Saniye İçinde Yönlendiriliceksiniz

Ekonomik büyümede sert düşüş, yükselen enflasyon ve işsizlik… Türk ekonomisi "kriz" yılına giriyor

31.12.2018 - Bu Yazı 2651 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

Ekonomik büyümede sert düşüş, yükselen enflasyon ve işsizlik… Türk ekonomisi

 Yeni yıla girmeye sayılı günler kala Türkiye’de siyasetin gündemini 31 Mart’ta gerçekleştirilecek yerel seçimler belirlerken, halkın gündeminde ise varlığını her geçen gün daha fazla hissettiren ekonomik durgunluk var. Çünkü 2018’in son çeyreğini sıfıra yakın büyüme ile kapatmaya hazırlanan Türkiye ekonomisinde 2019'un "kriz yılı" olacağı beklentisi hakim.

Büyümedeki gerilemenin 2019'da yerini küçülmeye bırakacağını, buna bağlı olarak işsizliğin ve hayat pahalılığının artacağını dile getiren ekonomistlere göre, 31 Mart yerel seçimlerinden sonra hükümetin atacağı adımlar krizin ne kadar süreceğinde belirleyici olacak.

Bir başka deyişle Türkiye toplumunun 2019 yılında yoksullaşacağına kesin gözüyle bakılıyor, ancak bu yoksulluktan nasıl çıkılacağı henüz bilinmiyor.

Geçen yıl büyümede dünya birincisiydi

2018 yılı boyunca ABD ile Çin arasındaki ticaret savaşları, Brexit, Amerikan merkez bankasının (Fed) faiz artırımı rüzgarı gibi dış gelişmelere karşı hassas olan Türkiye, bu arada 95 yıllık parlamenter rejimden başkanlık sistemine geçiş yaptı.

Özellikle yılın ikinci yarısında ABD ile patlak veren papaz Brunson krizi sonrasında bir "kur fırtınası"nın ortasında kalan Türkiye ekonomisinde, hızla yükselen enflasyon ve bıçak gibi kesilen yatırımlar 2019’un zorlu geçecek şartlarını tek tek oluşturmuş oldu.

Bundan yalnızca 1 yıl önce, 2017'nin üçüncü çeyreğinde yakaladığı yüzde 11,1 büyüme ile Türkiye "dünyanın en hızlı büyüyen ülkesi" unvanını kazanmıştı. Aradan geçen çalkantılı bir yılın sonunda yani 2018’in üçüncü çeyreğinde ise Türkiye ekonomisi, ancak yüzde 1,6’lık büyümeye imza atabildi.

"Ekonomik durgunluk 1,5 yıl sürebilir"

Türkiye’nin 2019’da ekonomide yaşayacağı sorunları DW Türkçe’ye anlatan Koç Üniversitesi-TÜSİAD Ekonomik Araştırma Forumu Direktörü Prof. Dr. Selva Demiralp, "Türkiye, 2019 yılına ekonomide stagflasyon ile giriyor. Yani yüksek enflasyonu ve durgunluğu aynı anda yaşıyoruz" diyor.

Türkiye’nin önümüzdeki 5-6 çeyrek boyunca yani yaklaşık 1,5 yıl süresince ekonomik durgunluk yaşamasının yüksek ihtimal olduğunu kaydeden Prof. Demiralp, "Bu arada Türkiye’nin yılda yüzde 1-2 büyümesi, ekonominin durgunluktan çıkacağı anlamına gelmiyor. Türkiye gibi potansiyel büyümesi yüzde 5-6 olan bir ülkenin yüzde 1’lere düşmesi durgunluğun devam ettiğini gösterir" değerlendirmesinde bulunuyor.

"Krizden hızlı çıkış olmayacak”

Son açıklanan verilere göre Türkiye’de sanayi üretimi yüzde 5,7 oranında azalırken işsizlik ise yüzde 11,4’e çıktı. Bu verilerin, ekonomideki kötü gidişin 2019’da da devam edeceğini net biçimde gösterdiğini kaydeden Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) Direktörü Prof. Dr. Seyfettin Gürsel, 2019 yılında yaşanacak krizin Türkiye’nin önceki yıllarda yaşadığı krizlerden farklı olduğuna dikkat çekiyor.

