M.Şükrü HANİOĞLU

Sabah GAZETESİ



Bookmark and Share

“Fransız İslâm”ı projesi başarılı olacak mı?


21.5.2018 - Bu Yazı 308 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Clifford Geertz, İslâm coğrafyasının iki ucunda yer alan  ve Fas'ta dinin "nasıl yaşandığını" ele alan çalışmasında, Claude Lévi- Strauss yapısalcılığının ötesine geçen, "yorumlayıcı" antropolojik yaklaşımı hayata geçirmeye çalışmıştı. Söz konusu değerlendirme "semboller" aracılığıyla kültürün ayrılmaz parçası olan dinin bireylerin yaşam tarzını nasıl şekillendirdiğini tahlil ediyordu.

Geertz'in ulaştığı sonuç, değişik Müslüman toplulukların, örneğin yerleşik Araplar ile bedevîlerin dini farklı biçimde yaşadığını savunan görevselci (functionalist) yaklaşımların yüzeysel farklılıkları abarttığı, "İslâm"ın değişik toplumlarda "aynı kökleşmiş sembolleri" kullandığı idi. Kendisinin de vurguladığı gibi sathî bir bakışla "Endonezya İslâmı" ile "Fas İslâmı" arasında kapsamlı farklılıklar olduğunu düşünmek mümkün olabilirdi. Buna karşılık, kullanılan kökleşmiş sembollerin aynı olması hayata bakış açısı açısından "türdeş" bir "İslâm"dan bahsetmeyi mümkün kılmaktaydı.
Bir süre önce  ve günümüzde 'da yaşanan gelişmeler, Geertz'in yarım asır önce yaptığı analiz neticesinde ulaştığı sonuçların Avrupa siyasî mehâfilinde göz ardı edildiğini ortaya koymaktadır.

"İslâm" inşa'ı 
Üç yıl önce "Avusturya karakterli İslâm" oluşturma amacıyla, 1912 tarihli "İslâm Kanunu (Islamgesetz)"de kapsamlı değişimler yapan yasa ile Emmanuel Macron'un geçtiğimiz şubatta verdiği bir mülâkatta başlatılacağını dile getirdiği "Fransız İslâmı yaratma projesi," "radikalizm" ile mücadele alanındaalınabilecek en köklü tedbirin "modern, ulusal İslâm"lar yaratma olduğu düşünsel arka planına dayanmaktadır.
Avusturya'da gerçekleştiren kanun değişikliği, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu tarafından da dile getirilen "uluslararası inanç özgürlüğü kıstaslarına uyumsuzluk" ve "ayrımcılık" eleştirilerine maruz kalmıştır. Macron'un açıklamaları sonrasında ise hayata geçirilmek istenen projenin, 1905'te kabûl olunarak laikliğin zaferini ilan eden "Kiliseler ile devletin ayrılmasına ilişkin yasa"ya aykırı olacağı hukuk uzmanları tarafından ifade olunmaktadır.
Bu girişimlerin hukukî veçheleri, inanç özgürlüğü ile uyumu şüphesiz değerlendirilmelidir. Ancak sorgulanması gereken temel konu yukarıdan aşağıya "ulusal, arzulanan değerleri içselleştirilmiş İslâm yaratma" projesinin ne derece anlamlı olduğudur.

Oryantalizmden ulusal "İslâm"a 
Batı'nın benimsediği Oryantalist söylem Yahudi ve Hıristiyan geleneklerindenuyarlandığını iddia ettiği ve genellikle "Muhammedîlik" olarak atıfta bulunduğu "İslâm"ın, hurâfât ve israiliyât yığınından oluşan, kötü bir taklit olduğunu iddia etmiştir. Reinhart Dozy'nin "Tarih-i İslâmiyet"inden Hagarism benzerideğerlendirmelere ulaşan çalışmalar Müslümanlara inançlarının temelsizliğini akademik tahliller aracılığıyla ispata çalışmıştır.
"İslâm"ın, Yahudi ve Hıristiyan geleneklerinin anlamsız bir yorumu ve ilkel insan toplulukları için üretilmiş bir "inanç biçimi" olduğunu savunan Oryantalist söylemin Müslümanlara dolaylı olarak önerdiği, "medenîleşerek" bir bâtıl itikat olan "İslâm"ı bir kenara bırakmalarıydı.
Söz konusu söylem materyalizmin yükselişi sonrasında "tüm dinler anlamsızdır;ama en anlamsız ve ilkelleri İslâmiyettir" tezine dayalı ikinci bir anlatıma da sahip olmuştu. İslâm, dindar Oryantalist söylemde "kötü bir taklit," seküler Oryantalist söylemde ise "en saçma inanç biçimi" olarak aşağılanıyordu.
Batı'da "İslâm"a yönelik güncel söylemler de benzer tonlara sahiptir. Romanları satış rekorları kıran, son kitabı Soumission, 'in başkanlığa gelmesini önlemek isteyen Fransız merkez partilerinin Müslüman Partisi'nin lideri Mohammed Ben Abbes'in adaylığını desteklemeleri kurgusu üzerine inşa edilen Michel Houellebecq'in bir mülâkatında dile getirdiği "en saçma din gerçekten İslâm'dır. Yahudiler en azından Ahd-i Atik'i kaleme alırken büyük bir edebîyetenek sergilemişlerdir. Hıristiyanlık o kiliseleri, vitraylı pencereleri, yağlı boya tabloları ve heykelleri üretmiştir. İslâm'ın ise Kur'an'ı vardır. Birisi onu okuduğunda korkudan tüyleri diken diken olur" ifadesinin de ortaya koyduğugibi günümüz seküler Batı söyleminde de "İslâm"ın en "anlamsız ve ilkel" dinolduğu dile getirilmektedir.
Batı'da egemen olan bu söylemin Avrupa ülkelerinin "İslâm sorunu"nu çözmekten uzak olduğu ortadadır. Bu nedenle Batı "modern, ıslâh edilmiş İslâm" yaratma iddiasıyla ortaya çıkanları desteklemekle kalmamış, bunu küresel düzeyde hayata geçirecek "ılımlı İslâm" projesini gündemine almıştır.
Bu yaklaşım, İslâm âleminde saygı duyulan otorite ve ülkelerin liderliğinde yaratılacak "ılımlı İslâm"ın göreceği yaygın kabûlün "radikalizm"e karşı en güçlü mücadele silahı olacağı inancının ürünü idi. Ancak bu proje de anlamlı neticelere ulaşamamış ve küresel ölçekli, kapsayıcı bir "İslâm reformasyonu" hayata geçirilememiştir.
Avusturya ve Fransa gibi küçümsenmeyecek Müslüman nüfûsa sahip olan (sırasıyla % 7 ve % 8) toplumlarda Müslümanların medenîleşerek "taklit ve hurâfât yığını" dinlerini bir kenara bırakmaları ve küresel "ılımlı İslâm"ı benimseyerek "dinlerinin radikal yaklaşımlarını törpülemeleri" yaklaşımlarının başarısızlığı sonrasında gelinen nokta "ulusal İslâm"ların yaratılmasıdır.
Bu yaklaşıma göre devlet kontrolünde ehlileştirilerek modernliğe uyumlu hale getirilecek "Avusturya" ve "Fransız" "İslâmlar"ı Müslümanların topluma kazandırılmalarını sağlamanın yanı sıra "radikalizm" tehdidini de bertaraf edecektir.
Oliver Roy'nın da vurguladığı gibi Fransa'nın "200 tanesinin terörist olmasını önlemek amacıyla altı milyon vatandaşının saliki olduğu bir dini 'düzenlemeye' girişmesinin anlamsızlığı" ortadadır.

Projenin geleceği 
Bir "Fransız İslâmı" yaratma girişimi, bunun da ötesinde, gerçekleştirilmesimümkün olmayan bir projedir. Değişik Müslüman toplumlarının dini yaşamaşekillerinin "özgün biçimler" oluşturduğu, bunların yukarıdan aşağıya inşa edilebileceği ve "İslâm"ın kullandığı semboller aracılığı ile "ortak paydalaroluşturmadığı"nı varsayan bu yaklaşım, buradan hareketle, "modern ve ılımlı"bir "Fransız İslâmı" yaratılabileceğini savunmaktadır.
Macron'un işaret fişeğini ateşlediği, devlet kontrolünde modern, ılımlı, cumhuriyetçi "ulusal İslâm" inşa etme projesinin doğuracağı sonuçları tahmin için başvurulabilecek güzel bir örnek bulunmaktadır. Benzer iddialarla "Türkİslâmı" yaratmaya çalışan, bunu yaparken de Fransız laiklik modelinden yararlanan girişimin neticeleri, dönem ve toplumlar arasındaki farklılıklara karşın, "Fransız İslâmı" projesinin geleceğine ayna tutmaktadır.

.

Facebook Yorumları

reklam
18.6.2018
“Toplumsal sermaye”yi tüketmeyelim
11.6.2018
Rövanşist siyaset geleneğini nasıl terk edeceğiz?
4.6.2018
Karşı dalga mı? Demokrasi çağının sonu mu?
28.5.2018
Bernard Lewis’in ikili mirâsı
21.5.2018
“Fransız İslâm”ı projesi başarılı olacak mı?
14.5.2018
Radikalizmin çâresi kutsal kitapları değiştirmek mi?
7.5.2018
Nostalji ve gerçekliğe dönüş gerekliliği
30.4.2018
Osmanlı’da “Millet” var mıydı?
23.4.2018
II. Soğuk Savaş’ta “Saraybosna Suikasti”ni mi bekliyoruz?
16.4.2018
Gençler ve “terapi edici ahlâkî deizm”
9.4.2018
Bir proje olarak “Avrupa Birliği” ve Türkiye
2.4.2018
Siyaseti entelektüelleştirme faaliyetinden trollüğe
26.3.2018
“Bahar ya da kış”ı belirleyen nedir?
19.3.2018
Post-Modern Dünyada Mu’amelât: Bir Çoğulculuk
12.3.2018
Üniversite ve değişim: Tanım ve hedef
5.3.2018
Tarihselleştirme ve rol modelliği: II. Abdülhamid
26.2.2018
Türkiye-ABD: İttifak, stratejik ortaklık, kriz kontrolü
19.2.2018
Tarihin aşırı araçsallaştırılması: Makedonya’nın adı
12.2.2018
“Kuva-yı Milliye” ne anlamda “millî” idi?
5.2.2018
Lausanne, tarih, siyaset
29.1.2018
Hükûmet neden “kepenk indiriyor?”
22.1.2018
Millîlik ve yerlilik “Asya değerleri”ne dönüşmesin
15.1.2018
Kemalist Türkiye “Ortadoğu”dan uzak mı
8.1.2018
Neden demokrasi hedeflerimiz yok?
1.1.2018
“Arkamızdan vuran Araplar” söylemi neden değişmiyor?
25.12.2017
Kalkınmacılığın Türkiye serüveni
18.12.2017
“Topraksız bir halk, halksız bir toprak”
11.12.2017
Sistemin içini doldurma: Uyum yasalarını tartışmaya
4.12.2017
Seçeneklerimiz “Soğuk Savaş NATO’culuğu” ve
27.11.2017
Bir asır sonra “Ekim Devrimi”
20.11.2017
“Kemalizmler”in çoğalması çoğulculuk göstergesi mi?
13.11.2017
Sorun “Türk olan her şeyden körü körüne nefret edenler”
6.11.2017
Laboratuvara kızarak tahlil yapılabilir mi?
30.10.2017
“Cumhuriyetçilik” nasıl “oluştu”?
23.10.2017
“Beka” kadar “Gelecek”i düşünmek
16.10.2017
Vizeler yeniden verilecek; ama tasavvurlar örtüşecek
9.10.2017
Dillerde “çoğulculuk” kalplerde “tekçilik”
2.10.2017
“Musul” neleri değiştirdi? Benzer etkiler nasıl önlenir?
24.9.2017
Yeni bilimcilik ve siyaset
18.9.2017
“Derinlik”in faturasını ödemek: Şerif Mardin
11.9.2017
Arakan’da medeniyetler çatışması mı yaşanıyor?
4.9.2017
Entelektüel karşıtlığı ve maliyeti
28.8.2017
“Baskıcı iktidar-komplocu muhalefet” sarmalını kırmak
21.8.2017
“Ortaklık” yeniden inşa edilebilir mi?
