Doğan AKIN

T24.Com



Bookmark and Share

Başbakanlık ve Köşk için iki anayasası olan Erdoğan ile Gül yol ayrımında


19.04.2014 - Bu Yazı 1559 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün "Bugünkü şartlar çerçevesinde gelecekle ilgili siyaset planım yok" sözleri üzerine çok boyutlu bir okumayla çok şey söylenebilir, söyleniyor da. Zaman boyutunda bir okumanın çok şey söylediği bir Gül-Erdoğan ilişkisi karşısındayız.

Haziran 2010'da çıkan "yürütmenin başı" tartışmasını hatırlıyor musunuz? Şemdinli bölgesindeki sınır birliğine PKK saldırısı sonucunda 12 askerin hayatını kaybetmesinin ardından dönemin TBMM Başkanı Mehmet Ali Şahin, liderlerin bir araya gelmesinin toplumamoral vereceğini söylemiş, ancak daveti kimin yapacağı tartışması çıkmıştı. Tartışma sırasında CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, geleneğin davetin Cumhurbaşkanı'nca yapılması yönünde  olduğunu söyleyince, "Ben yürütmenin başıyım" diyen Başbakan Tayyip Erdoğan, anayasa terminolojisine de ters düşen bir itirazda bulunmuştu. Hatırlayalım:

''Ben Başbakanım ve şu anda yürütmenin başıyım. Yürütmenin başı olarak da şu anda bu konuda atılması gereken adımları atmak durumundayım.”

Anayasa, parlamenter sistemdeki yürütmenin ikili (düalist) yapısını vurgularken, örneğin 8. maddesinde “Yürütme yetkisi ve görevi, Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu tarafından, Anayasaya ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir” hükmünü öngörürken, yine "Yürütme" bölümünü "Cumhurbaşkanı" ile başlatırken Erdoğan maddi bir hata da yaparak "yürütmenin başı" olduğunu vurgulamak ihtiyacı hissetmişti.

Ancak konumuz bu değil. Zira Erdoğan'ın eğrisi doğrusuna denk gelen bu sözleri, Anayasa sorumsuz cumhurbaşkanına parlamenter sistemi zorlayan yetkiler verse de yürütmenin fiili başının "siyaseten sorumlu başbakan" olduğunu vurguluyordu.

Konumuz, Erdoğan'ın yürütmenin iki başı konusunda birkaç yıl içinde kat ettiği mesafe ile pozisyon değişikliği ve bu durumun ihtimal Cumhurbaşkanı Gül'de yarattığı rahatsızlık. Yaklaşık dört yıl önce "Yürütmenin başı benim" vurgusa yapan Erdoğan, cumhurbaşkanı adayı konusunda görüşlerini almak üzere anket uygulanan AKP milletvekilleri ile hafta başında yaptığı toplantıda bu kez "Cumhurbaşkanı olursa yetkilerini tam olarak kullanacağı" vurgusunu yaptı.

 

Sorumsuz Cumhurbaşkanı, sorumlu hükümeti yönetebilir mi?

 

Malum, Anayasa, 104. maddesinde Cumhurbaşkanı'nın yetkilerini "yasamaya", "yürütmeye" ve "yargıya" ilişkin özel başlıklar altında ayrıntılı olarak düzenliyor. Bunlar arasında "gerekli gördüğü durumlarda Bakanlar Kurulu'na başkanlık etmek veya Bakanlar Kurulu'nu toplantıyaçağırmak" da var.

Tek başına yaptığı işlemlerde bile sorumluluğu bulunmayan bir cumhurbaşkanlığı modeli için öngörülen bu yetkiler elbette "yetkisiz olduğu için sorumsuz devlet başkanı" esasına dayanan parlamenter sistemi zorluyor. Bugüne kadar büyük bir krizin yaşanmaması, örneğin bugünlerde Erdoğan için sık telaffuz edilen "Bakanlar Kurulu'nu toplantıya çağırma" yetkisinin pek kullanılmamasına dayanıyor. Aksi tuhaf olurdu. Zira Anayasa "Görev ve Siyasi Sorumluluk" başlığını taşıyan 112. maddesinde "hükümet siyasetinden Bakanlar Kurulu üyelerinin birlikte sorumlu oduğunu" hükme bağlıyor. Bir başka deyişle, cumhurbaşkanı yetkileri konusunda Anayasa parlamenter sistemi zorlasa da, "hükümet etmeyi" ve "bunun sorumluluğunu" Bakanlar Kurulu'na bırakıyor. Siyasi sorumluluğu bulunmayan bir cumhurbaşkanı, düzenli olarak "siyasi sorumluluğu olan" ve "hesap verme" konumunda bulunan bir Bakanlar Kurulu'na ne kadar hükmedebilir?

 

Erdoğan'ın iki anayasası

 

Evet, Erdoğan, Haziran 2010'da, Anayasa'nın yürütme organı için Bakanlar Kurulu'na vurgu yapan hükümlerinden hareketle "hükümet siyasetinden sorumlu olan Başbakan" olarak konuşuyordu. Köşk adaylığını düşündüğü bugünlerde ise, Anayasa'nın Cumhurbaşkanı'nın yetkilerini düzenleyen maddelerine kuvvetli bir vurgu yapıyor. Ve kat ettiği bu mesafe, Köşk'te kendisine itiraz etmeyecek "Yıldırım Akbulut modeli bir başbakanlık modeli arzusunu" haber verdiği için Gül'ü rahatsız ediyor.

Cumhurbaşkanlığı'na ikinci kez aday olma mesajı da taşıyan Gül'ün açıklamasında, Köşk'e çıkması durumunda Erdoğan'ın ardından partinin gücünü kiminle koruyacağı konusunda AKP örgütüne muhasebe yaptıracak bir boyut da var. "Bugünkü şartlarda" vurgusunu yaptıktan sonra Gül, Erdoğan'ın tahayyül ettiği bir Başbakan olmayacağı için "gelecekle ilgili bir siyasi planı olmadığını" ekliyor.

Gül'ün çıkışının partinin geleceği açısından düşündürdüğü bir nokta da bu: AKP bir şahıs partisi olarak mı devam edecek?

Gül, Erdoğan ve Arınç'la birlikte kurucu çekirdeğini oluşturduğu AKP'nin "şahıs partisi olmadığını, olmaması gerektiğini" düşünüyor. Kasım 2013'te The Guardian'a ne demişti Gül, hatırlayın:

"AK Parti'yi Erdoğan'la birlikte kurduk, birlikte iktidara taşıdık ve Türkiye'yi birlikte değiştirdik. Erdoğan, arkadaşımdır ve bütün bu yıllar boyunca omuz omuza çalıştık."

Gül'ün, ifade ve basın özgürlüğünden Gezi Parkı sürecine, Twitter'ın kapatılmasından dış politikaya ilişkin bazı tercihlere ve başkanlık sistemine uzanan geniş bir alanda Başbakan Erdoğan'la farklı bir dalga boyunda olduğunu biliyoruz. Erdoğan sonrası "eş başkanlık" formülünün de açılan bu makas hattında olduğunu düşünebiliriz. Üstelik görüş ayrılıkları, artık kamuoyunun önünde cereyan ediyor. Düşünün ki, Cumhurbaşkanı'nın gurur duyduğunu vurguladığı Twitter yasağına karşı Anayasa Mahkemesi kararı Başbakan için "paralel devlet" kuşkusu uyandırabiliyor.

Evet, Gül daha önce de "siyasetle ilgili herhangi bir hesabı olmadığını" (TV24, 27 Aralık 2011) söylemişti. Ancak bu açıklamaları "Cumhurbaşkanı olarak" girizgâhıyla başlıyordu Gül'ün; "Cumhurbaşkanı olarak siyasetle ilgili bir hesabım yok."

Ancak son açıklamasında Gül, dört ay sonra Köşk'teki görev süresi bitecek bir Cumhurbaşkanı olarak "gelecekle ilgili" bir siyasi planı olmadığını söylüyor. Ancak yine girizgâhta önemli bir kayıt düşerek yapıyor bunu; "Bugünkü koşullarda..." diyor.

 

Gül sahneden çekilir mi, Erdoğan aday olur mu?

 

Gül'ün, Ekim 2013'te bir grup AKP milletvekiline söylediği "Eğer bir gün aktif siyasete dönmeye karar verirsem, bunu yapacağım yer bellidir. Böyle olacak diye demiyorum, ama şu anki görevim biter ve tekrar politikaya dönersem, elbette partimde, AK Parti'de siyaset yaparım" sözler de hafızalarda.

Daha 1 Ekim 2013'te yaptığı TBMM'yi açış konuşmasında “Bu seçildiğim görev sürem içinde benim son yasama yılını açış konuşmam. Hayatım boyunca ‘halka hizmeti Hakka hizmet’ bilerek, yüce milletimizin hizmetinden hiç ayrılmadım. Bundan sonra da bu anlayış ve şuurla milletimizin hizmetinde olmaya devam edeceğim” diyerek Köşk'ten sonra aktif siyaset mesajı veren...  "Aktif siyaseti özlediğini" saklamayan (AA, 28 Ağustos 2011), Gül, son açıklamasıyla, tekrar Cumhurbaşkanlığı'na aday olamazsa sahneden çekilme mesajı mı vermiş oldu?

"Bugünkü şartlar" mecbur bırakırsa, evet.

Ya bırakmazsa? Ya Özal Köşk'e çıkınca Özal'a rağmen Mesut Yılmaz'ın ANAP'ın başına geçmesi, Demirel Köşk'e çıkınca Demirel'e rağmen Tansu Çiller'in DYP'nin başına geçmesi gibi bir tecrübe Erdoğan için de işaretlerini verirse Gül ne yapar?

ANAP ve DYP örneklerinde parti örgütlerinin "yaşama içgüdüsü"na uzak düşen Köşk, AKP için de "beka kaygısı" yaratır ve Özal ve Demirel'den daha sürekli bir sandık başarısı kazanmasına rağmen Erdoğan'a da alternatif bir lider arayışı uç gösterirse ne yapar?

O zaman "bugünkü şartlar" değişmiş olur ve Aralık 2011'de 24TV'de "Emekliliğe inanmıyorum" diyen bir Gül ortaya çıkabilir.

Peki Erdoğan Cumhurbaşkanlığı'na aday olur mu?

Oğlunun da sorgulanmak istendiği yolsuzluk operasyonları üzerine "Başbakan" olarak savcı talimatlarını ve mahkeme kararlarını uygulatmayan, HSYK ve MİT kanunlarını, Adli Kolluk Yönetmeliği'ni değiştiren, Twitter ve YouTube'u tamamen erişime kapatan, emniyet ve yargıda tayin fırtınası estiren Erdoğan, devlete ve parlamentoya Köşk'te de bu kadar hakim olacağını düşünürse, evet.

Peki olabilir mi?

Soru zor, "Başbakan" olarak bile "evini polis ve savcı baskınından korumaya çalıştığını" ortaya koyan tapelerin haber verdiği dosyalar çetin, zemin kaygan, devlet derin...

Erdoğan'ın, yolsuzluk operasyonlarını takip eden tape dalgası sırasında, 5 Mart'ta yaptığı "Mevcut Cumhurbaşkanımız devam edebilir" açıklamasını unutmayın.

.

Facebook Yorumları

Emlak8
2.7.2018
Hazal Özvarış söyleşileri ve şüphenin yararı; önümüze konanın ardına bakmak...
20.6.2018
20 soruda Tansu Çiller Türkiye'sinin karanlığında işlenen o cinayetler
1.6.2018
Mavi en sevdiğimiz renkti...
5.5.2018
Kılıçdaroğlu'nun 'geniş ittifak' çağrısının hedefi Akşener, İnce'nin adaylığı İyi Parti'de beklentileri değiştirdi
24.4.2018
Dört muhalefet partisi uzlaşmaya yakın; Erdoğan'a karşı Gül'ün 'ortak adaylığı' konusunda son gelişmeler neler?
19.2.2018
Bizim 'eğer'li yalnızlığımız...
24.1.2018
Tek başına bir güçtü; gazetecilik can çekişirken Uğur Mumcu 25 yıldır yaşıyor!
29.9.2017
'Gazeteci' Alev Coşkun, 'Fethullahçı' Cumhuriyet'e karşı!
17.6.2017
CHP'ye 'sokak' ihtarları çeken iktidara bir okuma tavsiyesi: Erdoğan biyografisi
8.6.2015
25 maddede azınlık hükümeti, erken seçim, koalisyon ihtimalleri ne, Erdoğan ne yapabilir?
30.5.2015
'Kitleler güruhlaştırılıyor, toplum polisleştiriliyor, artık yarı totaliter bir rejim var!..'
13.4.2015
Bir zavallı yanaşma!..
21.03.2015
Yepyeni Türkiye: Arınç, Erdoğan'ın 'anayasa suçu' işlediği mesajını veriyor!
20.02.2015
Tacize, tecavüze, şiddete ilk taşı günahsız olan atsın!
11.02.2015
Erdoğan'a rağmen, Erdoğan'ın hoşlanmadığı, Erdoğan'ı tedirgin eden şeyler oluyor...
12.12.2014
Çekin ellerinizi gazetecilerin üzerinden!
20.11.2014
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Cumhurbaşkanı adayı Erdoğan'ı 'bedelli askerliği kaşımak'la suçluyor!
10.11.2014
'Ezilme Mustafa Karaalioğlu' diyesim var ama...
06.11.2014
40 soruda Balyoz davasında neler oldu, ne oluyor, ne olabilir?
30.10.2014
Zaman gazetesi, ÇYDD'nin burs verdiği 'fahişeleri' ve 'teröristleri' hatırlıyor mu?
27.10.2014
Erdoğan, neden 'Hrant Dink cinayeti paralel yapının işi' diyemez?
02.10.2014
Bir AİHM, iki Erdoğan; zorunlu din dersi, sorunlu matematik
25.09.2014
Doğan grubuna vergi cezasıyla kaç kuş vuruldu, yeni medya düzeni nasıl kuruldu?
12.09.2014
İnternette büyük gözaltı ve Erdoğan'ın Gül'e attığı çizik
19.08.2014
Gazeteler nüfuz kâğıdı olunca editoryal denetim ile sansür birbirine karışır
11.07.2014
20 soruda Tansu Çiller Türkiye'sinin karanlığında işlenen o cinayetler
05.06.2014
TÜSİAD-hükümet hattında ne oluyor, Sütaş'ta da vergi incelemesi mi var?
01.06.2014
Ne yaparsanız yapın, İstanbul artık Gezi Parkı'nın etrafındaki şehrin de adıdır!
11.05.2014
Tarihten güncelliğe bir soru: Başbakan 'edepli' davrandı mı?
02.05.2014
Grev gözcülüğünden devlet sözcülüğüne Erdoğan'ın hikâyesi
19.04.2014
Başbakanlık ve Köşk için iki anayasası olan Erdoğan ile Gül yol ayrımında
07.04.2014
25 soruda Cumhurbaşkanlığı seçimi; neden tartışmalı, nasıl yapılacak?
03.04.2014