Türkiye’nin yakın tarihte yaşadığı 2001 ve 2008 krizlerinden hızla çıkma becerisi gösterebildiğini hatırlatan Prof. Gürsel, şunları söylüyor:

“Örneğin son olarak 2008 krizinden sonra 2009’da yüzde 4,8 küçülen Türkiye ekonomisi, 2010’da yüzde 8,5 büyümeyi başardı. Ancak bu kez böyle bir hızlı çıkış olmayacak. Belki yüzde 5 küçülmeyeceğiz ama kriz süreci uzun sürecek. Çünkü 2009 şartları artık yok. Ne likidite bolluğu ne özel sektörün düşük borçluluğu ne de bankacılık sisteminde alacak stresi vardı. Şimdi bu etkenlerin hepsi var.”

İşsizlikte korkutucu yükseliş

Özellikle 2016’dan bu yana istikrarlı biçimde artan işsizlik, 2019 için büyük bir endişe kaynağı haline gelmiş durumda.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) son yayınladığı verilere göre Ekim 2018 itibariyle ülkede işsizlik oranı yüzde 11,4’e çıktı. Toplam işsiz sayısı ise geçen yılın aynı dönemine göre 330 bin kişi artarak 3 milyon 749 bin kişiye ulaştı.

Türkiye, her yıl yaklaşık 700-800 bin arası yeni istihdama ihtiyaç duyuyor. Yani her yıl bu sayıda insan iş gücü piyasasına adım atıyor. Türkiye’nin her yıl istihdam piyasasına yeni giren yaklaşık 800 bin insana istihdam sağlayabilmesi için ise yıllık büyüme oranının en az yüzde 4 olması gerekiyor.

"Şirket iflasları artacak"

İşsizliğin 2019’da yüzde 15’e kadar çıkabileceğini ifade eden Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yalçın Karatepe’ye göre, 2019 Türkiye ekonomisi açısından "kayıp yıl" olacak.

Ekonominin 2019 genelinde yüzde 1,5-2 düzeyinde küçüleceğini tahmin eden Prof. Karatepe, “Bugün şirketlerin ve vatandaşların banka borçları toplam GSMH’nin yüzde 75’ine ulaşmış durumda. Ayrıca 180 milyar dolarlık dış borcun önümüzdeki 1 yıl içinde ödenmesi gerekiyor. Ekonomi yavaşladığı için bu borçların ödenmesinde ciddi sorunlar çıkacak. Bu nedenle 2019’da şirket iflaslarını sıkça duyacağız” diye konuşuyor.

Enflasyondaki düşüş kalıcı mı?

Son aylarda giderek artan bir ivmeyle yüzde 20’nin üzerine çıkan enflasyon da 2019’un en çok tartışılacak konulardan biri olacak.

Ülkede yıllık enflasyon Eylül ayında yüzde 24,52 seviyesinden Ekim'de yüzde 25,24'e yükselerek 15 yılın zirvesini görmüştü. Kurlardaki hafif gerileme ile birlikte enflasyon Kasım ayında yüzde 1,44 gerilemişti.

Prof. Dr. Selva Demiralp'e göre yüksek enflasyon tehlikesi 2019'da da ciddi bir risk olmaya devam edecek. Enflasyonu 2019’da gerçek anlamda geriletebilmek için insanların enflasyonun kalıcı olarak gerileyeceğine inanmaları gerektiğine vurgu yapan Prof. Demiralp, "2019’da yeni bir kur atağı yaşanmazsa enflasyon bir miktar daha gerileyebilir. Ama beklentilerin gerçek anlamda iyileşebilmesi için Merkez Bankası’nın sıkı para politikasından taviz vermemesi gerekiyor. İnsanların, piyasaların enflasyonun düşeceğine gerçekten inanması gerekiyor" şeklinde konuşuyor.

Seçimden sonra ne olacak?

31 Mart yerel seçimlerine kadar hükümetin ekonomide kayda değer bir reform yapmasına ihtimal verilmiyor. Hatta kalan 3 aylık dönemde devlet kaynaklarının bir miktar daha seçim odaklı kullanılabileceği belirtiliyor.

Bilgi Üniversitesi Öğretim Görevlisi ekonomist Murat Sağman’a göre, seçimden sonra hükümetin atacağı adımlar ekonomideki küçülmenin gidişatını belirleyecek. 2023’e kadar Türkiye'de başka seçim olmayacağını hatırlatan Sağman, "Bu süre Türkiye için ekonomideki yapısal dönüşümü sağlamak için büyük bir fırsat. Hükümetin bu fırsatı nasıl kullanacağını seçim sonrası göreceğiz" diyor.

Aram Ekin Duran / İstanbul

© Deutsche Welle Türkçe

 

© Deutsche Welle Türkçe

Facebook Yorumları

0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
  
ANAR: Çok sert rekabet yaşanacak
ANAR: Çok sert rekabet yaşanacak...
  
ZAMANLAMA MANİDAR...AK PARTİ İÇİNDEN FARUK ÖZLÜ'YE SERT ELEŞTİRİ
ZAMANLAMA MANİDAR...AK PARTİ İÇİNDEN FARUK ÖZLÜ'YE SERT ELEŞTİRİ...
  
Ekonomik büyümede sert düşüş, yükselen enflasyon ve işsizlik… Türk ekonomisi "kriz" yılına giriyor
Yeni yıla girmeye sayılı günler kala Türkiye’de siyasetin gündemini 31 Mart’ta gerçekle...
  
IMF Türkiye'de ekonomik politika belirsizliği endeksi yayınladı
IMF Türkiye'de ekonomik politika belirsizliği endeksi yayınladı...
  
Ekonomik kriz AK Parti'nin oyunu en fazla ne kadar düşürebilir?
Yıl 2007. Genelkurmay’ın “e-muhtıra”sından bir kaç ay sonra yapılan genel seçimleri AKP yüzde 46.6 o...
  
Ekonomik güvenliği tehdit edenlere soruşturma başlatıldı
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, yönlendirici haber, yazılı ve görsel yayın, operasyonel amaçlı so...
  
İş dünyası yeni ekonomik modeli nasıl yorumladı?
Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, bugün İstanbul'da düzenlenen toplantıda yeni ekonomi yaklaşı...
  
...
  
Güncel Ekonomik Değerlendirmeler ve Katılım Bankacılığı anlatıldı
MÜSİAD Düzce Şubesi tarafından Güncel Ekonomik Değerlendirmeler ve Katılım Bankacılığı ile ilgili pa...
  
EKONOMİK SIKINTI İNTİHARA SÜRÜKLEDİ
Bolu’nun sevilen isimlerinden ve nakliye işi ile uğraşan Ahmet Çalkaya, Aktaş Mahallesindeki evinin...
  
Ekonomik sıkıntıya giren berber kendini yakmak istedi
BOLU’da, ekonomik sıkıntıları yüzünden bunalıma giren berber Tarık D.(31) otomobili ve kendisini ben...
  
Girişimcilere sertifikaları verildi
KOSGEB, Düzce İş Kurumu ve DESOB işbirliğinde gerçekleştirilen Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi serti...
  
AK Parti Şehirlerin Ekonomik Beklentileri Forumu Yapıldı
AK Parti Şehirlerin Ekonomik Beklentileri Forumu, AK Parti Genel Merkez Ekonomi İşler Başkan Yardımc...
  
Gençlik Kolları Başkanı Şükrü Sert Oldu
AK Parti Düzce İl Başkanı Hikmet Keskin, AK Parti Düzce Gençlik Kollarının Şükrü Sert’e emanet edild...
  
Yangın büyümeden söndürüldü
Düzce’nin Yığılca ilçesi ile Konuralp Bölgesi arasında kalan Çamlıköy’de çıkan orman yangınında 10 h...
  
Başkan Yemenici'den MHP İlçe Başkanına Sert Sözler
Akçakoca Belediye Başkanı Cüneyt Yemenici, medya mensuplarıyla kahvaltıda bir araya geldi....



Emlak8.Net