IMF Türkiye'de ekonomik politika belirsizliği endeksi yayınladı

27.12.2018 - Bu Yazı 1109 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

IMF Türkiye'de ekonomik politika belirsizliği endeksi yayınladı

 Hakan Özyıldız*

IMF aralık ayının başında bir çalışma  yayınladı. “Türkiye’de Ekonomik Politika Belirsizliği” başlığını taşıyan metin, özelikle istihdam yaratan sabit yatırım yapacaklar için önemli yorumlar içeriyor. 

IMF’ye göre ekonomi politikalarında yaşanan belirsizlikler, ekonomik kararların alınmasında kilit rol oynuyor. Artan belirsizlikler, mikro düzeyde, ekonomik ajanların tüketim ve yatırım kararlarını ertelemelerine yol açıyor. Bu tür bir gelişmenin sonucunda, talep azalıyor ve işsizlik artıyor.

Ekonomik belirsizlikler çeşitli yöntemlerle ölçülüyor. Geleneksel ölçümlerde; GSYH, enflasyon ve döviz kurları gibi makro değişkenlerde görülen sapmalara dayalı hesaplamalar yapılıyor. 

Bazı endeksler makro değişkenler yerine hisse senetlerinin getirisi ve satışlardaki büyüme gibi piyasa verilerine dayalı modellerkullanıyorlar. Veya CDS (kredi temerrüt takasları) ve diğer finansal risk enstrümanlarını ele alarak hesaplar yapıyorlar.

Bu bağlamda küresel ve belli başlı ülkeler için hazırlanan endekslere bir  web sitesinde yer veriliyor.

IMF Türkiye için farklı bir yöntem denemiş.1996 = 100 olarak hesaplanan endeks, gazetelerdeki ekonomi haberleri esas alınarak hazırlanmış. Gazetelerdeki Hazine Müsteşarlığı, Maliye Bakanlığı, T.C. Merkez Bankası ve BDDK’nın konu edildiği binlerce haber kullanılmış.

IMF’nin çalışmayı yapmasının amacı; ekonomik politika belirsizliklerinin, reel sektör şirketlerinin sabit sermaye yatırım kararlarını, istihdam politikalarını ve borçlanma stratejilerini etkileyip etkilemediğini anlamak.

Bu bağlamda, aşağıdaki grafikte yer alan endekse bakınca, 2001 Krizi ve sonrasında; 2016’daki hain darbe girişiminde ve ardından yaşanan gelişmelerde; hükümet sistemini değiştiren 2017 referandumundan sonra belirsizliklerin önemli oranda arttığını gösteriyor. Demek ki endeks doğruları gösteriyor.
Benzeri bir eğiliminin, ekonomik politikalardaki belirsizliğin 2018 yılında da yaşandığı görülüyor.Seçimler, devletin yapısının değişmesi, kurlardaki aşırı oynaklık, bölgesel jeopolitik risklerdeki gelişmeleri bir araya getirince, haberlere dayalı endeksin yükselmesi çok doğal.

Yaklaşan mahalli idare seçimleri de cabası. Kanımca seçimin kendisi veya sonuçlarından çok karar alıcıların seçim taktikleri sorunlu. Sadece kısa vadeli seçim zaferini hedef alan, toplumu bölücü, kutuplaşmayı artıran söylemler, uzun vadeli yatırımcılar için büyük problem.

Özellikle üretime yönelik, uzun vadeli istihdam yaratan sabit sermaye yatırımı yapmayı düşünen yatırımcı ayağını frene bastı. Toplumdaki gerginlik, hukuk sisteminin içinde bulunduğu durum, parası olanları kısa vadeli yatırımlara; borsaya, tahvile yönlendiriyor. Yatırımcı yattığı yerden yüzde 23-25 para kazanmak varken, riske girmek istemiyor. Kendisi İsviçre’de Alp dağlarında kayak yaparken, parası burada yüksek faiz kazanıyor.

Bunun sonucu işsizlik artıyor. Ekonomi yeteri kadar hızlı büyümeyince borç sorunu yaşayan şirketler zorlanmaya başlıyor.

Belirsizlikten sadece şirketler etkilenmiyor. Finansal sektör de yeni kredi vermek konusunda gönülsüz. Ekonomik politika belirsizliklerinin yanında bir de maliyet baskıları var. Bankalar ellerindeki 100 birim mevduata karşılık 120 birim kredi dağıttılar. Diğer bir deyimle, kredi verirken 20 birimlik mevduat dışı kaynak kullandılar. Dışarıdaki ekonomik politika belirsizliklerindeki artışa bizdekiler de eklenince, bankalar kaynak bulmakta eskisi kadar rahat değiller.

Ya aileler, haneler? 

Onların durumu da benzer. Aşırı borçlanma nedeniyle kronik olarak sorunlu hale gelen gelir-gider dengeleri ve artan ekonomik belirsizlikler nedeniyle tüketimlerini azaltmak zorunda kalıyorlar. "Kısa vadeli seçim zaferini hedef alan, toplumu bölücü, kutuplaşmayı artıran söylemler, uzun vadeli yatırımcılar için büyük problem"


*Bu yazı hakanozyildiz.com'da yayımlanmıştır

Facebook Yorumları

0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
  
Ekonomik büyümede sert düşüş, yükselen enflasyon ve işsizlik… Türk ekonomisi "kriz" yılına giriyor
Yeni yıla girmeye sayılı günler kala Türkiye’de siyasetin gündemini 31 Mart’ta gerçekle...
  
IMF Türkiye'de ekonomik politika belirsizliği endeksi yayınladı
IMF Türkiye'de ekonomik politika belirsizliği endeksi yayınladı...
  
Ekonomik kriz AK Parti'nin oyunu en fazla ne kadar düşürebilir?
Yıl 2007. Genelkurmay’ın “e-muhtıra”sından bir kaç ay sonra yapılan genel seçimleri AKP yüzde 46.6 o...
  
Ekonomik güvenliği tehdit edenlere soruşturma başlatıldı
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, yönlendirici haber, yazılı ve görsel yayın, operasyonel amaçlı so...
  
İş dünyası yeni ekonomik modeli nasıl yorumladı?
Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, bugün İstanbul'da düzenlenen toplantıda yeni ekonomi yaklaşı...
  
...
  
Güncel Ekonomik Değerlendirmeler ve Katılım Bankacılığı anlatıldı
MÜSİAD Düzce Şubesi tarafından Güncel Ekonomik Değerlendirmeler ve Katılım Bankacılığı ile ilgili pa...
  
EKONOMİK SIKINTI İNTİHARA SÜRÜKLEDİ
Bolu’nun sevilen isimlerinden ve nakliye işi ile uğraşan Ahmet Çalkaya, Aktaş Mahallesindeki evinin...
  
Ekonomik sıkıntıya giren berber kendini yakmak istedi
BOLU’da, ekonomik sıkıntıları yüzünden bunalıma giren berber Tarık D.(31) otomobili ve kendisini ben...
  
AK Parti Şehirlerin Ekonomik Beklentileri Forumu Yapıldı
AK Parti Şehirlerin Ekonomik Beklentileri Forumu, AK Parti Genel Merkez Ekonomi İşler Başkan Yardımc...
  
Hem havadar, hem ekonomik
Kiremitocağı mahallesinde at ile gezen küçük çocuğu görenler şaşkınlıklarını gizleyemedi. Yaşıtları ...
  
Düzce’de Mart Ayı Sosyal Ekonomik Desteklemeleri yapıldı
Düzce Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürü Zeki Yıldırım, Mart ayında Düzce’de gerçekleştirilen Sosy...
  
...
  
...
  
...
  
Tarhan Erdem: Ekonomik verilerin gösterdiği
Nihayet, Erdoğan'ın, bir parti lehine ve üç partinin aleyhine seçim çalışması yapabilip yapamayacağı...