14.8.2017
Bir “Ortaklık”ın yeniden tanımlanması
7.8.2017
“Bir Türkiye” nasıl yaratılabilir?
31.7.2017
“İki Türkiye” nasıl ayrıştı ve kutuplaştı?
24.7.2017
Doğmayan “Hürriyet”
22.7.2017
Yarın seçim olsa durum ne?
17.7.2017
Kaçırılan fırsat ve telâfisi
10.7.2017
Tarihe tanıklık eden “Ev”
3.7.2017
Siyaset ve adalet
26.6.2017
“Yerlilik”i yeniden inşa etme
19.6.2017
Katar devre dışı bırakılırsa
12.6.2017
Kültürel Hegemonya ve Muhafazakârlık
5.6.2017
İmaj yönetimi ve gerçeklik
28.5.2017
Felsefesiz bir toplumda ahlâk
22.5.2017
Olduğumuz yerde kalarak virgüller koymak
15.5.2017
Hakaret revizyonist tarihçilik değildir
8.5.2017
“Ortadoğululuk”tan “Batılılık”a kimlik serüvenimiz
1.5.2017
Bir muhalefet söylemi olarak “demokrasi”
25.4.2017
Sistem değişiminde uyum yasaları
16.4.2017
Seküler olsun, yüz binlerce kişiyi öldürsün (mü?)
10.4.2017
“Zımmî”siz yaşayamayan toplum
2.4.2017
“Avrupa,” Kültürel Çoğulculuk ve Müslümanlar
27.3.2017
Teleolojik tarihin kahramanları
19.3.2017
Görsel medya, tarih, güncel siyaset
14.3.2017
“Millî Kültür”ü nasıl tanımlayalım?
23.8.2015
Şiddet ve uluslararası bağlam
26.7.2015
Neden olmuyor?
12.7.2015
Türk milliyetçiliği "Çözüm Süreci"ne karşıtlığı mı gerektirmektedir?
5.7.2015
İdeal tiplerden gerçek insanlara, toplum mühendisliğinden siyasete
21.6.2015
Bir dönem, bir ideoloji, bir lider
14.6.2015
Kimlikler özgürleşirken kimlik siyaseti yoğunluğu azalmalıdır
7.6.2015
Bir “gelenek” olarak “Fetih”
31.5.2015
Enver Paşa'yı "kendisi" olarak tarihselleştirmek
24.5.2015
Modernleşme-demokrasi hiyerarşisi anlamlı mı?
17.5.2015
"Sol" ve İslâm: Bağdaştırmayı kim yapacak?
11.5.2015
Başka bir "sol" mümkün mü?
3.5.2015
Birinci Dünya Savaşı'nın temel nedeni "Osmanlı paylaşımı" mıydı?
26.4.2015
“Adı” tarihçi koymayacaktır
19.4.2015
Yukarıda demokrasi aşağıda çoğulculuğun reddi
12.4.2015
Siyasal şiddet neden bitmiyor?
06.04.2015
“Mezhepçilik” eleştirilmeli ama “mezhep”in önemi anlaşılmalıdır
29.03.2015
Sistemi “sistem” olarak tartışmak
22.03.2015
“Çanakkale”den alınacak farklı bir ders
16.03.2015
Post-Kemalist toplum ve yeni Kemalizm
08.03.2015
"Türk Usûlü Başkanlık"ın kökü İttihad ve Terakki'de mi?
01.03.2015
Demokratikleşmeyi engelleyen global trendler mi?
23.02.2015
Neden kutuplaşıyoruz?
16.02.2015
Öncelikli sorun
09.02.2015
Bizim SYRIZA hangi parti?
02.02.2015
Tarihin önü açılırken siyaset devreye girmelidir
25.01.2015
Cevabı kim verecek?
18.01.2015
Onlar da "gerçeklik " iddiasına
12.01.2015
Siyasal hareketler ve
05.01.2015
Büyük sorular kesilmeyen tartışmalar
29.12.2014
Bu sarmalı kırmamız gerekmektedir
21.12.2014
Katastrofik başarıdan geri dönüş mümkün mü?
14.12.2014
Söylemden eyleme geçebilmek (2)
07.12.2014
Söylemden eyleme geçebilmek (1)
30.11.2014
Batı "modeli"nden "sapmak"
23.11.2014
Sykes-Picot eleştirisi Neo-Osmanlıcılık ve İslâmcılık mıdır?
16.11.2014
Atatürk, kurucu felsefe ve siyaset
09.11.2014
Demirel ve
02.11.2014
'Barış'ın milliyetçilik(ler)le "savaş"ı
26.10.2014
Cumhuriyet ve cumhuriyetçilik: Neyi sorgulamalıyız?
19.10.2014
Müttefik ile bölgesel rekabet
13.10.2014
Reddedilen
05.10.2014
Egemen parti ve toplumsal dönüşüm
28.09.2014
1920 Ruhu
22.09.2014
İktisadiya'dan Tarihistan'a göç eden bir mültecinin ardından
15.09.2014
CHP'nin temel sorunu siyaset yelpazesindeki yeri midir?
08.09.2014
"Osmanlılık"tan "Türkiyelilik"e
31.08.2014
Ortadoğu'daki sorunların suçlusu bulundu; rahat olabiliriz
24.08.2014
Demokrasiyi "getiren" parti
18.08.2014
Cumhurbaşkanlığı seçimi:
10.08.2014
Post-Kemalist Türkiye "Kemalizm" karşıtlığı üzerinden inşa edilebilir mi?
03.08.2014
Bir asır sonra 2 Ağustos ittifakı
27.07.2014
Cumhurbaşkanı adayları neyi sembolize ediyor?
20.07.2014
Asırlık düşünsel vesayet
14.07.2014
Osmanlı'nın
06.07.2014
"İyi Arap"lar "kılavuz" mu?
29.06.2014
Ortadoğu'da yeni düzen
22.06.2014
Ethnoslar mütarekesinden demos inşasına
16.06.2014
İslâm siyasal tasavvuru çoğulculuk ve demokrasiyle bağdaşamaz mı?
09.06.2014
Bir sene sonra
02.06.2014
Kemalist Aysun dindar mı?
25.05.2014
Yukarıdan aşağıya siyaset ve reform tuzağı
18.05.2014
Hangi siyasal doğruluk?
12.05.2014
Olağanüstüyü olağanla aşmak
04.05.2014
Tarihi özgürleştirmek
27.04.2014
"Karma" demokrasimiz fabrika ayarı mı?
20.04.2014
"Demokrasisiz millî hâkimiyet" ile çoğunlukçu "millî irade" yorumu arasında
13.04.2014
Muhalefet sorunu: Kırıkçının macunu
06.04.2014
Muhalefet karşıtlığa dönüşürse
30.03.2014
Daha sonra "harcanan fırsat" denecektir
23.03.2014
Sürecin süreci
16.03.2014
İttihad ve Terakki'den günümüze "liderlik," "siyaset" ve "demokrasi" (II)
09.03.2014
İttihad ve Terakki'den günümüze "liderlik," "siyaset" ve "demokrasi" (I)
23.02.2014
Erken Cumhuriyet'ten Beyaz Türklere "bireysel dindarlık"
16.02.2014
Coğrafyamızdaki eski sulama sistemi bizi vesayete mi mahkûm ediyor?
09.02.2014
Tunus'tan alınacak ders
02.02.2014
Müslümanlar İslâm'ı akademik olarak değerlendirebilir mi?
27.01.2014
Müzakereci demokrasi ve katılım mı, devrim mi?
19.01.2014
Kuvvetler ayrımı ile kontrol mekanizmaları güçlendirilmelidir
12.01.2014
Garplılaşmanın bir yerinde olma sorunu nasıl bitti?
05.01.2014
İslâm ve demokrasi
29.12.2013
AİHM kararını nasıl okumalı?
22.12.2013
Cumhuriyet-Osmanlı "mücadelesi" söylemi anlamsızdır
15.12.2013
Osmanlı ve Türklük
08.12.2013
Türklük ve ırk
01.12.2013
"Andımız" anayasasıyla "kral çıplak" demek mümkün mü?
25.11.2013
Karşıolgusallığı mı tartışıyoruz?
10.11.2013
Atatürk ne okudu?
03.11.2013
"Bizde o da var" ideolojisi neyi temsil ediyor?
27.10.2013
"Cumhuriyet"i demokrasi karşıtı "Cumhuriyetçilik"ten kurtarmak
21.10.2013
"Liberal" seçkinciler, demokrat muhafazakârlar
06.10.2013
Neden demokratikleşemiyoruz?
29.09.2013
İki "İki Türkiye" (II): İkincisi çatışır ve bölünebilir
22.09.2013
İki "İki Türkiye" (I): Birincisi çatışır ama bölünmez
15.09.2013
Bir totaliter ideoloji defnedilirken
08.09.2013
Sadece merdivenle kalmasın
01.09.2013
Sandık - demokrasi, vesayet - çoğunlukçuluk
26.08.2013
Temerrüd, devrim, darbe
18.08.2013
Kutuplaşma yapısal bir sorun mudur?
11.08.2013
Ortadoğu'nun trajedisi
04.08.2013
Kendine özgü toplum "dar alanda siyaset"i nasıl aştı?
29.07.2013
Liderlik demokrasisi
22.07.2013
İttihad ve Terakki; Vazife ve Mesuliyet
14.07.2013
Darbeye neden darbe denilemiyor?
07.07.2013
Siyaset ve kültürel çatışma
01.07.2013
Herkes öteki, herkes zenci, herkes mağdur
24.06.2013
Kırılamayan sarmal
16.06.2013
Hayat tarzı endişesi siyaseti önemli bir sorundur
09.06.2013
Siyaset nefretinin siyasallaşması
02.06.2013
Siyaset anayasa yapımına farklı yaklaşabilir mi?
27.05.2013
Torosyan'ın hâtıraları, tarihin Türkleştirilmesi ve siyasî doğruluk
19.05.2013
Türk Oryantalizmi'nin "Doğu"su olarak Ortadoğu
12.05.2013
Sorun Türklük, Kürtlük değil ethnos temelli toplum tasavvurudur
05.05.2013
Türkiye bölünmüyor birleşmeye çalışıyor
28.04.2013
"Kutsal"ı mı koruyalım yoksa nefret suçlarını mı engelleyelim?
21.04.2013
Thatcher öldü, Thatcherizm yaşayacak mı?
14.04.2013
Vatandaşlık tanımı hangi tasavvura dayanacak?
31.03.2013
Bir hukuk devinin ardından
24.03.2013
Zaman ne 1930'larda ne de 1918'de durmadı
17.03.2013
Meselelerimizi "devlet aklı" değil siyaset çözecektir
10.03.2013
Vatanseverlik milliyetçilik midir?
03.03.2013
Şemseddin Sami Bey olması gereken yerdedir
24.02.2013
Sorun milliyetçilik değil toplumsal mühendisliktir
17.02.2013
Erken Cumhuriyet ırkçılığı ve siyasî Türkçülüğünün mesajı aynı idi
10.02.2013
Ya tektipleştirme ya sınır değişikliği mi?
03.02.2013
"Türk" olabilirdi; ama "Türk" olmadı, şimdi "Türk" olur mu?
27.01.2013
"Ulusalcılık" milliyetçiliğin Türkçesi midir?
20.01.2013
Olmayan 'sol'un peşinde
13.01.2013
Çoğunluğu kimlik siyasetine yöneltmek felâkete davetiyedir
06.01.2013
Toplumsal sermaye yatırımını yapıyor
30.12.2012
Türkçülük ve Kürtçülükle olmuyor; İslâmcılıkla olur mu?
23.12.2012
Neden milliyetçi-ayrılıkçı vizyon kazandı? Bu kaçınılmaz mıdır?
16.12.2012
Tartıştığımız tarih değildir
09.12.2012
Sorun Arabesk'i beğenmek değildir
02.12.2012
Praetorian rejim biterken
25.11.2012
Arabesk, vatan hainliği, Türk Oryantalizmi
19.11.2012
Adından çok içinin dolduruluşu önemlidir
11.11.2012
Tarihî Atatürk'e kavuşmak
04.11.2012
Kutsallık koruması ve ifade özgürlüğü
28.10.2012
Bu bizim kavgamız değil
21.10.2012
Gurur kırılmasından öte
14.10.2012
Nefret suçları, din, İslâmofobi ve ifade özgürlüğü
07.10.2012
Geleneğin son temsilcisi olarak Hobsbawm
30.09.2012
Âkil adamlar ve Kürt sorunu
23.09.2012
Müfredat değişikliği mi?
16.09.2012
İslâmcılık ve entelektüel alan
09.09.2012
"İslâmcılık" tartışması üzerine notlar (2): Kökler
02.09.2012
"İslâmcılık" tartışması üzerine notlar (1): Kavram
26.08.2012
Şiddet ve derecesi sorunun niteliğini değiştirmiyor
19.08.2012
CHP geçmişini ne yapmalı?
12.08.2012
'Ya Hâfız' levhasının altına sigorta levhası asılınca
05.08.2012
Post-Kemalist CHP dogmatizmden kaçınmalıdır
29.07.2012
At sepete solundan ideolojiye
22.07.2012
Sorun 10 Temmuz mu?
15.07.2012
Aydınlanmamıza katkıda bulunup buharlaştı mı?
08.07.2012
Stratejik derinlik ve komşularla sıfır sorun
01.07.2012
En asil duygunun tarihçiliğinden apolojetik tarih yazımına
24.06.2012
Ortak tasavvur geliştirilemezse sonuç alınamaz
17.06.2012
Bürokrat seçkinlik biterken
10.06.2012
Neden otoriter siyaset üretiyoruz?
03.06.2012
İhtilâl-vesayet sarkacında geçen yıllar
27.05.2012
Sorun kutlama değil kutsallar çatışmasıdır
21.05.2012
Fenerbahçe ve İttihadçılık (2)
20.05.2012
Fenerbahçe ve İttihadçılık (1)
13.05.2012
Tarih bilincimizi artıralım, "tarihçi"likten kurtulalım
06.05.2012
Asır sonu dünyası ve Tek Parti
29.04.2012
Ne idik? Ne olduk? Ne olabiliriz?
22.04.2012
Türkiye mutlaka birisine mi kalmalı?
15.04.2012
Muhafazakâr sanat
08.04.2012
Adem-i merkeziyet gereklidir ama Kürt sorununu çözmez
01.04.2012
Halil Sahillioğlu'na saygı
25.03.2012
Beşikten mezara toplumsallaştırılma anlamlı mı?
18.03.2012
W. T. Stead'i doğru mu anladık?
11.03.2012
Hayatımızı değiştiren kitap günümüz Türkçesinde
04.03.2012
Sosyal demokrasi mümkün mü?
29.02.2012
Ahmed Rıza Bey'i neden hatırlamıyoruz?
19.02.2012
Bir kolonyalizm mirâsı daha tarihe karışırken
12.02.2012
Kemalist oryantalizm
05.02.2012
Maymun taklidi yapana karışmamalı mı?
29.01.2012
Bir logokrasinin son günleri
22.01.2012
19 Mayıs törenlerinin esin kaynağı nedir?
15.01.2012
Sorgulamadan itaat ve liderlik kutsaması muhafazakârlığa mı özgü?
08.01.2012
"Millet-i Hakime"siz toplum tasavvuru
01.01.2012
Fransa'dan alınacak ders ne olmalı?
25.12.2011
Göbeklerini kaşıyan notemigonus crysoleucaslar demokrasiye katkıda bulunuyorlarmış
18.12.2011
Toplumumuzun Thurgood Marshall'ı kitleler mi?
11.12.2011
Sykes-Picot ve Sèvres sendromları ve kapalı toplum
04.12.2011
Dönemin koşulları göz önüne alınırsa
27.11.2011
Dersim'de ne oldu? Kolektif hafıza resmî tarihe karşı
20.11.2011
Türk muhafazakârlığı Tanzimat ile barışıyor mu?
20.11.2011
Tarihselleştirilemeyen geçmiş, insanlaştırılamayan kurucu
20.11.2011
Yemen'i nasıl hatırlıyoruz? Neden?
20.11.2011
Lenin'den Wall Street'i işgale
20.11.2011
İdeolojisiz anayasa talebi: Rus örneği
20.11.2011
Zizek, imparatorluk, çok kültürlülük
20.11.2011
Üç milliyetçilik
20.11.2011
Hikmet-i hükûmetçi bürokrasi ve demokratik siyaset
20.11.2011
Yeni Anayasa ve Kemalizm
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.