Saniye İçinde Yönlendiriliceksiniz


Amberin ZAMAN



Bookmark and Share

Türkiye-ABD ilişkileri: Durum raporu


21.2.2018 - Bu Yazı 1323 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 “Köprüden önce son çıkış” Washington ile Ankara arasındaki berbat ilişkiyi tarif etmek için epeydir sıkça başvurulan bir ifade.

Geçtiğimiz hafta ABD Dışişleri Bakanı Rex Tillerson’nun Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’la yaptığı görüşme aynı şekilde değerlendirildi. ABD ya Türk tarafını tatmin edecek taahhütlerde bulunacaktı ya da her iki taraf çökmekte olan köprüye doğru hızla ilerleyecekti. Ortak kanı frene basıldığı yönünde.

Peki tam olarak ne konuşuldu, ne kararlaştırıldı?

Bilmek imkansız, zira Erdoğan’ın arzusu doğrultusunda Tillerson, Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’ya görüşmeye yanına herhangi bir ABD’li görevli veya tercüman almadan girdi.

Diplomatik teamülü ayaklar altına alan bu uygulama Tillerson’un Mart 2017’de Erdoğan ile Ankara’daki ilk görüşmesinde de devreye konmuştu. Dönemin ABD büyükelçisi John Bass dahi odaya alınmamıştı.

Dün görüştüğüm üst düzey bir ABD’li yetkili bu bilgiyi yeniden teyit etti. Ayni görevliye göre Erdoğan tercümansız, büyükelçisiz baş başa görüşmeyi Obama döneminin başkan yardımcısı Joe Biden’a da teklif etmiş, Biden, “Yanımda teknik ekibim olmadan görüşmeler faydasız olur” diyerek ev sahibinin isteğini kibarca reddetmişti.

ABD dışişlerinin görüşme sonrası yaptığı resmi açıklama ve iki bakanın ortak basın toplantısında sarf ettikleri sözler dışında elimizde fazla veri yok. Açıklama tümüyle Türkiye’nin hassasiyetlerini gözeten ifadeler içeriyor. ABD belli ki alttan almayı yeğlemiş.

Çantadaki üç öneri

Yönetim kaynaklarına rahatça ulaşabilen Washington Post köşe yazarı David Ignatius’a göre Tillerson çantasında üç öneriyle gelmiş.

Birincisi Erdoğan’ın “Her an saldırabiliriz” dediği ve fiili olarak YPG denetimindeki Menbiç bölgesinde, TSK güçlerinin de dahil olacağı ortak keşifler düzenlemek. Maksat ABD’nin önceden taahhüt edip de yerine getirmediği şeyi yapıp, YPG’yi Fırat’ın doğusuna çektirmesi. Çekildiklerini kanıtlamak için de Türklerle bölgeyi gezip denetlemesi.

Görüştüğüm güvenilir ABD’li kaynaklar ortak keşif yapma teklifinin ne zamandır masada durduğunu, ancak Türk tarafının ilgilenmediğini ifade etti. Muhtemelen geri çekilmenin ABD’nin bir aldatmacası olacağına kanaat getirdiği için.

Kaynaklarım Menbiç için oluşturulan istişare mekanizmasını ise bir tür oyalama taktiği olarak değerlendirdi. Şöyle ki Türkiye’nin Afrin müdahalesi, ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerinin Deyr ez Zor bölgesinde IŞİD’e karşı yürüttüğü operasyonları sekteye uğratıyor. Birçok YPG’li Afrin’e kaydırılıyor. Türkiye ikinci bir cephe açıp Menbiç’e yönelirse işler daha da sarpa saracak. ABD Menbiç sorununu tartışarak, zamana yayarak, Türkiye’nin olası bir operasyonunun önünü almak istiyor.

Ancak aynı kaynaklara göre Türkiye’nin dayattığı ‘YPG yanlısı Menbiç Askeri Konseyi dağılsın, yerini ÖSO ve Türkiye’ye yakın yerel unsurlar alsın’ formülüne ne Menbiç halkı ne de ABD sıcak bakıyor.

Yine de Erdoğan’ın Tillerson’un Menbiç konusundaki teklifini iç kamuoyuna bir zafer olarak sunması şaşırtıcı olmaz. Operasyon planlanıyorduysa da rafa kaldırılır. Böylece ABD amacına ulaşmış olur. Yeter ki Devlet Bahçeli rahat dursun.

Tillerson’un sunduğu ikinci öneri ise Afrin’de oluşturulacak bir tampon bölge için destek. Burada görüştüğüm hiç kimse bu teklife anlam veremiyor. Afrin Rusya’nın hakimiyetinde. Dolayısıyla ABD’nin Türkiye’ye sunacağı bir şey yok. Türkiye zaten çoktan tampon bölge kurdu. Bu, Türkiye ile Rusya’nın arasına nifak sokmaktan öte bir şey değil.

Ignatius’un iddiasına göre Tillerson’un masaya koyduğu üçüncü unsur, ABD’nin Türkiye’ye öteden beri verdiği söz: IŞİD’le mücadele biter bitmez, YPG ile ilişkiler sona erecek. Tillerson’ın bu konuda takvim belirtip belirtmediği belli değil. Ancak eğer gerçekten YPG’den vazgeçeceklerini söylediyse bu daha geçenlerde Stanford Üniversitesi’nde açıkladığı yeni Suriye politikasıyla çelişiyor. Tillerson artık IŞİD’i yok etmekle yetinilmeyeceğini, İran’ı dizginlemek ve Esad’ın çekilmesini sağlamak için ABD güçlerinin süresiz Suriye’de kalacağını belirtmişti. Bu da Pentagon’un öve öve bitiremediği YPG öncülüğündeki Suriye Demokratik Güçleri’yle işbirliğini sürdürmeden mümkün değil.

Tillerson’un çizdiği  bu iddialı tablo sadece Türkiye’yi değil Rusya, İran ve rejimi de çıldırttı çünkü hepsi ABD’nin Suriye’den çıkmasını istiyor. Rusya’nın ‘Zeytin Dalı Harekatı’na yeşil ışık yakmasının temel nedenlerinden birinin Suriye’de kızışan ABD-Rusya rekabeti olduğu sır değil.

Ve bu rekabet öyle garip haller almaya başladı ki an itibarıyla ABD’nin telkinleriyle YPG rejimle Rusya’ya rağmen Afrin konusunda pazarlık yürütüyor! YPG, rejimin bir önceki yazımda sıraladığım taleplerini değerlendiriyor. Özetle rejimin Afrin’e girmesini…

En kritik bölüm

Kanaatimce Tillerson-Erdoğan görüşmesinin en kritik bölümü ABD Kongresi’nin Türkiye’ye yönelik olası yaptırımlarıyla ilgili olanıydı.

Biri Adana diğeri İstanbul’da görevli Türk uyruklu ABD konsolosluğu personeli halen sırasıyla PKK ve ‘FETÖ’ ile işbirliği iddialarıyla cezaevinde tutuluyor. Bir diğer Türk uyruklu İstanbul konsolosluğu görevlisi de yine ‘FETÖ’ ile bağlantılı olarak ev hapsinde. İzmir’de ise ABD’li pastör Andrew Brunson bir yılı aşkın süredir tümüyle düzmece iddialarla cezaevinde çürüyor. Sağlığı hızla kötüye gidiyor. Geçtiğimiz günlerde NASA’da görevli Türkiye kökenli Amerikalı fizikçi Serkan Gölge’nin 7.5 yıl hapis cezasına çarptırılması üzerine tüy dikti.

ABD Kongresi”nde Erdoğan iktidarına yönelik öfke gün geçtikçe kabarıyor. Kongre’yi yakından takip eden eski CHP milletvekili Aykan Erdemir’e göre Ermeni ve Rum taraftarı Kongre üyelerinden öte neredeyse tümü Türkiye’nin cezalandırılmasını istiyor. Erdemir’in ifadesiyle bir dip dalga söz konusu. Hatta buna tsunami denebilir.

Öngörülen yaptırımların başında ABD vatandaşlarının ve konsolosluk personelin ‘rehin alınması’na neden olan Türk yetkililerine ABD vizesi vermemek veya mevcut vizelerini iptal etmek. 30 kişilik bir listeden söz ediliyor. Ancak kimi Kongre üyeleri daha da öteye gidip Erdoğan’ın yakın çevresi, hatta aile fertleri için vize yaptırımı getirilmesini istiyor. Yıllardır Türkiye’deki hak ihlalleri konusunda Kongre’ye brifing veren bir tanıdığım, “Hava o kadar sert ki yatıştıran, itidal telkin eden taraf ben oldum” dedi.

Bir diğer seçenek ise Türkiye’den hafif silah alımını durdurmak. Türkiye bu satışlardan yılda takriben 100 milyon dolarlık bir kazanç sağlıyor.

Tillerson’ın Kongre’yi engellemenin imkansız olduğunu, işlerin Türkiye’deki gibi yürümediğini Erdoğan’a ağır Teksas aksanıyla anlatmış olması muhtemel. Tabii Cavuşoğlu ne kadarını tercüme etti veya edebildi, orası meçhul. Ve resmi zabıt tutulmadığı için de öyle kalacak.

.

Facebook Yorumları

Kod8
10.10.2018
Cemal Kaşıkçı ve Türkiye’nin itibarı
27.8.2018
Amerikalı uzman: Bu bir Rus ruletiyse ABD ayağına, Türkiye kafasına sıkacak
19.8.2018
Türkiye-ABD krizinde cevapsız kalan sorular
31.7.2018
‘Al papazı, ver papazı’ derken elde ne kaldı?
3.7.2018
Neden Karar gazetesine sahip çıkılmıyor?
24.6.2018
Erdoğan’ın seçimi
15.6.2018
Türk-Amerikan ilişkileri seçimleri etkiler mi?
3.6.2018
Meral Akşener bilmecesi
20.5.2018
Muharrem İnce’nin ilk karnesi
1.5.2018
Umudumuz Mösyö X
24.4.2018
Kürtleri kazanan seçimleri kazanır
15.4.2018
Horzum ailesi
10.4.2018
Türk-Amerikan ilişkilerinde Pompeo dönemi
3.4.2018
ABD Suriye’den çekilecek mi?
24.3.2018
Güle güle ve evet, teşekkürler Aydın Doğan
21.2.2018
Türkiye-ABD ilişkileri: Durum raporu
22.1.2018
Suriyeli Kürt yetkililer: ABD buna nasıl seyirci kalabilir?
8.1.2018
Kamu yararı ve basının görevi
30.12.2017
ABD vize yaptırımından neden vazgeçti?
3.12.2017
Zarrab’ı bırak Flynn’e bak
15.11.2017
Casuslukla suçlanan Barkey: Büyükada’daki toplantıdan müsteşarın haberi vardı
12.11.2017
Yolsuzluk Cumhuriyeti
19.10.2017
Kerkük’ün düşüşü: Bu noktaya nasıl varıldı, bundan sonra ne olur?
18.10.2017
Washington’dan fısıltılar
2.10.2017
Kürdistan referandumu: Şimdi ne olacak?
24.9.2017
Kürdistan referandumuna üç kala
6.9.2017
Iraklı Kürt yetkililere göre ‘PKK’nın kaçırdığı iki MİT’çi çok yakında serbest kalacak’
27.8.2017
Mattis ziyareti ve ‘Türkiye ABD Kürt’ üçgeni
24.8.2017
Devlet ve PKK yeniden masaya oturur mu?
7.8.2017
ABD, Suriye’de Kürt devleti mi kuruyor?
23.7.2017
ABD’nin yeni Ankara büyükelçisi kim olacak?
18.7.2017
15 Temmuz yıldönümünün düşündürdükleri…
14.6.2017
Tutuklu gazeteci Aksoy’un eşi: İddianameyi okuduktan sonra ikimiz de ferahladık
25.5.2017
Erdoğan’ın Washington fethi (1)
9.5.2017
Trump, Erdoğan’la görüşme öncesi Kürtlere silaha yeşil ışık yakabilir
8.5.2017
Erdoğan’ı Kürtler değil CHP kurtardı
22.4.2017
Akademisyen Yılmaz: Milliyetçi Türklerden ‘ümidi kesen’ Erdoğan, Kürtlere çiçek attı
17.4.2017
Washington’dan referandum nasıl görünüyor?
12.4.2017
Referandumda oylanan rant mı, demokrasinin kaderi mi?
5.4.2017
Türkiye’nin ayağına dolaşan lobicilik maceraları
289.3.2017
Referandumda ‘Hayır’ çıkma ihtimali var mı?
25.3.2017
ABD Dışişleri Bakanı Türkiye’yi teskine gelecek
23.3.2017
ABD Rakka kararını Türkiye’deki referandum sonrasına erteledi
9.3.2017
Liberallerin ‘FETÖ’ sınavı
22.8.2015
PKK tuzağa mı düştü?
28.7.2015
Amerika Kürtleri ‘sattı’ mı?
24.7.2015
IŞİD, yakında Akçakale’den Tel Abyad’a saldırırsa hiç de sürpriz olmaz!
9.7.2015
İncirlik açılıyor mu?
4.7.2015
Taraf’a veda
19.6.2015
Suriye’den Türkiye’yi sarsacak hamle
12.6.2015
Kürtler ve koalisyonlar
8.6.2015
Erdoğan dönemi bitmiştir
5.6.2015
“Bizler Sandığa”, “Bizler Meclise”
29.5.2015
Yalan Rüzgârı
16.5.2015
Seçimlerde ‘Altın Denge’
8.5.2015
Azerbaycan yeterince seksi değil mi
1.5.2015
Kobanê sonrası Kürtler
25.4.2015
Hepimiz Ermeni’yiz
10.4.2015
‘Dağlarımız katır cesetleriyle dolu’
03.04.2015
Şimdi de İran
28.03.2015
Saray – hükümet kavgası kime yarıyor
24.03.2015
‘Fidan’ın barış sürecine katkısı büyük ve önemli’
20.03.2015
Erbil’den bakınca
06.03.2015
Türkiye’nin Kürtlerle sınavı
27.02.2015
Levent Gültekin, Hidayet Karaca…
20.02.2015
‘IŞİD Türkiye’ye sızdı’
14.02.2015
Cizre ve Kobane ‘aynı’
07.02.2015
Diyarbakır’dan bakınca: HDP ne yapıyor
30.01.2015
HDP ne yaptığının, ne dediğinin farkında mı
10.01.2015
İslam ve hiddet
03.01.2015
Siyasal İslam çöktü mü
26.12.2014
Dilini tut
20.12.2014
Bu kavga ne zaman biter
12.12.2014
Kürtlerin kumarı
05.12.2014
Bazen AK
28.11.2014
Gazetecilerin önündeki en büyük tehlike
21.11.2014
Bağımsız Kürdistan yolda
14.11.2014
Çuvalı geçir ama çuvaldızı da kendine batır
07.11.2014
Abdullah Gül haklı çıktı
31.10.2014
Biji Serok Obama!
24.10.2014
PKK ile PYD aynı mı
18.10.2014
İki ülkede de nefret söyleminin hedefinde
17.10.2014
Kandil’siz barış mümkün mü
03.10.2014
Ahlaksız teklif
26.09.2014
Kimler, neler takas edildi?
19.09.2014
Vurun ulağa
12.09.2014
Türkiye, CIA, IŞİD
05.09.2014
Hakan Fidan İran ajanı mı
22.08.2014
‘Vurun kahpeye’
15.08.2014
Tehlikenin farkında mısınız
08.08.2014
Önce insan ol!
01.08.2014
Çağlayan ve gazetecinin görevi
11.07.2014
Barış sürecinin Aşil topuğu: Rojava
04.07.2014
Kürtleri sevin
27.06.2014
Bağımsız Kürdistan'ın neresindeyiz
14.06.2014
IŞİD’e destek hâlâ sürüyor
13.06.2014
IŞİD
06.06.2014
Cenevre'den Rojava'ya çağrı: Çocuklar savaşmasın
30.05.2014
Mülteci kampında fuhuş iddiası
23.05.2014
Tekme tokat Çankaya’ya
16.05.2014
Hem suçlu hem güçlü
02.05.2014
Yine cop, yine Toma, yine gaz, yine gözaltı, yine dayak
25.04.2014
Erdoğan beni ters köşeye yatırdı
11.04.2014
Üsküdar’da katil geziyor
04.04.2014
Başbakan Gül
28.03.2014
‘Başka kayıtlar ve bir de kaset var’
21.03.2014
‘Bakara Makara’
14.03.2014
Erdoğan’ın çocuk sevgisi
07.03.2014
İnanın Türkiye’de güzel şeyler oluyor
24.02.2014
“Değişiklikler tatmin edici”
21.02.2014
Roboski’nin âhı
14.02.2014
Habertürk, Fatih Altaylı ve ben
07.02.2014
Beni dinleyenleri cezalandıracak mısınız
31.01.2014
Suriyeli Türkmenlere köstek değil destek olalım
24.01.2014
Hastaneden bakınca Cemaat- iktidar kavgası
20.12.2013
Hangimiz masumuz
13.12.2013
‘Genç Cemaatçiler Rahatsız’
09.12.2013
Aydar: Yerel seçimlere silahla girmeyeceğiz
08.12.2013
Salih Müslim: Elli kez umreye gittim iki kere de hacı oldum
03.12.2013
İstanbul için CHP ile Gülen
02.12.2013
Kemal Kılıçdaroğlu
29.11.2013
‘Hataylı Ferhat’ın kafası testereyle kesilmedi’
28.11.2013
Müslim: Cenevre Lozan olmayacak
25.11.2013
Türkmenleri öldürüyorlar
22.11.2013
Hizbullah- PKK çatışması yeniden mi alevleniyor
15.11.2013
Serok Barzani tu bi xêr hatî
08.11.2013
Kürtlerin yükselişi
01.11.2013
Başörtüsü ve toplumsal barış
25.10.2013
Sıra yabancı basında mı
20.10.2013
Türkiye olmasa bunlar yaşanmazdı
18.10.2013
Hakan Fidan çok seksi
04.10.2013
Demokrasi paketi ve AK Parti’nin demokratlığı
27.09.2013
El Kaide sınırlarımıza dayanmışken...
20.09.2013
Militarizm tam gaz
18.09.2013
Salih Müslim: Çetelere mermi veriliyor
13.09.2013
Türkiye’de barış Rojava’dan geçiyor
07.09.2013
“Türkiye ordusuyla gelsin”
06.09.2013
Suriye’de kirlenen vicdanlarımız
30.08.2013
Suriye’de ne olacak
23.08.2013
CHP: Dinozorların direnişi
16.08.2013
Mısır’daki katliam ve AK Parti’ye düşen
09.08.2013
Diyarbakırlı Zehra Ana: Barış hepimize lazım
04.08.2013
Salih Müslim: El Nusra Kobani’ye saldırma hazırlığında
02.08.2013
Türkiye’nin Rojava politikası nedir
26.07.2013
Trabzon’a Aya Sofya Camii
20.07.2013
Salih Müslim: Ne devlet ne de federasyon
19.07.2013
Suriyeli Kürtler cepheyi genişletiyor
12.07.2013
Kandil’de neler oluyor
28.06.2013
Kürtler Gezi sınavından nasıl çıktılar
24.06.2013
Kürtlerin yumuşak gücü: Diasporasız barış eksik kalır
22.06.2013
Yazık
17.06.2013
CHP Gezi trenine binebilecek mi
14.06.2013
Faiz lobisinin maşaları
07.06.2013
Ankara’dan Gezi Tahlilleri
1.06.2013
Öcalan: Başkanlık kamburunu eklemeyelim
27.05.2013
Davutoğlu: El Nusra oradaki bataklığın sonuçlarından biri
25.05.2013
Kürt açılımının eksik ayağı: Suriyeli Kürtler
24.05.2013
'MİT'le görüşmeyi çok isteriz'
17.05.2013
CHP Suriye’de battıkça batıyor
16.05.2013
Reyhanlı değil, mini Suriye
10.05.2013
Batsın böyle gazetecilik
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Kod8
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları



Kod8