TİB Başkanı'na bugünler için yargı dokunulmazlığı sağlandı!
30.03.2014
Halk aldanmaz, inandığı aydınlar aldanırsa aldanır!
28.03.2014
TİB, hangi yasal yetkiyle YouTube'u kapatabildi?
10.03.2014
Demirören'in sıvı hâli ve gözyaşının kirlenmesi
19.02.2014
İnternet yasası değişiyor, 'beyefendi gazeteciliği' ağır yaralı!
18.02.2014
Markar Esayan ve 'kepaze olmadan yaşlanmanın imkânsızlığı...'
05.02.2014
Mahkeme kararında TİB'in yayından çıkarmak istediği CHP önergesi yok!
04.02.2014
25 soruda mevcut internet yasası ve getirilmek istenen yeni düzen
01.02.2014
Yolsuzluk sorularını TBMM'nin sitesinden de kaldıracak mısınız
27.01.2014
Yasadışı kayıtlar Erdoğan'ın dilinde, yasal dinlemelerin yayını ise yasak!
20.01.2014
AKP'nin 'cemaat savcıları'na karşı vefasızlığına dair üç hikâye
30.12.2013
Şemdinli Savcısı'ndan İstanbul Savcısı'na bir memleket hikâyesi...
27.12.2013
Kabine revizyonu neler diyor, hangi bakan Erdoğan'a sürpriz yapabilir?
25.12.2013
Erdoğan 'yargıya hakaret' ve 'adil yargılamayı etkileme' suçu işliyor!
25.12.2013
Erdoğan, AKP Programı'nda yolsuzluk için hangi sözleri vermişti?
23.12.2013
Tutuklanan Halkbank Genel Müdürü için sürpriz tanıklar mı geliyor?
22.12.2013
Gazeteci sorgusunda çekilen tespih, rüşvet baskınında niye sorun oldu?
18.12.2013
18 maddede hükümet ne mesaj verdi, cemaate örgüt operasyonu yolda mı?
18.12.2013
Penguence konuşan medya ve operasyonda cemaatin rolü üzerine...
10.12.2013
Erdoğan'ın 'möbleli zindanı'ndan Erdoğan Türkiyesi'nin cezaevlerine
02.12.2013
Şırnak katliamı ve sonrasında Ankara'da neler oluyordu?
28.11.2013
'1982 Anayasası'nda özel hayat hükmü mükemmel, ama pratikte çiğneniyor!'
26.11.2013
'1982 Anayasası'nda özel hayat hükmü mükemmel, ama pratikte çiğneniyor!'
25.11.2013
'Ağzı olmayan bir çığlık' olarak Türkiye'de gazetecilik!
20.11.2013
Erdoğan-Arınç barışı, kız-erkek evlerinin denetimini rafa mı kaldırdı?
13.11.2013
Erdoğan-Arınç krizinde hangi noktadayız, istifa gündeme gelir mi?
11.11.2013
Gül: Türkiye'nin yolu bellidir, sorun çıkarsa lokomotif değiştirilir!
09.11.2013
25 maddede Arınç'ın Erdoğan'a resti ne anlama geliyor, neler olabilir?
02.10.2013
Gül'ün hatırlattığı; 2014'te başbakan seçimi de yapılacak
17.09.2013
Devlet ayağa kalk; Hrant Dink davası yeniden başlıyor!
04.09.2013
MGK'nın ‘28 Şubat tutanakları’ açıklaması neden önemli?
16.08.2013
Demirtaş: Paketin alternatifi savaş, Öcalan'a göre başka fırsat olmayabilir
12.08.2013
Uzun bir Milliyet hikâyesi: Demirören Köşk'e neden gitti?
09.08.2013
Hüseyin Çelik için bir utanç hikâyesi
05.08.2013
Ergenekon ve Amistad: Hikâye ne?
01.08.2013
35. madde değişikliği darbe girişimi ve 28 Şubat davalarını etkileyebilir mi?
25.06.2013
Erdoğan'ın bir 'marjinal' olarak portresi...
18.06.2013
Gezi Parkı eylemleri suçsa, AK Parti Programı o suçun delili sayılır!
15.06.2013
Gezi Parkı direnişi Erdoğan'ı beş noktada değiştirdi
12.06.2013
Dolmabahçe Camisi'ne asıl sığınan kim, kim hukuku ayaklar altına aldı?
03.06.2013
Neymiş; ekonomi iyiyse, habercilik kötüymüş!
02.06.2013
Bir Gezi Parkı, üç AKP!
01.06.2013
Medya da suskun, bu halkı kim kandırıyor?
31.05.2013
Gezi Parkı'ndaki ağaçlar, kendini gazeteci sanır!
27.05.2013
'Siyasi faaliyet yapanı çok şiddetle cezalandıracağım!..'
22.05.2013
Erdoğan Cumhurbaşkanlığı'na aday olduğunu dolaylı olarak duyurdu
20.05.2013
‘Hasan Cemal’ deyip iki noktayı üst üste koyunca…
10.05.2013
Fethullah Gülen 'Türkiye'de yine darbe olur mu' sorusuna ne cevap verdi?
06.05.2013
15 soruda 1 Mayıs olayları, 1 Mayıs açıklamaları, hukuk ve devlet
02.05.2013
Aktivizm değil, jurnalizm
25.04.2013
Mustafa Kemal ‘light’ bir paşa mıydı
22.04.2013
Cumhuriyet gazetesinde neler oluyor?
18.04.2013
Cemaat’in ‘özgürlük’ çıkışı ne anlama geliyor
11.04.2013
Anadil yasağı Anayasa’ya ne zaman girdi
08.04.2013
Yeni Şafak ve İlhan Cihaner'in yaptırdığı telefon dinlemeleri üzerine
28.03.2013
Her insan kendi heykelini yontar
25.03.2013
Gazeteler sizinse, gazetecilik bizimdir!
22.03.2013
15 maddede Öcalan'ın mektubu
21.03.2013
Evvel zaman içinde Milliyet
14.03.2013
Mâbeyn kâtibi
09.03.2013
Hasan Cemal sansürü Hürriyet'te de yürürlükte!
07.03.2013
Türk basın kuvvetleri işbaşında
28.02.2013
Berfo Ana ile Yaşar Büyükanıt
21.02.2013
Dikkat et, başın öne eğilmesin
19.02.2013
Devletimiz Hollanda'da lezbiyen çifti takipteyken...
14.02.2013
‘Türkiye devleti’ nasıl kuruldu
07.02.2013
Başbakan, Haberal için ne düşünüyor
31.01.2013
‘Önyargı’ örgütünün ‘yasadışı’ eylemleri
24.01.2013
Gazetecilikten ‘şovmenliğe’ Birand
17.01.2013
Dünyadan Türkiye’ye barış için dokuz madde
10.01.2013
Tansu Çiller ve Nimet Baş; tarihselliğin talihsizliği
03.01.2013
Yavaşlamazsan anlayamazsın
27.12.2012
Erdoğan gizli dinleme ve izlemeleri nasıl meşrulaştırdı
20.12.2012
Beklenmedik bir hadise
13.12.2012
Koç ve Sabancı’ya reklam tebligatı
06.12.2012
Evet Hrant, Türklük aşağılandı
29.11.2012
Kanlı liste için 18 yıl sonra gelen açıklama
22.11.2012
Darbe Komisyonu’nda Çiller hayranlığı
15.11.2012
Tansu Hanım, siz zaten bitmiştiniz
08.11.2012
Gazetecileri de konuşalım mı
01.11.2012
Darbelerin ömrü ne kadar
25.10.2012
‘Terör örgütünün önemli açıklamaları…’
18.10.2012
Ve AB raporuna medya patronları da girdi
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Emlak8



Emlak8

Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive