Murat YETKİN



Bookmark and Share

Bir istihbarat operasyonunun diplomatik perde arkası


4.06.2020 - Bu Yazı 244 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

  Ocak 2020 Türk-İtalyan ilişkileri bakımından dönüm noktası sayılabilecek bir aydı. Sadece diplomatik ilişkilerle sınırlı olmadığı kısa sürede anlaşılacak, hem de Covid salgının ortasında bir istihbarat operasyonu yürütüldüğü ortaya çıkacaktı. Ama o sırada en görünür yanı diplomatik gelişmelerdi. Çünkü Covid-19 krizi öncesinde Türkiye ve bölge ülkelerinin en sıcak konusu Doğu Akdeniz gerilimiydi.

Türkiye 2019 Ekim ayında İtalya’nın karşı sahilindeki Libya’ya asker gönderme kararı almıştı. Türkiye ve İtalya bir asır kadar önce, 1911’de Libya’da savaşmışlardı. İtalya, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki çıkarlarını rahatsız eden EastMed boru hattı anlaşmasını imzalamak üzereydi. EastMed İsrail, Kıbrıs ve Mısır gazını 2200 kilometrelik boru hattıyla İtalya üzerinden Avrupa’ya nakletme projesiydi. Türkiye’nin Libya ile imzaladığı deniz sınırları anlaşması Doğu Akdeniz sularını daha da ısıtmıştı. Yunanistan ile karasuları ve Kıbrıs enerji kaynakları üzerine gerilim artıyordu. Ankara, petrol arama gemileriyle birlikte savaş gemilerini de Kıbrıs etrafına sevk etmişti. Fransa, zaten resmen tanıdığı Sarrac hükümetine karşı el altından isyancı Hafter’i destekliyordu. İtalya’nın EastMed’i imzalaması Türkiye’nin işlerini zorlaştıracaktı. Öte yandan İtalya’nın çıkarı Libya ile 2017’de imzaladığı göçmen kontrolü anlaşmasını yenilemekten geçiyordu.


Roma, Aralık 2019’da kararlı bir dönüş yaptı: Libya’da (Türkiye gibi) Sarrac’ı destekledi ve 2 Ocak’ta Kahire’deki EastMed imza törenine katılmadı. Proje orada fiilen ölmüş sayılırdı.
Dikkatler yeniden Libya’ya çevrilmişti.

MİT’e beklenmedik talep

Moskova’nın bastırmasıyla Libya’daki isyancı güçlerin başındaki Halife Hafter, 12 Ocak’ta Feyyiz el-Sarrac hükümetiyle ateşkesi kabul ettiğini açıkladı. Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, her ikisini de 13 Ocak’ta Moskova’ya davet etmişti. Türk Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar ve MİT Başkanı Hakan Fidan da orada olacaktı. Anlaşma bekleniyordu. Evdeki hesaba göre, böylelikle 19 Ocak’ta Almanya Şansölyesi Angela Merkel’in davetiyle 19 Ocak’ta Berlin’de toplanacak Libya Konferansında “yeni Libya” konuşulmaya başlanabilirdi.
Aynı 12 Ocak günü İtalya Başbakanı Giuseppe Conte’nin bir gün sonra Türkiye’de olacağı duyuruldu. 13 Ocak’ta Hafter son anda anlaşmadan cayarak Moskova’yı terk ettiği gün Conte, Ankara’da Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ile görüşüyordu. O görüşmede Libya’dan başka hangi “bölgesel konuların” ele alındığı açıklanmadı. O sırada devam eden bir Türk-İtalyan istihbarat operasyonunun açıklanması zaten beklenemezdi.


Ama 2019’un sonlarına doğru İtalyan Dış İstihbarat Teşkilatı (AISE), Milli İstihbarat Teşkilatı’na (MİT) başvurarak destek istemişti.
Konu Kenya’da kaçırılan ve kendisinden henüz haber alınamayan Silvia Costanza Romano isimli İtalyan vatandaşının, eğer hâlâ yaşıyorsa kurtarılmasıydı. Romano, İtalyan yardım kuruluşu Africa Miele Onlus adına çalışırken 21 Kasım 2018’de Kilifi bölgesinde kaçırılmıştı. Kaçıranlar, El Kaide’nin Somali ve Doğu Afrika’daki kolu Eş-Şebab militanlarıydı. Romano’nun da Somali’ye kaçırıldığı tahmin ediliyordu. Somali’de Türkiye’nin etkisi biliniyordu, o yüzden de İtalyan hükümeti Türkiye’ye başvurmaya karar vermişti. Erdoğan onay vermiş, operasyon başlatılmıştı.

Somali’de operasyon ve bir sürpriz

MİT ekipleri İtalyan istihbaratı AISE ve Somali Milli İstihbarat ve Güvenlik Teşkilatı (HSDQ) ile irtibat içinde çalışmaya başladı.
YetkinReport’un güvenlik kaynaklarından edindiği bilgilere göre, önce Romano’nun Somali’ye kaçırıldığı ve Eş-Şebab’ın Kenya sınırına yakın Jilib şehrindeki karargâhına götürüldüğü saptandı. Ardından sağ olduğuna dair fotoğraf ve video kayıtları 23 Ocak’ta, yani Conte’nin Erdoğan’ı ziyaretinden on gün sonra İtalyan makamlarına teslim edildi. İtalyan hükümetinin onay vermesiyle operasyon ikinci aşamasına geçti. 8 Mayıs’ı 9 Mayıs’a bağlayan gece Romano, Şebab militanlarından sağ-salim teslim alındı. 9 Mayıs’ta, saat 16:30 sularında Somali’nin başkenti Mogadişu’ya 20 km kadar mesafedeki Afguye kasabasında İtalyan yetkililere teslim edildi. 10 Mayıs günü de İtalyan istihbaratının kullandığı özel bir jetle Roma’nın Ciampino havalimanına indi.

Kenya’da kaçırılan Romano’nun El Kaide’nin Somali kolu Eş-Şebab tarafından 18 ay rehin tutulduktan sonra kurtarıldığı an.

Fotoğraf: Türk güvenlik kaynakları

Hem İtalyan kamuoyunu hem de ailesini bekleyen bir sürpriz vardı. Silvia uçaktan başörtülü olarak indi. El Kaidecilerin elindeyken Romano Müslüman olmuş, Ayşe adını almıştı. Aslında bunu İtalyanlardan önce Silvia’yı ilk sorguya çeken Türk güvenlik birimleri öğrenmişti. Ne de olsa El Kaide Somali’de Türk hedeflerine sürekli saldırıyordu ve Türk güvenlik birimlerinin onlara dair her türlü istihbarata ihtiyacı vardı. Romano, ilk sorgusunda 2019 Ağustos ayında kendi isteğiyle Müslüman olduğunu söylemişti. Hayır, tecavüz ya da benzeri bir kötü muamele görmemişti. Müslüman oluşu bir tür (kaçıranlarına sempati duymaya başlama sayılan) “Stockholm Sendromu” sonucu muydu, gerçek miydi, bir kurtarılma taktiği miydi? Bunu kestirmek zor ama Müslüman olmuştu işte.
Romano’nun Türk istihbarat servislerinin yardımı sayesinde kurtarıldığı, İtalya Dışişleri Bakan Yardımcısı Marina Sereni’nin “yerinin saptadıkları ve doğru zamanda harekete geçtikleri” için teşekkür etmesiyle ortaya çıktı.

Fidye mi ödendi? Kim ödedi?

Romano’nun Katoliklikten Müslümanlığa geçmiş vaziyette esaretten kurtarılmasına İtalyan sağı sert tepki gösterdi. Şimdi El Kaideci teröristler o parayla daha çok insan öldüreceklerdi. Hem neden İtalyan vatandaşı da olsa bir İslamcının kurtarılması için bu kadar çaba harcanmıştı? Covid-19 salgının her gün can aldığı İtalya’da, sağcılar hükümetten neden Müslümanlığa dönmüş vatandaşını kurtardığının hesabını soruyordu. İtalyan hükümeti tepkilere karşılık vermedi. Keza fidye parasının Türk aracılar vasıtasıyla Katarlılarca ödendiği, bunun karşılığında Somali’de (uranyum dahil) maden imtiyazları sözü alındığı iddialarına da cevap verilmedi.

Rehine tutulurken Müslüman olduğunu söyleyen Romano’nun serbest kaldığı sıradaki sevinci yüzünden okunuyor.

Fotoğraf: Türk güvenlik kaynaları

Ancak Mayıs’ın ilerleyen günlerinde Doğu Akdeniz ve Libya konusunda İtalya ve Türkiye (ve Libya konusunda Türkiye’nin yanında duran) Katar arasında işbirliği arttı. 19 Mayıs’ta İtalyan Dışişleri Bakanı Luigi De Maio, bir süredir Sarrac hükümetiyle yapılan deniz ve hava sınırlarını denetleme anlaşması IRINI’nin arık, Trablus’un istediği üzere, Mısır’la olan kara sınırını da kapsayacağını açıkladı. Libya-Mısır sınırı, Hafter güçlerine Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Mısır ve Suudi Arabistan’dan gelen destek bakımından stratejik önemdeydi. Zaten Türkiye ve İtalya, Mart ayından bu yana İtalya ile ikili ve NATO kapsamında Doğu Akdeniz’de, Libya açıklarında sürekli deniz ve hava tatbikatları yapıyordu. Türkiye’nin 1 Nisan’da İtalya’ya (ve İspanya’ya) korona Covid-19 salgınıyla mücadele için tıbbı malzeme göndermesinden bu yana ilişkiler daha da gelişiyordu. Şimdi bu tabloya bir de ortak istihbarat operasyonunun dahil olduğu anlaşılıyor.

Bir küçük not: Yasadışı PKK lideri Abdullah Öcalan, 15 Şubat 1999’da Kenya’da CIA’nın yardımcı olduğu bir MİT operasyonuyla, Yunanistan büyükelçiliğinden çıkartılarak yakalanmıştı. ABD’nin o operasyona destek vermesinde MİT’in İngiltere’deki Lockerbie uçak bombalamasının faillerini Libya’da saptayıp CIA’ye vererek yakalanmalarını sağlaması rol oynamıştı. Meraklıları, ayrıntılarını Doğan Kitap’tan çıkan “Kürt Kapanı, Şamdan İmralı’ya Öcalan” kitabımda bulabilir.

.

Facebook Yorumları

Emlak8
10.07.2020
İsmailağa Cemaati ister de İstanbul Sözleşmesi kalır mı?
7.07.2020
Medya sürüldüğü dijital gettoda mı susturulacak?
5.07.2020
Erdoğan kadına şiddete karşı attığı imzadan pişman
2.07.2020
Endişe verici gelişmelere topluca bakınca tablo daha vahim
1.07.2020
İktisatçı değilim ama şu kadarını görebiliyorum
30.06.2020
Kılıçdaroğlu: Davul Erdoğan’da tokmak Bahçeli’de
28.06.2020
Yeni bakanlıklar: Erdoğan da “ver kurtul” tuzağında
25.06.2020
Yollar yürümekle aşınmaz Sayın Erdoğan
21.06.2020
AK Parti kendini inkâr ve imha sürecine mi girdi?
19.06.2020
Sürpriz Libya ziyareti: ikinci safha başlıyor
18.06.2020
Erdoğan’ın dış politikasını MHP’liler beğeniyor
16.06.2020
Virüsün canlanmasından HDP yürüyüşüne: kritik hafta
15.06.2020
Davutoğlu: önceliğim düşünce özgürlüğü olacak
12.06.2020
Bekçi Kanunu, İlker Başbuğ, Ergenekon ve Brütüs
11.06.2020
Erdoğan vurdukça CHP’li belediyeler güçleniyor
9.06.2020
Ankara’da sert tartışma: Kılıçdaroğlu, Şentop, Buldan
9.06.2020
Yoksa HDP üyelerine virüs bulaşmıyor mu?
4.06.2020
Bir istihbarat operasyonunun diplomatik perde arkası
3.06.2020
Meclis açılırken Ankara’dan siyasi ve ekonomik görünüm
2.06.2020
Endişe verici gelişmeler: İkinci Ergenekon süreci mi?
30.05.2020
Erdoğan’a iki soru: biri virüs üzerine, diğeri malum
29.05.2020
Menderes ve Bayar: bir 27 Mayıs hikayesi
27.05.2020
Davutoğlu ve Babacan: eleştiri yetmiyor, özeleştiri şart
26.05.2020
Libya raporu: Hafter, destekçilerini üzmeye başladı
25.05.2020
İzmir’deki tehlikeli kışkırtma: arkasında kimler var?
22.05.2020
Ankara’da Erdoğan’dan istediğini alma zamanı mı?
19.05.2020
Ekranlar, gazeteler de yeşil nokta ister. Neden olmasın?
18.05.2020
Artık bilim mi ağır basacak, baskıcı yönetimler mi?
15.05.2020
Cumhur İttifakı stratejik, Millet İttifakı taktik önemde
14.05.2020
İşte otellerden camilere Haziran’da normalleşme takvimi
12.05.2020
Gayrimüslim vatandaşlar hedef gösterilme endişesinde
11.05.2020
Babacan’ın “Tarikata üye misiniz?” sorusuna yanıtı
9.05.2020
Dolarda 7,25 rekoru. Neresi çok önemliydi Sayın Bakan?
7.05.2020
Yoksa Erdoğan Covid-19’dan seçim zaferi mi umuyor?
5.05.2020
İşte 65+ sokağa çıkma, okul ve AVM açılış senaryoları
3.05.2020
S-400 ve tıbbi yardım ABD ile SWAP anlaşması getirir mi
29.04.2020
Sahi, ne oldu o korona öncesi beka meselelerine?
24.04.2020
23 Nisan’a giden yolda Mustafa Kemal ve Payitaht
22.04.2020
“Milletvekillerinin Meclis’e gelmesine kimse engel olamaz”
21.04.2020
Erdoğan ve Kılıçdaroğlu’na hem iyi hem kötü haberler
18.04.2020
Koronavirüs ne zaman kontrol altına alınabilecek?
17.04.2020
Bahçeli: seçimden Çakıcı’ya her istediği olan lider
15.04.2020
En güçlü ikinci adam: istifa sonrası Soylu
13.04.2020
Soylu neden istifa etti, Erdoğan neden reddetti?
12.04.2020
Sokağa çıkma yasağı: krizin arka planı
11.04.2020
Çin’in diplomasi gurusu Fu: Korona bize acı bir ders verdi
8.04.2020
İçişleri Bakanı Soylu: “Acil Durum” yönetimine geçtik
6.04.2020
Kılıçdaroğlu’dan Erdoğan’a: Cevap vermeyeceğim, çünkü…
4.04.2020
Akşener: devletin vatandaşa vereceği 550 milyonu yok mu?
3.04.2020
İstanbul salgın üssüne dönerken Erdoğan neyi bekliyor?
1.04.2020
Cumhurbaşkanı artık bu seslere kulak vermeli
31.03.2020
Virüsü Erdoğan’ın 7 aylık maaşı mı durduracak?
30.03.2020
30 Büyükşehire valiler eliyle korona-yönetimi
25.03.2020
Korona-kriz hakkında söylenmeyenler, bilmediklerimiz
24.03.2020
Erdoğan daha neyi bekliyor? İtalya’ya, İran’a dönmeyelim
22.03.2020
Salgına hazırlıklı yakalandığımıza inanan var mı?
20.03.2020
Salgına hazırlıklı yakalandığımıza inanan var mı?
12.03.2020
Petrol savaşı, Suudi saray darbesi, Türkiye
9.03.2020
AB ile mülteciler üzerinden yeni anlaşma arayışı başlıyor
6.03.2020
Erdoğan’la Putin 5 saat bunu mu konuştular?
5.03.2020
‘Rusya’yla anlaşıp doğalgazı ucuzlatmak mümkün’
4.03.2020
Arap baharı unutulunca hesaplar Şam’dan döner
2.03.2020
Trump kilit ismi Erdoğan’a gönderiyor
1.03.2020
Rusya’yla gerilim artarken NATO hava desteği vaat ediyor
26.02.2020
Erdoğan-Putin zıtlaşması Suriye görüşmelerini çökertebilir
25.02.2020
Suriye ve Libya şehitleri gölgesinde zor diplomasi
23.02.2020
Kavala davasında aslında neler oldu?
19.02.2020
ABD, YPG’yi uyardı: Türkiye’yle çatışırsanız korumayız
18.02.2020
Türkiye’den geldiğimi duyunca Kavala’yı soruyorlar
14.02.2020
Fethullahçıları devlete CHP mi, “Bay Kemal” mi yerleştirdi?
12.02.2020
Beş şehit haberi Ankara’ya Ruslarla görüşürken geldi(*)
8.02.2020
Erdoğan’ın Van’da 33 ölüm haberine tepkisi ne oldu?
5.02.2020
Suriye’de şehit sayısı artıyor, Rusya ile gerilim
3.02.2020
İmamoğlu’nu bırakın da Erdoğan’a sorulan sorulara bakın
28.01.2020
Merkel’in ziyareti AB’yle ilişkilere yarayacak mı?
24.01.2020
Halkbank ile hatırladık: ABD ile kriz devam ediyor
23.01.2020
Ekonomi ve siyasette dipten gelen dalga
12.01.2020
Libya’da ateşkes: yine Putin, yine Erdoğan’la
7.01.2020
ABD – İran krizi Türkiye’yi nasıl etkiler?
5.01.2020
“AKP ikiz doğuruyor”: Kılıçdaroğlu
31.12.2019
Çölaşan ve Doğru’ya “FETÖ’cü” diyen yargı adalet mi dağıtıyor?
29.12.2019
Rusya: Kanal İstanbul, Montrö’yü değiştirmediği sürece, Türkiye’nin meselesi
26.12.2019
Kanal İstanbul üzerine üç kritik soru
24.12.2019
Laik anayasayı İslami ölçülere uydurma çabası
22.12.2019
Trump imzaladı. Deniz bitti bitiyor. Şimdi ne olacak?
20.12.2019
Libya ikinci Suriye olmamalı
18.12.2019
ABD ile kafa kafaya, tam gaz gidiyoruz
17.12.2019
Mansur Yavaş ve CHP’nin belediyelerde yükselişi
14.12.2019
Gelecek seçim partiler değil, cepheler arasında olacak
12.12.2019
“Kavala bırakılır mı?” derken, Erdoğan, Orhan Pamuk’a terörist dedi
25.11.2019
Kılıçdaroğlu’nun suçu
23.11.2019
Ben o gazetecilerden değilim. Olmayanlar söylesin
16.11.2019
Erdoğan-Trump: Bilanço
14.11.2019
Kabus senaryosu
10.11.2019
Erdoğan’ın büyük üzüntüsü: ilahiyatçılar neden öğretmen olmak istemiyor acaba?
28.10.2019
Bağdadi’nin ölümünde Türkiye’nin rolü ve sonrası
24.10.2019
Suriye’de Putin kazandı, Erdoğan kazandı. Peki, kim kaybetti?
22.10.2019
Güvenli Bölge üzerine 13 güvensiz soru
19.10.2019
ABD Suriye’de Güvenli Bölgeyi nihayet kabul etti ama…
17.10.2019
ABD yaptırımlarının beş muhtemel sonucu
15.10.2019
Erdoğan IŞİD konusunda da söylediğini yaptığını göstermeli
11.10.2019
Suriye harekâtındaki ilk günün tahlili
7.10.2019
Bahçeli’nin Erdoğan’ı çektiği Kılıçdaroğlu tuzağı
5.10.2019
Ankara’da küçük siyasi yer sarsıntılarına hazır olun
2.10.2019
Gazeteci soramaz, bilim insanı söyleyemezken Yargı Reformu
22.09.2019
AK Parti’de neler oluyor? Maklube tartışmasının perde arkası
6.09.2019
İçeride ve dışarıda Erdoğan’ın zor günleri. (*)
6.08.2019
Erdoğan dertlerinin çözümünü Fırat’ın doğusunda görüyor olabilir, peki ya Türkiye?
28.07.2019
Türkiye Rusya’ya bağımlı hale getirilmemeli: Kılıçdaroğlu hükümeti de, ABD’yi de uyarıyor
16.07.2019
94 kuşağı: Fethullahçılar orduda nasıl yükseldi? (*)
10.07.2019
Kılıçdaroğlu ve Akşener, Erdoğan’ı nasıl alt etti?
2.07.2019
Trump ve bir gelişme daha Erdoğan’ı Türk ekonomisinde ciddi bir hasardan kurtardı; ama şimdilik
26.06.2019
Erdoğan’ın İmamoğlu’na yenilgisinden çıkan dersler
22.06.2019
Erdoğan-Bahçeli ittifakı seçim kazanmak için Öcalan’dan mı medet umuyor?
18.06.2019
Dağ fare doğurdu; yayın seçim sonucunu etkilemez
27.05.2019
S-400 krizinden çıkışta bir ihtimal daha var
20.05.2019
Atatürk’ün mirası ve Erdoğan Türkiye’si
16.05.2019
Erdoğan zora düştükçe daha da sertleşebilir (*)
14.05.2019
İmamoğlu: İsrafın belgelerini açıklayacağız
10.05.2019
Üçüncü Perde: Erdoğan, İmamoğlu’nun yine kazanacağını anlarsa 23 Haziran’ı engelleyebilir mi?
30.04.2019
AK Parti bünyesinde seçim sarsıntısı göründüğünden daha ciddi
23.4.2019
Asıl tehlikenin farkında mısınız? Ve asıl çıkış yolunun?
9.4.2019
İstanbul seçimine dair son duyumlar ve Türkiye’nin önündeki 8 sıcak gün
7.4.2019
İktidar bağımlılığı / iktidar sarhoşluğu
14.2.2019
Artık “ana akım” yok, “baskın medya” var
24.11.2018
Sıcağı sıcağına AK Parti-MHP yorumu: köprüden önceki son çıkış ihtimali
9.11.2018
Seçim sonuçları Trump’ın Türkiye siyasetini nasıl etkileyecek?
30.10.2018
Yalnızca “Yaşasın Cumhuriyet” Demek Yetiyor mu?
20.10.2018
Trump, Salman’a Kaşıkçı’nın bedenine ne olduğunu da soracak mı?
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Emlak8



Emlak8

Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive