Beril DEDEOĞLU

Star Gazetesi



Bookmark and Share

Yoksa her şey İran-İsrail mücadelesi yüzünden miydi?


14.2.2018 - Bu Yazı 283 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Bu sorunun yanıtı evet ise her iki ülkenin de karar alıcılarını tebrik etmek gerekir. Suriye’de ve hatta tüm Ortadoğu’da yaşanan çatışmaların esas nedeni İsrail ile İran arasındaki keskin rekabet idiyse, bu iki ülkenin dünyada kullanmadığı oyuncu kalmadığı söylenebilir. Durum buysa, sadece Suriye rejimi, muhalif güçler, DEAŞ ya da başka yerel güçler değil, küresel güç olan ABD ve Rusya’nın bile bu iki ülke tarafından gayet verimli biçimde kullanıldığını söylemek mümkün. 

Söz konusu sorunun sorulmasının nedeni ise Suriye’de İran ve Şam yönetimine ait askeri varlıklarla İsrail askeri varlıkları arasında birbirini imha etmeye yönelik harekatların yapılıyor olması. Ortada İsrail’e yönelik açık bir saldırı yok, İran’a yönelik de yok. Ama bu iki ülke, tampon bölge olarak gördükleri Suriye’de açıkça söylemek gerekirse savaşıyorlar. Bu savaşma halinde DEAŞ nereye oturuyor, muhalifler ne anlam ifade ediyor, YPG kimin geleceğine katkı sağlıyor soruları ise sadece taktiksel yanıtlar bulabiliyor. Kısacası Suriye içindeki yerel oyuncular, soru İran-İsrail çatışması içinden sorulduğunda son derece tali bir değer arz ediyor.

 

Mesele iki ülkeye indirgenemez

Başlıkta sorduğumuz sorunun yanıtı, Suriye meselesi İran-İsrail çatışmasını aşan bir konu dediğimizde ise bu iki ülkenin başka rakipler tarafından kullanıldığını ima etme ihtimali ortaya çıkmakta. 

Suriye ve ona bağlı olarak Mısır’dan Yemen’e, Suudi Arabistan’dan Körfez bölgesine kadar tüm geniş coğrafyada birbiriyle “denetlenebilir rekabet” sürdüren, belki de “orası senin, burası benim” şeklinde anlaşan iki oyuncu, İran ve İsrail’i kullanıyor olabilirler. Bu, madalyayı desteklediği sporcunun boynuna asmak ama para ödülünü eve götürmek gibi bir durum olabilir. 

Genel bir bakışla, Rusya’nın İran’ı, ABD’nin de İsrail’i sahaya sürdüğü düşünülebilir. Ya tam tersiyse? 

Ortadoğu’nun kaptanları olan Rusya ve ABD, lineer yerine alineer bir denklem kurdularsa ve aslında İsrail’in sınırını Rusya’nın-İran’ın sınırını da ABD’nin koyması konusunda uzlaşmaya gittilerse?

 

Kullanılan ülke olmayı kabul etmek

İsrail’in Suriye meselesine daha fazla dahil olması önemli. Zira İsrail diyor ki “aradaki yerel oyuncular çıksın, hangi devletin ne meselesi varsa, savaş arenasında görelim”. Kabul etmek gerekir ki, bu yaklaşıma Türkiye de hiç itiraz etmez. Zira Türkiye, vekalet savaşlarına en fazla karşı çıkan ülke. 

Ancak sorunlar karmaşık. İsrail’in davranışları, bazı açılardan Türkiye’nin “işine gelir” nitelikte. Ancak, itiraz etmemenin karşılığı olarak “Kudüs” konusuna da “tamam” demez. Dama değil Satranç oynandığına göre, o zaman sahaya başka oyuncuların sürülmesi gerekir. 

Sahadaki dengeyi İran-İsrail-Türkiye, hatta genişletelim Suudi Arabistan düzenleyecek olsa, satrancın zemini öngörülebilir bir zemin olur. Ancak tokmak ile davul başka ellerde. Dolayısıyla bölge ülkeleri esasen ABD ile Rusya’yı daha açık, daha tanımlanır bir tavır almaya zorluyor gibi. Eğer haklıysak, artık bölge ülkelerinin büyük güçleri yönlendirme kapasitelerinin arttığı bir döneme girdiği söylenebilir. 

O zaman, belki de en pratik çıkış, Rusya ve ABD’nin denetlenebilir rekabetlerine bölge ülkelerinin öneri sunmaları ve çözümlerdeki ağırlıklarının artırılmalarını sağlamaları olabilir. 

Buradaki kilit eşik ise kullanılabilir ülke olmayı seçmek ya da seçmemekle ilgili. İsrail, kullanılmaya hazır olduğunu ima eden hamleler yaparak İran’ı da aynı yola sürüklüyor. Dolayısıyla da Türkiye için mükemmel bir fırsat doğuyor. 

.

Facebook Yorumları

reklam
20.4.2018
Erken seçimlerin dış politikaya etkileri
18.4.2018
Uluslararası hukukun iflası
13.4.2018
ABD-Rusya: sanal restleşme, gerçek risk
11.4.2018
Yeni soğuk savaş inşasında kat çıkılıyor
6.4.2018
Almanya ne ima ediyor?
4.4.2018
Fransa’ya da ne oluyor?
30.3.2018
Rus diplomatlar neden “istenmeyen kişi” ilan ediliyor?
28.3.2018
AB-Türkiye zirvesi: En kötünün iyisi, iyinin kötüsü
23.3.2018
Dış Basında Afrin harekatı
21.3.2018
Suriye kaç bin dolar eder?
16.3.2018
Tillerson’ı değiştirmek için İran yeterli bir neden mi?
15.3.2018
Ne kadar savaş, o kadar silah
9.3.2018
BM’nin sivil kayıp hassasiyeti!
7.3.2018
Mali'den Suriye’ye hep aynı yöntem
2.3.2018
‘Senin teröristin benim dış politika aracımdır’
1.3.2018
Suriye’de pazarlığa bağlı ateşkes
23.2.2018
Afrin manipülasyonu kimi test ediyor?
16.2.2018
Suriye için uluslararası müdahaleye mi hazırlanılıyor?
14.2.2018
Yoksa her şey İran-İsrail mücadelesi yüzünden miydi?
9.2.2018
Biriyle iyi olunca, öbürüyle kötü mü olmak gerekiyor?
7.2.2018
Zeytin Dalı, sadece askeri bir mücadele değil
2.2.2018
Türk-Fransız ilişkilerini bozma girişimi
31.1.2018
Soçi’nin değişen yüzü, değiştirdiği yüzler
26.1.2018
ABD’den gelen hangi ses dinlenecek?
24.1.2018
Dünya’nın bakışı ve ısınan diplomasi
19.1.2018
ABD, Suriye’de sınır ordusu kuruyor mu, kurmuyor mu?
17.1.2018
ABD’ninki matematik değil, aritmetik
12.1.2018
Trump kazara barışa yol açtı
10.1.2018
Önce Avrupa, sonra AB ile normalleşme
5.1.2018
Trump Moskova’ya yerleşir mi?
4.1.2018
İran’ı 'mecburen' içe döndürecek gösteriler
29.12.2017
2018’de dostları çoğaltmak, düşmanları azaltmak
27.12.2017
Avusturya’nın tehlikeli icraatı
22.12.2017
Trump’ın esnaf zihniyeti
20.12.2017
İngiltere’den Trump’a: Rusya kabloları koparabilir
15.12.2017
Trump’ın Kudüs çıkışı en fazla Rusya’ya yaradı
13.12.2017
ABD-Rusya zımni uzlaşısı: 2009’a geri dönüş
8.12.2017
Trump’ın Kudüs çıkışı
6.12.2017
Türkiye Projesi
1.12.2017
Trump ABD politikalarından haberdar mı?
30.11.2017
ABD ile Rusya’nın Avrupa’sı
24.11.2017
Suriye’nin kazananı
22.11.2017
Dış müdahalede yeni yöntemler
17.11.2017
Rakka’da kirli pazarlık
15.11.2017
Trump’ın Ortadoğu Barış Planı varmış
10.11.2017
Musk’ın ziyareti Trump’ın ziyaretinden önemli
8.11.2017
ABD-Suudi Arabistan ilişkilerinde darbeli model
3.11.2017
Böyle saça böyle tarak
1.11.2017
Trump’ın geleceği savaş çıkarmasına mı bağlı?
27.10.2017
Salman’ın ılımlı İslam tasarımı
20.10.2017
Almanya, Irak’ın bütünlüğünden yanaymış
18.10.2017
ABD ne yapmaya çalışıyor?
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Seraby Interactive |Reklam Ajansı
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları


Seraby Interactive |Reklam Ajansı