Enflasyon Nasıl Düştü?


5.12.2018 - Bu Yazı 1321 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Enflasyonda Hızlı Düşüş

Kasım ayında hem tüketici düzeyinde hem üretici düzeyinde hem de çekirdek enflasyonu temsil eden C Endeksi düzeyinde enflasyon oranlarında ciddi bir düşüş yaşandı. TÜFE, Ekim ayına göre 3,64, Yİ-ÜFE de 6,47 puanlık düşüşler sergiledi. Bu büyük düşüşler, öteden beri TÜİK’in açıkladığı enflasyon oranları konusunda kuşku duyan insanlar üzerinde yaygın bir inanma sorunu yarattı. Açıklamanın ardından twitter üzerinden yaptığım 1 saat süreli bir ankete 17.888 kişi oy vererek katıldı ve katılanların yüzde 88’i bu sonuca inanmadığını ifade etti.
 
 

 

Önce bu oranları bir tablo ve grafik olarak gösterelim.
 
Aşağıdaki grafik 2018 yılında Yİ- ÜFE (yurtiçi üretici fiyatları endeksi), TÜFE (tüketici fiyatları endeksi) ve C Endeksi (çekirdek enflasyonu ölçen endeks) cinsinden fiyat değişimlerini gösteriyor (lacivert Yİ-ÜFE, kırmızı TÜFE ve açık mavi de C Endeksi.)
Grafiğe göre sürekli bir artış içinde olan enflasyon oranları Eylül ayında ciddi bir sıçrama sergiledikten sonra Ekim ayında hız kesiyor ve Kasım ayında da ciddi bir iniş yaşıyor.
 

 

Enflasyon Doğru Biliniyor mu?
Enflasyon; sokakta kullanıldığı gibi fiyat artışı demek değildir. Bir veya birkaç fiyatın artması enflasyon anlamına gelmediği gibi, bütün mal ve hizmetlerin fiyatlarının bir kez artması da enflasyon anlamına gelmez. Enflasyondan söz edebilmemiz için bir sepette belirli ağırlıklar verilerek değerlendirilen mal ve hizmet fiyatlarının ağırlık olarak çoğunun artması ve bu artışın bir defaya özgü değil sürekli olması gereklidir. Bunu şekiller yardımıyla açıklayalım:
 
 
 
Soldaki şekil fiyat artışını gösteriyor. Burada fiyatlar bir kez artmış ve orada kalmıştır. Bu, enflasyon değil fiyat artışıdır. Sağdaki şekilde ise fiyatlar sürekli olarak artmaya devam ediyor. Bu, enflasyondur. Türkiye’de fiyatlar sürekli artış içinde olduğundan enflasyon söz konusudur.
 
Enflasyon Nasıl Ölçülüyor?
Enflasyonu ölçmekte endeksler kullanılıyor. Bunların en fazla izleneni tüketicinin ödediği fiyatları ölçen tüketici fiyatları endeksi (TÜFE.) Bu endeks 407 mal ve hizmetin ortalama hane halkı bütçesindeki yerine göre ağırlık verilmek suretiyle oluşturulan bir sepete göre hesaplanıyor. Bu ağırlıklar her yıl yenilenen hane halkı bütçe anketine dayalı olarak alınan yanıtlara göre oluşturuluyor.
 
Kasım ayında enflasyon oranlarında yaşanan gerilemelerin nedenlerine bakmadan önce nasıl olduğunu ortaya koyalım. Aşağıdaki tablo TÜFE endeksinin son iki aydaki görünümünü ortaya koyuyor. TÜFE endeksi 2003 = 100 bazlı.
 
Yıl
Ocak
Ekim
Kasım
Aylık Değişim (%)
2017
 
320,4
325,18
1,49
2018
 
401,27
395,48
-1,44
Yıllık Değişim (%)
 
25,24
21,62
 
 
Tabloya göre Ekim ayında 401,24 olan endeks Kasım ayında 395,48’e gerilemiş.  Buna göre aylık değişim eksi 1,44 olmuş. Yani Kasım ayında TÜFE Endeksine dahil olan 407 maldan bazılarının fiyatı artmış, bazılarının düşmüş ve toplamda sepetteki mal ve hizmetlerin fiyatı yüzde 1,44 gerilemiş. Kasım ayında 395,48 olan endeks 2017 yılı Kasım ayında 325,18 imiş. Buna göre 12 aylık değişim (395,48 – 325,18) / (325,18) *100 = 21,62 olmuş. Ekim ayında 12 aylık oran yüzde 25,24 olduğu için 12 aylık bazda (25,24 – 21,61=) 3,62 puan düşüş ortaya çıkmış.
 
