Galip Dalay

Karar gazetesi



Bookmark and Share

Afrin Operasyonu ve ötesi


30.1.2018 - Bu Yazı 511 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 “Çözüm süreci neden çöktü?” sorusuna kestirmeden Suriye’deki gelişmeler yüzünden cevabı verilir. Suriye’deki kriz ortamından PYD-PKK hem ABD hem Rusya hem de İran’la kurduğu ilişkiler sayesinde geniş bir alanı yönetme imkanını elde etti. Bu resimden hareketle PKK erken bir zafer sarhoşluğuna kapıldı. Hem Türkiye hem de bölgeye dönük projeksiyonlarında daha maksimalist bir noktadan hareket etmeye başladı. Arap Baharı’ndan bir Kürt Baharı kotarmaya çalıştı. Bu aşırı özgüven iç ve dış politika okumalarını zehirledi. PKK, birbiri ardına hesap hataları yapmaya başladı. Mesela 7 Haziran seçim sonuçlarını yanlış okudu. Bu sonuçları toplumun Kürt meselesinde siyasal sürece verdiği destek olarak okumak yerine, bunu AK Parti ve Erdoğan’ın siyasal ömürlerinin hitama ermesi olarak değerlendirdi. Şehir savaşları akıl tutulmasının da gösterdiği üzere PKK kendisini post-AK Parti veya post-Erdoğan dönemine göre konumlandırmaya çalıştı. Böylesi bir konumlanmayla beraber kendisinin içeride ve dışarıda yeni ittifak ilişkilerini geliştirebileceğini varsaymış olmalı. AK Parti ve Erdoğan karşıtlığına fazlasıyla yatırım yaparak PKK,  post-AK Parti/Erdoğan döneminin makbul bir aktörü olmayı ümit ediyor olmalıydı. Fakat evdeki hesap çarşıya uymadı. Çözüm Süreci çöktü. 

Yukarıda da ifade ettiğim üzere, PKK burada iki temel okuma hatası yaptı. Birincisi, Gezi Parkı protestolarından 7 Haziran seçimlerine kadar geçen süredeki gelişmeleri AK Parti’nin siyasal miadını doldurması olarak okudu. İkincisi, PYD-PKK, Suriye’de 2012 yılından itibaren yaşanan gelişmeleri ve bugün ABD’yle post-IŞİD dönemine taşıyacağı belirginleşen ilişkilerini kendisinin yarı-devletleşme sürecine girmesi olarak okudu. Tabii ki bunun yanında, Türkiye ile PKK’nın çözüm algıları arasında her daim dramatik bir makas varola geldi. 

Şimdilik meselenin iç politikaya bakan kısmını bir kenara koyacak olursak, Suriye’deki gelişmeler Türkiye’deki Çözüm Sürecinin hem başlamasında hem de sonlanmasında başat bir rol oynadı. Buradaki sebep - sonuç ilişkisi üzerinden yapılan tartışmalar belli bir süre sonra bizi bir açmaza götürüyor. Suriye’deki gelişmeler konusunda Türkiye ile PKK bir uzlaşıya varamadığı için mi çözüm süreci çöktü? Yoksa çözüm süreci çöktüğü için mi Türkiye ile PKK Suriye’de yeniden sıcak çatışma eksenine girdiler? soruları sanıldığı kadar cevaplanması kolay olmayan soruları temsil ediyorlar. Fakat bilinen bir gerçek var ki Suriye krizi, çözüm sürecinin akıbetinde, Türkiye - PKK’nın mücadele tarihinde, Kürt meselesinin siyasal çözüm serüveninde ve Türkiye ile bölgesel Kürt’ler arasındaki ilişkilerin seyrinde merkezi bir konuma sahip. 

***

Zaten Suriye krizinin Türkiye siyasetine etkisi bunlarla da sınırlı değil. Daha önceki bir yazımda da belirttiğim üzere Suriye krizinin Türkiye siyasetine, toplum ve elitlerin siyasal psikolojilerine yaptığı etkiyi Sevr sendromuna benzetebiliriz. Yani Sevr sendromunun Türkiye’nin siyasal bilincinin ve psikolojisinin oluşmasında oynadığı rolün benzerini Suriye sendromu Türkiye’nin hem bugününün hem de geleceğinin şekillenmesinde oynayacak gibi duruyor. Türkiye’nin artık nurtopu gibi bir Suriye sendromu var. Hem toplumsal hem de siyasal alanı şekillendiren ve yönlendiren bir sendromdan bahsediyoruz. 

Bu durumun yansımalarını siyasal elitlerin psikolojilerinde açık bir şekilde görüyoruz. Çözüm sürecinin çökmesi, Suriye’deki krizin derinleşmesi ve PYD’nın orada alan kontrolünün genişlemesine paralel olarak, Türkiye’deki devlet erkanını her geçen gün artan bir dozda PKK-PYD veya Kürt koridoruna hapsedilme korkusu sarmaya başladı. Arap Ortadoğu’sundan coğrafik ve demografik olarak kopma kaygısı karar alıcılarda baskın bir şekilde görülmeye başlandı. 

Bu siyasal psikoloji yeni bir dönemin habercisi konumundaydı. Normalde, Suriye’deki gelişmelerin başlamasında başat rol oynadığı Çözüm Süreci hem içerideki hem de dışarıdaki Kürt’lerle yeni bir ilişki tarzının ortaya konulmasına vesile olması ümit ediliyordu. Bu beklenti en kestirme ifadesini Kürt’lerle beraber büyüme yargısında buluyordu. Fakat bu sürecin çökmesi yukarıda mevzubahis edilen yepyeni bir siyasal psikoloji ortaya çıkardı. Özel olarak PKK-PYD, genel olarak Kürt’lerle terbiye edilme kaygısı ve korkusu karar alıcılarda tekrardan baskın bir şekilde görülmeye başladı. Kuşatılma ve küçültülme korkusu bu yeni dönemin en belirgin duygusu veya psikolojisi haline geldi. Afrin, bu duygu ve psikolojinin sınır ötesi askeri bir operasyona dönüşmesinin adı konumunda. 

Afrin operasyonuyla PKK-PYD Türkiye ilişkilerinde yeni bir safhaya giriyoruz. Bu yeni çatışmalı faz, sadece her iki aktörün kendi aralarındaki ilişkilerini değil aynı zamanda her iki aktörün geliştirdiği veya sahip olduğu bölgesel ve uluslararası ittifak sistemlerini de şekillendirmeye namzet görünüyor. Afrin operasyonunun da açık bir şekilde ortaya çıkardığı gibi hem PKK-PYD’nin ilişki ağları hem de Türkiye’nin ABD ve Rusya gibi süper güçlerle sahip olduğu ilişkilerinin mahiyeti bu süreçten ciddi manada etkilenecek gibi duruyor.

Bu aşamada aşağıdaki soru üzerinde etraflıca düşünmekte yarar var: Bir operasyon olarak Afrin’in mahiyeti gayet açık bir şekilde ortaya çıkmaya başladı. Peki bir siyaset olarak Afrin neye tekabül ediyor veya etmeli? sorusu henüz aynı netlikte cevaplanabilmiş değil. 

.

Facebook Yorumları

Kod8
12.4.2018
İran'a Sovyet modeli..
3.4.2018
Suriye’de aktör, model ve meşruiyet tartışmaları...
22.3.2018
Muhammed bin Selman'ın tetiklediği sistemik tartışma...
15.3.2018
Türkiye-ABD ilişkilerinde Trump’ın ötesini görmek...
5.3.2018
Türkiye - İran ilişkileri nereye evriliyor?
26.2.2018
BM Güvenlik Konseyi kararından sonra Suriye
15.2.2018
Suriye’deki ‘yeni gerçeklik’ ne kadar gerçek?
8.2.2018
Astana’dan Soçi’ye Suriye’de değişmeyen
1.2.2018
Soçi’ye yansıyan Suriye manzarası
30.1.2018
Afrin Operasyonu ve ötesi
15.1.2018
Avrupa - Türkiye - Ortadoğu: Kim dönüşüyor, kim dönüştürüyor?
1.1.2018
Türkiye'nin Avrupa meselesi
25.12.2017
2018'e giderken dış politikadaki manzara
14.12.2017
Kudüs kararının ortaya çıkardığı manzara ve hatırlattıkları
4.12.2017
IŞİD’in geride bıraktığı boşluk ve bölgesel ittifaklar
30.11.2017
Türkiye-Batı ilişkilerinde çerçeve ve statü krizi
27.11.2017
Suriye’de ‘siyasi çözüm’ neyi ifade ediyor?
6.11.2017
Ortadoğu'daki kriz alanları ve Türkiye
26.10.2017
Şii milisler sorunu veya Irak’ın sonraki krizi
23.10.2017
Irak'ta yeni dönem ve Türkiye
16.10.2017
Post - IŞİD döneminin bölgesel jeopolitiği ve Türkiye
3.10.2017
Post-referandum döneminin opsiyonları
29.9.2017
Irak Kürdistanı’ndaki referandum ve Türkiye’nin siyaseti
19.9.2017
Irak Kürdistanı'ndaki referandumun sordurduğu sorular...
14.9.2017
"Kuzey Irak'ın" geri dönüşü...
8.9.2017
Türkiye - İran ilişkilerinin geleceği
29.8.2017
Türkiye, Esad rejimiyle görüşmeli mi?
21.8.2017
Türkiye – İran ilişkilerinin değişen mahiyeti
10.8.2017
Irak Kürdistanı’nın bağımsızlık süreci ve Türkiye
31.7.2017
Diyanet raporu, Görmez hoca ve Türkiye'nin imaj sorunu...
27.7.2017
Tahran’da Ortadoğu’yu konuşmak...
10.7.2017
Bir belediyecilik faaliyeti olarak Filistin meselesi...
4.7.2017
Arap Cumhuriyetleri, Arap Monarşileri ve yeni dönem...
26.6.2017
Körfez'in yeni 'normali'
19.6.2017
Körfez krizi boyut değiştirirken
12.6.2017
Türkiye, Körfez krizine yönelik nasıl bir siyaset izlemeli?
8.6.2017
“Körfez” krizini nasıl okumalıyız?
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Kod8
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları



Kod8