Doğan AKIN

T24.Com



Bookmark and Share

35. madde değişikliği darbe girişimi ve 28 Şubat davalarını etkileyebilir mi?


01.08.2013 - Bu Yazı 2079 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Anayasaların temel hükümlerinden biri “anayasanın üstünlüğü” ilkesidir. Bir başka deyişle, yasalar aayasa aykırı olamaz.

Yüzyılların birikiminden süzülerek gelen bu temel ilke Türkiye'de bazı yasalar söz konusu olduğunda ters yüz edilebildi. Evet, Türkiye'nin, anayasalardan da üstün yasaları oldu! Bu yasaların başında, Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu geliyor. Malum, kanunun “orduyu, cumhuriyeti kollamak ve korumakla vazifelendiren” 35. maddesi, bu ülkede yapılan bütün askeri darbeler ile sivil otoriteye müdahalelere resmi/yasal gerekçe yapıldı.

Bugün “anayasal düzene karşı eylem” iddiasıyla yargılanan bazı askerlerin; suçlamaya dayanak yapılan eylemlerini TSK İç Hizmet Kanunu'nun 35. maddesine dikkat çekerek savunmaları, işte bu tuhaflığın da sonucudur.

TBMM, tarihi bir adım atarak, tam 78 yıldır yürürlükte bulunan hükmü değiştirdi. 35. maddedeki “Silahlı Kuvvetlerin vazifesi: Türk yurdunu ve Anayasa ile tayin edilmiş olan Türkiye Cumhuriyetini kollamak ve korumaktır” ifadesi, “Silahlı Kuvvetlerin vazifesi: Yurtdışından gelecek tehdit ve tehlikelere karşı Türk vatanını savunmak, caydırıcılık sağlayacak şekilde askeri gücün muhafazasını ve güçlendirilmesini sağlamak, TBMM kararıyla yurtdışında verilen görevleri yapmak ve uluslararası barışın sağlanmasına yardımcı olmaktır” olarak değiştirildi.

İç Hizmet Kanunu'da “Türk vatanını, istiklal ve cumhuriyetini korumak için harp sanatını öğrenmek ve yapmak mükellefiyeti” ifadesiyle yapılan askerliğin tanımı da, “Harp sanatını öğrenmek ve yapmak mükellefiyeti” olarak değiştirildi.

İç Hizmet Kanunu'nda yapılan 35. madde değişikliği, mevcut davalar açısından ilginç bir sonuç doğurabilir mi? Akla gelen bir ihtimali değerlendirmeden önce, “cumhuriyeti kollama ve koruma vazifesi” hükmünün tarihini ve neden bu değişiklik için AKP'nin 11 yıl beklediğini ele alalım.

 

78 yıldır yürürlükteydi 

35. maddeyi içeren 211 sayılı TSK İç Hizmet Kanunu'nun kabul ediliş tarihi 4 Ocak 1961. Ancak 1935 yılında çıkarılan 2771 sayılı Ordu Dahili Hizmet Kanunu da, 35. madde hükmünü aynen içeriyordu.

1935 tarihli Ordu Dahili Hizmet Kanunu'nda “34. madde”de düzenlenen bölümdeki ifadesiyle hüküm şöyleydi:

“Ordunun vazifesi, Türk yurdunu ve teşkilatı esasiye kanunu ile tayin edilmiş olan Türk Cumhuriyeti'ni kollamak ve korumaktır. Ordu, askerlik sanatını öğrenmek ve öğretmek ile vazifelidir. Bu vazifenin ifası için lazım gelen tesisler ve teşkiller kurulur ve tedbirler alınır...”

 

Darbeden sonra 'kollama' öne çıkarıldı 

27 Mayıs 1960 darbesini yapanlar, müdahaleyi bu maddeye de dayanarak gerekçelendirdiler. Ancak 1935 tarihli yasayı, 1961'de “kollama ve koruma vazifesi”ni daha da vurgulayacak biçimde değiştirdiler.

1961 yasasında; 1935 metnindeki ordunun vazifesini “askerliği öğrenmek ve öğretmek” biçiminde vurgulayan bölüm çıkarıldı, “kollama ve koruma” görevi başlıbaşına bir madde haline getirildi.

Gerek Ordu Dahili Hizmet Kanunu, gerekse TSK İç Hizmet Kanunu yıllar içinde defalarca değiştirilmesine karşın “kollama ve koruma” görevi yerini daima korudu. Ve asker 1960 ve 1980 darbeleri ile 12 Mart 1971 ve 28 Şubat sürecindeki müdahalelerin tamamında yasal dayanak olarak  bu düzenlemeyi öne sürdü.

1935'te kabul edilmiş, 1924 ve 1961 anayasalarıyla birlikte yaşamış, 1982 Anayasası'nı eskiterek bugüne kadar “bütün zamanların ana yasası” olmuş “kollama ve koruma” vazifesinin kısa hikâyesi böyle.

 

Erdoğan 'darbe gerekçesi' fikrine katılmıyordu 

Peki; AKP, üstelik ana muhalefet partisinin de bu konuda teklifi ve desteği varken 35. maddeyi değiştirmek için neden yaklaşık 11 yıl bekledi?

Bu sürenin belli bir bölümünü, asker-sivil ilişkilerinde  “normalleşme süreci”nin aldığını söyleyebiliriz. Kalan bölümünde değişikliği engelleyenin de, Başbakan Tayyip Erdoğan'ın 35. madde konusundaki yorumu olduğunu düşünüyorum. Zira Erdoğan, 35. madde konusunda, 1971 müdahalesi ve 1980 darbesiyle asker tarafından iki kez Başbakanlık'tan uzaklaştırılanSüleyman Demirel gibi düşünmüyordu. Önce Demirel'in 35. madde yorumunu hatırlatalım:

“Bu madde durduğu sürece Türk Silahlı Kuvvetleri hükümete de, parlamentoya da sormadan 'laiklik elden gidiyor' diyerek re'sen el koyar!..”  (Yavuz Donat, Sabah)

İki kez damdan düşmüş bir siyasetçi olarak Demirel, darbe yoluna koyulan askerler için 35. maddenin yasal bir dayanak işlevi gördüğünü düşünüyor ve başında bulunduğu yedi hükümet döneminde kendisinin yapamadığının artık yapılması gerektiğini vurguluyor, 35. maddenin kaldırılmasını öneriyordu.

Erdoğan, Demirel'in ve doğal olarak askerlerin yorumlarına katılmadığını 31 Ocak 2010'da çıktığı TRT 1'de soruları yanıtlarken dile getirdi ve şunu söyledi:

“Konsensüs gerçekleştirildiğinde bu çok kolay yapılabilir. Bunun için çok uzun zamana da ihtiyaç yok. Bu konuda askere özellikle o madde (35. madde), bu dediğimiz konularda re'sen harekete geçme müsaadesini zaten vermiyor.”

Aslında Erdoğan haklıydı. Zira, demokratik - sivil otoriteyi temsil eden bir lider olarak 35. maddenin askere darbe için harekete geçme yetkisi verdiğini söyleyemezdi.  Ancak Demirel de haklıydı! Çünkü o da, darbecilerin kendilerini ve altındaki askerleri 35. madde ile motive ettiğini, düzenlemenin bir meşruiyet arayışına en azından kışlada cevap verdiğini düşünüyordu.

 

'Yasal görevimizi yaptık' savunması güçlenebilir mi?

Sonunda parlamento tarihi bir adım attı ve 78 yıllık bir mazisi bulunan “ordunun cumhuriyeti kollama ve koruma vazifesine” son verdi.

Peki bu durum; darbe hazırlığı / girişimi ve sivil otoriteye müdahale iddialarıyla yargılanan ve suçlama konusu edilen eylemlerini TSK İç Hizmet Kanunu'nun 35. maddesine dayandıran, yani “yasal görevini yaptığını” söyleyen askerlerin durumu açısından bir sonuç doğurabilir mi? Kanun koyucu “35. maddenin darbelere yasal gerekçe yapılmasından ve araçsallaştırılıp alet edilmesinden” hareketle yasayı değiştirdiğine göre, “35. maddenin TSK'ya verdiği yasal görevi yerine getirdiklerini” öne süren askerlerin savunması kuvvet kazanmış olabilir mi?

Bir başka deyişle; Balyoz, Ergenekon ve 28 Şubat davalarında yargılanan askerlerin “parlamento da,  müdahaleye yasal imkân / gerekçe sağladığı düşüncesiyle 35. maddeyi değiştirerek bizim yasal bir görev yaptığımızı dolaylı olarak kabul etmiş oldu” gibi bir iddiayla savunma yapmaları mahkemelerde karşılık bulabilir mi?

Hukukçuların tartışabileceği, cevabını yargıda bulabilecek bir soru bu. Önümüzdeki süreç açısından önemli gördüğüm için paylaşmak istedim.

.

Facebook Yorumları

Emlak8
2.7.2018
Hazal Özvarış söyleşileri ve şüphenin yararı; önümüze konanın ardına bakmak...
20.6.2018
20 soruda Tansu Çiller Türkiye'sinin karanlığında işlenen o cinayetler
1.6.2018
Mavi en sevdiğimiz renkti...
5.5.2018
Kılıçdaroğlu'nun 'geniş ittifak' çağrısının hedefi Akşener, İnce'nin adaylığı İyi Parti'de beklentileri değiştirdi
24.4.2018
Dört muhalefet partisi uzlaşmaya yakın; Erdoğan'a karşı Gül'ün 'ortak adaylığı' konusunda son gelişmeler neler?
19.2.2018
Bizim 'eğer'li yalnızlığımız...
24.1.2018
Tek başına bir güçtü; gazetecilik can çekişirken Uğur Mumcu 25 yıldır yaşıyor!
29.9.2017
'Gazeteci' Alev Coşkun, 'Fethullahçı' Cumhuriyet'e karşı!
17.6.2017
CHP'ye 'sokak' ihtarları çeken iktidara bir okuma tavsiyesi: Erdoğan biyografisi
8.6.2015
25 maddede azınlık hükümeti, erken seçim, koalisyon ihtimalleri ne, Erdoğan ne yapabilir?
30.5.2015
'Kitleler güruhlaştırılıyor, toplum polisleştiriliyor, artık yarı totaliter bir rejim var!..'
13.4.2015
Bir zavallı yanaşma!..
21.03.2015
Yepyeni Türkiye: Arınç, Erdoğan'ın 'anayasa suçu' işlediği mesajını veriyor!
20.02.2015
Tacize, tecavüze, şiddete ilk taşı günahsız olan atsın!
11.02.2015
Erdoğan'a rağmen, Erdoğan'ın hoşlanmadığı, Erdoğan'ı tedirgin eden şeyler oluyor...
12.12.2014
Çekin ellerinizi gazetecilerin üzerinden!
20.11.2014
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Cumhurbaşkanı adayı Erdoğan'ı 'bedelli askerliği kaşımak'la suçluyor!
10.11.2014
'Ezilme Mustafa Karaalioğlu' diyesim var ama...
06.11.2014
40 soruda Balyoz davasında neler oldu, ne oluyor, ne olabilir?
30.10.2014
Zaman gazetesi, ÇYDD'nin burs verdiği 'fahişeleri' ve 'teröristleri' hatırlıyor mu?
27.10.2014
Erdoğan, neden 'Hrant Dink cinayeti paralel yapının işi' diyemez?
02.10.2014
Bir AİHM, iki Erdoğan; zorunlu din dersi, sorunlu matematik
25.09.2014
Doğan grubuna vergi cezasıyla kaç kuş vuruldu, yeni medya düzeni nasıl kuruldu?
12.09.2014
İnternette büyük gözaltı ve Erdoğan'ın Gül'e attığı çizik
19.08.2014
Gazeteler nüfuz kâğıdı olunca editoryal denetim ile sansür birbirine karışır
11.07.2014
20 soruda Tansu Çiller Türkiye'sinin karanlığında işlenen o cinayetler
05.06.2014
TÜSİAD-hükümet hattında ne oluyor, Sütaş'ta da vergi incelemesi mi var?
01.06.2014
Ne yaparsanız yapın, İstanbul artık Gezi Parkı'nın etrafındaki şehrin de adıdır!
11.05.2014
Tarihten güncelliğe bir soru: Başbakan 'edepli' davrandı mı?
02.05.2014
Grev gözcülüğünden devlet sözcülüğüne Erdoğan'ın hikâyesi
19.04.2014
Başbakanlık ve Köşk için iki anayasası olan Erdoğan ile Gül yol ayrımında
07.04.2014
25 soruda Cumhurbaşkanlığı seçimi; neden tartışmalı, nasıl yapılacak?
03.04.2014
TİB Başkanı'na bugünler için yargı dokunulmazlığı sağlandı!
30.03.2014
Halk aldanmaz, inandığı aydınlar aldanırsa aldanır!
28.03.2014
TİB, hangi yasal yetkiyle YouTube'u kapatabildi?
10.03.2014
Demirören'in sıvı hâli ve gözyaşının kirlenmesi
19.02.2014
İnternet yasası değişiyor, 'beyefendi gazeteciliği' ağır yaralı!
18.02.2014
Markar Esayan ve 'kepaze olmadan yaşlanmanın imkânsızlığı...'
05.02.2014
Mahkeme kararında TİB'in yayından çıkarmak istediği CHP önergesi yok!
04.02.2014
25 soruda mevcut internet yasası ve getirilmek istenen yeni düzen
01.02.2014
Yolsuzluk sorularını TBMM'nin sitesinden de kaldıracak mısınız
27.01.2014
Yasadışı kayıtlar Erdoğan'ın dilinde, yasal dinlemelerin yayını ise yasak!
20.01.2014
AKP'nin 'cemaat savcıları'na karşı vefasızlığına dair üç hikâye
30.12.2013
Şemdinli Savcısı'ndan İstanbul Savcısı'na bir memleket hikâyesi...
27.12.2013
Kabine revizyonu neler diyor, hangi bakan Erdoğan'a sürpriz yapabilir?
25.12.2013
Erdoğan 'yargıya hakaret' ve 'adil yargılamayı etkileme' suçu işliyor!
25.12.2013
Erdoğan, AKP Programı'nda yolsuzluk için hangi sözleri vermişti?
23.12.2013
Tutuklanan Halkbank Genel Müdürü için sürpriz tanıklar mı geliyor?
22.12.2013
Gazeteci sorgusunda çekilen tespih, rüşvet baskınında niye sorun oldu?
18.12.2013
18 maddede hükümet ne mesaj verdi, cemaate örgüt operasyonu yolda mı?
18.12.2013
Penguence konuşan medya ve operasyonda cemaatin rolü üzerine...
10.12.2013
Erdoğan'ın 'möbleli zindanı'ndan Erdoğan Türkiyesi'nin cezaevlerine
02.12.2013
Şırnak katliamı ve sonrasında Ankara'da neler oluyordu?
28.11.2013
'1982 Anayasası'nda özel hayat hükmü mükemmel, ama pratikte çiğneniyor!'
26.11.2013
'1982 Anayasası'nda özel hayat hükmü mükemmel, ama pratikte çiğneniyor!'
25.11.2013
'Ağzı olmayan bir çığlık' olarak Türkiye'de gazetecilik!
20.11.2013
Erdoğan-Arınç barışı, kız-erkek evlerinin denetimini rafa mı kaldırdı?
13.11.2013
Erdoğan-Arınç krizinde hangi noktadayız, istifa gündeme gelir mi?
11.11.2013
Gül: Türkiye'nin yolu bellidir, sorun çıkarsa lokomotif değiştirilir!
09.11.2013
25 maddede Arınç'ın Erdoğan'a resti ne anlama geliyor, neler olabilir?
02.10.2013
Gül'ün hatırlattığı; 2014'te başbakan seçimi de yapılacak
17.09.2013
Devlet ayağa kalk; Hrant Dink davası yeniden başlıyor!
04.09.2013
MGK'nın ‘28 Şubat tutanakları’ açıklaması neden önemli?
16.08.2013
Demirtaş: Paketin alternatifi savaş, Öcalan'a göre başka fırsat olmayabilir
12.08.2013
Uzun bir Milliyet hikâyesi: Demirören Köşk'e neden gitti?
09.08.2013
Hüseyin Çelik için bir utanç hikâyesi
05.08.2013
Ergenekon ve Amistad: Hikâye ne?
01.08.2013
35. madde değişikliği darbe girişimi ve 28 Şubat davalarını etkileyebilir mi?
25.06.2013
Erdoğan'ın bir 'marjinal' olarak portresi...
18.06.2013
Gezi Parkı eylemleri suçsa, AK Parti Programı o suçun delili sayılır!
15.06.2013
Gezi Parkı direnişi Erdoğan'ı beş noktada değiştirdi
12.06.2013
Dolmabahçe Camisi'ne asıl sığınan kim, kim hukuku ayaklar altına aldı?
03.06.2013
Neymiş; ekonomi iyiyse, habercilik kötüymüş!
02.06.2013
Bir Gezi Parkı, üç AKP!
01.06.2013
Medya da suskun, bu halkı kim kandırıyor?
31.05.2013
Gezi Parkı'ndaki ağaçlar, kendini gazeteci sanır!
27.05.2013
'Siyasi faaliyet yapanı çok şiddetle cezalandıracağım!..'
22.05.2013
Erdoğan Cumhurbaşkanlığı'na aday olduğunu dolaylı olarak duyurdu
20.05.2013
‘Hasan Cemal’ deyip iki noktayı üst üste koyunca…
10.05.2013
Fethullah Gülen 'Türkiye'de yine darbe olur mu' sorusuna ne cevap verdi?
06.05.2013
15 soruda 1 Mayıs olayları, 1 Mayıs açıklamaları, hukuk ve devlet
02.05.2013
Aktivizm değil, jurnalizm
25.04.2013
Mustafa Kemal ‘light’ bir paşa mıydı
22.04.2013
Cumhuriyet gazetesinde neler oluyor?
18.04.2013
Cemaat’in ‘özgürlük’ çıkışı ne anlama geliyor
11.04.2013
Anadil yasağı Anayasa’ya ne zaman girdi
08.04.2013
Yeni Şafak ve İlhan Cihaner'in yaptırdığı telefon dinlemeleri üzerine
28.03.2013
Her insan kendi heykelini yontar
25.03.2013
Gazeteler sizinse, gazetecilik bizimdir!
22.03.2013
15 maddede Öcalan'ın mektubu
21.03.2013
Evvel zaman içinde Milliyet
14.03.2013
Mâbeyn kâtibi
09.03.2013
Hasan Cemal sansürü Hürriyet'te de yürürlükte!
07.03.2013
Türk basın kuvvetleri işbaşında
28.02.2013
Berfo Ana ile Yaşar Büyükanıt
21.02.2013
Dikkat et, başın öne eğilmesin
19.02.2013
Devletimiz Hollanda'da lezbiyen çifti takipteyken...
14.02.2013
‘Türkiye devleti’ nasıl kuruldu
07.02.2013
Başbakan, Haberal için ne düşünüyor
31.01.2013
‘Önyargı’ örgütünün ‘yasadışı’ eylemleri
24.01.2013
Gazetecilikten ‘şovmenliğe’ Birand
17.01.2013
Dünyadan Türkiye’ye barış için dokuz madde
10.01.2013
Tansu Çiller ve Nimet Baş; tarihselliğin talihsizliği
03.01.2013
Yavaşlamazsan anlayamazsın
27.12.2012
Erdoğan gizli dinleme ve izlemeleri nasıl meşrulaştırdı
20.12.2012
Beklenmedik bir hadise
13.12.2012
Koç ve Sabancı’ya reklam tebligatı
06.12.2012
Evet Hrant, Türklük aşağılandı
29.11.2012
Kanlı liste için 18 yıl sonra gelen açıklama
22.11.2012
Darbe Komisyonu’nda Çiller hayranlığı
15.11.2012
Tansu Hanım, siz zaten bitmiştiniz
08.11.2012
Gazetecileri de konuşalım mı
01.11.2012
Darbelerin ömrü ne kadar
25.10.2012
‘Terör örgütünün önemli açıklamaları…’
18.10.2012
Ve AB raporuna medya patronları da girdi
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Emlak8
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları



Emlak8

Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive