biçimde bu miktarı dolar cinsinden borçlanmış oldu.

Diğer taraftan, iktidarın Suriye ve Irak “kaygılarının” kesişme çizgisi Kürtler ve PKK ise, Afrin’de ve Şengal’de “ilerleme” uğruna bir uzlaşı devşirildiği ortada. Varsaydığım uzlaşıya aracılı mı, doğrudan mı varıldı belli değil. Ancak bilindiği üzere her uzlaşının iki tarafı vardır. Bu gelişmelerin yanına Taner Yıldız, Mehdi Eker ve Efgan Ala’dan oluşan AKP heyetinin 11 Nisan 2018 tarihli DPI-Londra ziyaretini de koyabiliriz. Devlet Bahçeli’nin “sığ derinlerden” gelen bir uyarıyla mutfaktan yanık kokuları geldiği vehmine kapılarak apar topar erken seçim çağrısı yaptığını da -spekülasyon yapmak serbetse- pekala iddia edebiliriz.

Velhasıl, Suriye ve Irak bağlamında hem içeride hem dışarıda “iki sandalyede birden oturma” siyasetinin sonunun göründüğüne ve olağandışı sertlikte, belki yıkıma varacak boyutta, bir ekonomik krizin eşiğinde olabileceğimize dair çıkardığım bilanço şimdilik bu kadar. Son olarak, ülkemizi dışarıdan kendi rahat koltuklarında takip eden Türkiye uzmanlarının şimdiden Sayın Erdoğan’ı seçimden galip çıkmış gibi rakipsiz gösteren yorumlarındaki sorumsuzluk ve içeriden Levent Gültekin’in bağımsız adaylığına istihza ile yaklaşanlardaki hafifliği el ele uğurlamak isterim.

Demirtaş’ın dediği üzere “Güçlü Türkiye, güçlü demokrasi ile olur. Bütün sorunlarımızı ülkenin birliği içinde, adaletle çözebilecek ferasetimiz de, cesaretimiz de, samimiyetimiz de var. İnanın yapabiliriz; inanın ve yapalım. Gelin el ele verelim, bu korkunç kutuplaşmayı ortadan kaldıralım. Önümüzdeki seçimleri demokrasinin ve kardeşliğin düğününe dönüştürelim. İnanın yapabiliriz; inanın ve yapalım.”

.

Facebook Yorumları

Kod8
18.10.2018
Kutupsuz dünyanın kuralsızlığı
15.10.2018
Papaz kaçtı, Osman kaldı
11.10.2018
Kürtler, terörle mücadele, isyan bastırma
7.10.2018
Türkiye-ABD ilişkileri zorda
4.10.2018
Bakalım neymiş şu Irak Kürdistanı?
30.9.2018
Erdoğanland
26.9.2018
Erdoğan'ın Çin modeli
23.9.2018
Idlip'te Türk-Rus mutabakatı
19.9.2018
Irak'ta ABD-İran mücadelesi
17.9.2018
Idlip, saha ve masa
12.9.2018
Tahran vodvili ve sonrası
10.9.2018
Idlip'in galat-ı meşhuru
6.9.2018
Idlip'in isimsiz şehidi
3.9.2018
Al Idlip'i ver Tel Rifat'ı
29.8.2018
Irak Türkmenleri dosyası
27.8.2018
Memleketin birinde Kürtler yaşarmış
22.8.2018
Diplomata çelebilik yaraşır
19.8.2018
Dışişleri işini yapabilmeli
15.8.2018
Akbaş'ın sol bacağı ve diplomasi
12.8.2018
Hülooğğ devrinin sonu
8.8.2018
İran yaptırımlarının anlamı
5.8.2018
Ver bankeri, al papazı
1.8.2018
Putin'le geleni Putin yolcular
29.7.2018
Brunson, İdlip ve köşeden çıkmak
25.7.2018
Trump ile Putin arasında
22.7.2018
Muhalefetten beklenen
18.7.2018
Fransa harmanı ve Hırvatistan butiği
15.7.2018
Butik Hırvatistan ile büyük Türkiye
11.7.2018
İyi geceler Türkiye'm
9.7.2018
İkinci Cumhuriyet
4.7.2018
Susun, deli konuşacak
1.7.2018
Yerel seçimler: Dün değil şimdi
27.6.2018
Başkanistana hoşgeldiniz
24.6.2018
Yasaklara uygun yazı
20.6.2018
Çıldırtmaksa maksadın
18.6.2018
Gerçek seçim, fason demokrasi
13.6.2018
Dışişlerinde reformu düşünmek
10.6.2018
Kandil, Demirtaş, seçimler
6.6.2018
Münbiç yol haritası
4.6.2018
Çavuşoğlu'nun Vaşington seferi
30.5.2018
İslamcılığın tıkanışı ve tükenişi
28.5.2018
Biraz da kalkınmasak?
23.5.2018
Irak 2003-Irak 2018
21.5.2018
Seçim kampanyaları üzerine
18.5.2018
Filistin milli dava
16.5.2018
Malezya, Ermenistan, 24 Haziran filan
14.5.2018
Kürt meselesi: Sıkıldık
9.5.2018
(250+250) + 100 = 'IRAK'?
6.5.2018
Sizi cumhurbaşkanı yaptım
2.5.2018
Seçim sürecinde yine Suriye
29.4.2018
Yok baraj-Çok aday
25.4.2018
Son düzlük için Gül-Tekin kuponu
23.4.2018
Baskın seçim ve dış politika riskleri
18.4.2018
Mariano'nun sol ayağı
15.4.2018
Facebook ve bizim seçimler
12.4.2018
Açık ve yakın tehlike
8.4.2018
Çare fotoğraf diplomasisi
5.4.2018
Paketleyen, dövüşken devlet
2.4.2018
Macron, Trump, Erdoğan
29.3.2018
Avrupa: Olmadı yar...
26.3.2018
Kürtlerle hangi ortak yarınlar?
20.3.2018
Afrin'den Diyarbakır'a
19.3.2018
Alman koalisyonu, sosyal demokrasi, geleceğimiz
16.3.2018
Giden Tillerson, gelen Pompeo
15.3.2018
Lefkoşa'da bir nefes özgürlük
12.3.2018
Bir heyula dolaşıyor
8.3.2018
Irak Kürdistanı diye bir yerde
5.3.2018
Yaşasın ölüm, kahrolsun zeka*
1.3.2018
Ateşkes ve Afrin'in fethi
26.2.2018
Kürt meselesinin dışı, içi
22.2.2018
Suriye, Türkiye, ABD
19.2.2018
Suriye: Asker, sivil, savaş
15.2.2018
Savaş karşıtlığı aymazlıktır
12.2.2018
Büyükelçinin ölümü*
9.2.2018
Suriye'de resim belirginleşiyor
8.2.2018
Suriye oyun planımız
5.2.2018
Suriye: Veriler ve öngörüler
1.2.2018
Afrin, niyet ve akıbet
23.1.2018
Afrin ve sonrası
22.1.2018
Savaşa alternatif Suriye stratejisi
178.1.2018
Afrin'e müdahale yerine etkin diplomasi
14.1.2018
Demokratik cumhuriyet, halkın başkanı
10.1.2018
Ortadoğu'da sürdürülemez çelişkiler
8.1.2018
Trump, radikal İslamcılık, bölgemiz ve biz
4.1.2018
2018-Olası yangın yerleri
27.12.2017
Cumhuriyetimizin sonu
24.12.2017
Irak Kürtleri ayaklandı
22.12.2017
Dış siyaset 2018 atlası - II
20.12.2017
Dış siyaset 2018 atlası
18.12.2017
Uçurumun kıyısında
13.12.2017
Suriye'den çekilmek zamanı
10.12.2017
Kudüs ve Lozan
7.12.2017
Ortadoğu'da kartlar yeniden...
3.12.2017
Gemiyi bırak, tersaneye gel
29.11.2017
Suriye ve Kürtler
22.11.2017
Suriye'de son durum
19.11.2017
Barış çölü, akademik çöl
15.11.2017
'Slimfit' devlet
12.11.2017
Atatürk, Kürtler, Erdoğan
8.11.2017
Riyad, Tahran, Ankara
5.11.2017
Laik, çoğulcu, katılımcı cumhuriyet
1.11.2017
Mesut Barzani'den sonra
29.10.2017
Devletin fazlası, kuralın azlığı
25.10.2017
Irak Kürdistanı'nın sonu mu?
22.10.2017
Kürtler ve Türkiye
18.10.2017
Kerkük
15.10.2017
Sorun ABD vizesinden derin
11.10.2017
Idlip: 'İyi, Kötü ve Çirkin'
8.10.2017
Mam Celal'in ardından
4.10.2017
Katalunya dersleri
1.10.2017
Ovaköy/Körava ve 'İslamcı Kemalizm'
27.9.2017
Referandumdan sonra
24.9.2017
MGK bildirisi üzerine
20.9.2017
Şok, seferberlik, savaş
13.9.2017
Cumhuriyet'in tosladığı mahkeme duvarı
6.9.2017
Menzil, Kürtler, Selefilik
3.9.2017
Irak Kürdistanı’nda referandum
30.8.2017
Mezbaha 694
28.8.2017
Diplomaside büyücü yamaklığı*
23.8.2017
Dış politikamız değişiyor mu?
20.8.2017
İki Türkiye boğazlaşır mı?
16.8.2017
Komşu Kürtlerin bağımsızlığı
13.8.2017
Gülümseyin, yarın artık yakın
8.8.2017
İkinci yeni Türkiye
6.8.2017
Muhabiriniz Yoğurtçu Parkı’ndan bildiriyor
2.8.2017
Dış politikada gelecekten geçmişe
30.7.2017
Cumhuriyet Davası izlenimleri
26.7.2017
Almanya'yla krizden Cumhuriyet'e
24.7.2017
Başkanlık yarışı nasıl kazanılır?
19.7.2017
Başkanlık yarışı kazanılabilir
9.7.2017
Büyükada casuslar yuvası
5.7.2017
Adalet Yürüyüşü
26.6.2017
Suriye/Irak: IŞİD'den sonrası
21.6.2017
Irak/Suriye: Maç sonu kavgası
18.6.2017
Irak Kürdistanı’nın bağımsızlığı
14.6.2017
Macron, TINA, OHAL - Vay vay vay...
10.6.2017
İran, Katar, SA: Kalıcı sakatlığa yol açabilecek pozisyonlar
7.6.2017
Katar, Suriye, Türkiye, vs...
31.5.2017
Kadri Gürsel hapisteyken hangi dış politika?
24.5.2017
'Geleceğe kaçış' - Bis
17.5.2017
Başlamadan biten görüşme
14.5.2017
Kendi Ermeni meselem: Cemal Azmi Bey
8.5.2017
Astana sonrası Suriye
3.5.2017
Dış siyasette anlam deryası
30.4.2017
Suriye, bize Afganistan olmasın
26.4.2017
Macron: Yeni siyasetin bir filizi
23.4.2017
Sıfırlanan ana muhalefet ve yeni siyaset
19.4.2017
Hınçla ters takla?
16.4.2017
Efsaneler, gözyaşları, hariciye...
9.4.2017
Ortadoğu için bir diplomasi kılavuzu
7.4.2017
Temiz kırık mı, direnç hattı mı?
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Kod8
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları



Kod8