Enflasyonu Düşüren Nedenler
Şimdi gelelim bu düşüşün nedenlerine.
 
 
Eylül ayından itibaren enflasyonda yaşanan yavaşlamanın ilk nedeni aynı dönemde kurlarda yaşanan gerileme. Bunu aşağıdaki grafikten gözlemleyebiliriz. Grafik sepet kurda (½ USD + ½ Euro) bu yıl içinde yaşanan gelişmeleri gösteriyor.
 
 

 

Grafiğe bakılırsa Temmuz ayına kadar belirli bir artışla gelen sepet kur, Temmuz ayından itibaren sıçrama şeklinde bir artış sergiliyor ve izleyen aylarda düşüşe geçiyor. İşte bu hızlı yükseliş ve düşüş önce enflasyonu hızlandırıyor sonra düşürüyor.
 
Enflasyonu düşüren bir başka etken petrol fiyatlarındaki düşüş. Bu düşüşleri izleyerek benzin ve motorin fiyatlarında indirimler yapıldı. Bu indirimler özellikle nakliye giderlerinde düşüşe yol açtı.
 
Üçüncü etken belirli mallarda KDV ve ÖTV indirimlerine gidilmesi oldu. Ticari araçlarda KDV oranları yüzde 18'den yüzde 1'e, mobilya sektöründe yüzde 18'den 8'e indirildi. Beyaz eşya sektöründe ÖTV oranları yıl sonuna kadar sıfıra indirildi. 1600 cc altı motorlu araçlarda ÖTV uygulamasında 15 puanlık indirime gidildi. Tapu harçlarının yüzde 4'ten 3'e indirilmesi kararı yıl sonuna kadar uzatıldı. Konut satışlarında da KDV oranının yüzde 18'den 8'e indirilmesi uygulaması kadar uzatıldı.  
 
Dördüncü olarak iç talepteki ciddi düşüş enflasyonun hızının kesilmesine yol açtı. İç talepteki düşüşü üretimdeki düşüşten görebiliyoruz. Örneğin sanayi üretiminde gidiş tam anlamıyla baş aşağı oldu. Aşağıdaki grafik bize sanayi üretiminin bu yıl içindeki gelişimini gösteriyor.
 
 
Grafikten görüleceği gibi sanayi üretiminde düşüşten öte bir çöküş var. Eğer iç talep düşmeseydi sanayi üretimi bu kadar gerilemezdi.
 
Enflasyondaki Düşüşün Ardındaki Nedenlerin Yaratacağı Sonuçlar
Hiç kuşkusuz enflasyondaki bu düşüşün ardında yatan nedenlerin ileride yaratacağı bazı sonuçlar olacak. Bunlardan birisi vergilerde yapılan indirimlerin bütçe açığını artıracak olması. KDV ve ÖTV’de yapılan indirimlerin bir süredir zaten talep düşüşü nedeniyle enflasyonun oldukça altında artış sergileyen bu iki verginin gelirinde düşüş yaratacağı ve bunun da bütçe açığına olumsuz katkı yapacağını söylemek mümkün. 
 
Buna karşılık eğer enflasyonda gerileme sürdürülebilirse talep düşüşünün tersine çevrilmesi ve büyümedeki kanamayı durdurması beklenebilir.
 
Eğer büyümedeki düşüş durdurulamazsa işsizlik oranının artması kaçınılmaz olacak. Bir yandan büyümenin düşmesi öte yandan enflasyonun gerilemesi klasik kısa vadeli Phillips Eğrisi hipotezinin ortaya çıkmasına yol açacak ve işsizlik oranı daha da yükselecek. 
 
Ekonomi böyle bir alan. Birbiriyle çelişkili hedeflerden birisini seçip ona yoğunlaşmak gerekiyor. Bu noktada siyasetle olan ilişkisi karmaşık bir yapıya bürünüyor. İktisatçı tek bir hedefe odaklanmayı önerse de siyasetçi ne enflasyonu düşürmekten vazgeçmek ne de büyümeyi feda etmek istiyor.
 
Birbiriyle çelişkili hedeflerden birisini tercih edip belirli fedakarlıklarla kesin sonuç almak ya da bütün hedeflere odaklanıp sonuç almaktan çok durumu idare etmeye çalışmak! İşte bütün mesele bu. 
.

Facebook Yorumları

Emlak8
2.07.2020
Reel Ekonomide 2020’ye İlişkin İlk Sonuçlar
30.06.2020
Merkez Bankası Rezervlerinin Yeterliliği
28.06.2020
Fenerbahçe Yönetimine Son Açık Mektubum
26.06.2020
Türkiye Ekonomisinin Büyüklüğünün G 20 Ekonomileriyle Karşılaştırılması
25.06.2020
Geleceğin Dünyası Üzerine Düşünceler
19.06.2020
Devlet Adamı Deyince
18.06.2020
Geniş İşsizlik Oranı
14.06.2020
Para Basmanın Sonuçları
9.06.2020
Amerika'da Irkçılık
4.06.2020
Ekonomide bazı sorular ve yanıtlar
30.05.2020
İlk Çeyrek Büyümesi ve Kamuoyunun Bakışı
30.05.2020
Korkak Yeni Dünya
28.05.2020
Merkez Bankası'nın Altınları
20.05.2020
ABD, Son Bağımsız Kaleyi de Düşürmek Üzere
13.05.2020
Washington Uzlaşısının 30 Yılı
10.05.2020
Swap Hariç Rezervler Ekside
30.04.2020
Türkiye İçin 2020 Tahminleri
15.04.2020
Döviz Swapı İşlemi
13.04.2020
Covid - 19, Para Basımı ve IMF'nin Yeni İmkânı
6.04.2020
Yöneticiye Öğütler
27.03.2020
Ekonomik Daralmayı Minimum Düzeyde Tutabilmek İçin Öneri
25.03.2020
Çözüm Modern Para Teorisinde mi?
19.03.2020
2020 ve Ötesi
8.03.2020
Çin Giderse Herkes Gider
5.03.2020
Koronavirüs ve İdlib Etkisi
20.02.2020
Faizi Düşürmekle Enflasyon Düşmez
14.02.2020
Kitaplar Üzerine Görüşlerim
11.02.2020
Dolar kuru niçin yükseliyor?
5.02.2020
Faizi Düşürünce Ne Oldu?
6.01.2020
Türkiye Ekonomisinin Son 17 Yılı
12.12.2019
Hukukun Üstünlüğü ve Ekonomi
20.11.2019
Bir Sepet Kitap
13.11.2019
Hazine nakit açığı ve finansmanı
24.10.2019
Merkez Bankası Faizi İndirir mi?
18.10.2019
Dünya Ekonomisi ve Türkiye Ekonomisi Tahminleri
15.10.2019
Köprü ve Otoyol Geçiş Ücreti Zamları
4.10.2019
Okuduğum Kitaplardan Seçmeler
28.07.2019
Faiz Meselesi: Kitap İncelemesi
2.07.2019
Yedek Akçe, Merkez Bankası, Hazine
27.05.2019
Kapitalizmin çelişkili dünyası
20.05.2019
Bütçe ve beyaz filler
14.05.2019
Dolar TL Kurunun Yükselişi ve Düşüşü
15.3.2019
Ekonomik Krizler ve Türkiye
26.2.2019
Kural Dışına Çıkma Dürtüsü
14.2.2019
Piyasa Sisteminde Fiyatlara Müdahale
31.12.2018
2018'den 2019'a Geçerken Türkiye Ekonomisinin Görünümü
24.12.2018
Sisifos ve Tantalus'un Öykülerinden Dersler
17.12.2018
Ata kibirli binen eve yürüyerek döner
5.12.2018
Enflasyon Nasıl Düştü?
28.11.2018
Döviz Kurunun Ekonomik Kararlar Üzerindeki Etkisi
23.11.2018
Türkiye ekonomisi kırılgan beşlinin neresinde duruyor?
20.11.2018
Faizler Nasıl Düşürülür?
8.11.2018
Enflasyonla Göstermelik Mücadele
6.11.2018
Piyasalarda Son Durum ve Türkiye
30.10.2018
Sepet Dolusu Kitap
24.10.2018
Korumacılık ve Türkiye
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive