Amberin ZAMAN



Bookmark and Share

‘Al papazı, ver papazı’ derken elde ne kaldı?


31.7.2018 - Bu Yazı 1003 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 ABD Başkanı Donald Trump 26 Temmuz günü Türkiye’yi Twitter’da pastör Andrew Brunson üzerinden ‘büyük’ yaptırımlarla tehdit etti edeli ortalık toz duman.

O güne kadar Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın Washington’daki en sıkı müttefiki gibi görünen Trump neden birden bire patladı? Karşılıklı ne pazarlıklar yapıldı ve hangi vaatlerde bulunuldu da tutulmadı? İsrail bu işin neresinde? Ve bu açmazın içinden nasıl çıkılacak? Çünkü ABD’nin en tepesinden Ankara’ya yöneltilmiş çok ciddi bir ültimatom var.

Günlerdir bu sorulara cevaplar aranıyor.

23 yıldır Türkiye’de yaşayan Andrew Brunson Ekim 2016’dan beri PKK ve darbecilerle ilişkileri olduğu iddiasıyla tutuklu bulunuyor. Aleyhindeki iddianame tam bir deli saçması, dolayısıyla detaya girmeyeceğim. Merak edenler Yıldıray Oğur’un Karar gazetesindeki 31 Mart 2018 tarihli köşe yazısına bakabilir.

Brunson’un ABD ile pazarlık konusu edilebileceği ilk defa Eylül 2017’de bizzat Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından ‘ver papazı, al papazı’ mealindeki açıklamasıyla dile getirildi. Oysa Cumhuriyet yazarı Aslı Aydıntaşbaş’a göre takas fikri, Rıza Sarraf’ın ABD’deki davada avukat olarak tuttuğu eski New York belediye başkanı Rudy Giuliani’den çıkmıştı. Erdoğan da bunun üzerine bu sözleri sarf etmişti.

Yine Aydıntaşbaş’a göre Ankara’yla Washington arasında süren takas pazarlığı vardı. Pazarlık mayısta New York’taki Sarraf davasında 32 ay ceza alan eski Halkbank yöneticisi Mehmet Hakan Atilla üzerinden yürüyordu.

Brunson 18 Temmuz’daki üçüncü duruşmasının akabinde serbest kalacaktı. Bunun karşılığında Atilla cezasının geri kalan kısmını Türkiye’de çekmek üzere yurda dönecekti. Ama olmadı.

Mahkeme Brunson’un tutukluluğunun devamına karar verdi ve bir sonraki duruşmayı 12 Ekim’e attı. ABD’den ‘hayal kırıklığı açıklamaları’ gelirken perde arkasında muhtemelen yoğun görüşmeler sürdü.

Derken mahkeme 25 Temmuz günü ‘sağlık sebeplerinden’ ötürü Brunson’un bundan böyle ev hapsinde tutulacağını açıkladı. ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ‘asla yetmez ama şimdilik evet’şeklinde cümleler kurdu ancak bir gün sonra Başkan Trump ve ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence peş peşe Türkiye’ye ‘ağır yaptırım’ tehditleri savurdu.

Washington Post gazetesine göre de Brunson için takas pazarlığı yapılıyordu. Pazarlık Atilla üzerinden değil, İsrail’de Hamas’a yardımda bulunduğu iddiaları üzerine tutuklanan Türk vatandaşı Ebru Özkan üzerinden yapılmıştı.

NATO zirvesinde Erdoğan ile bir araya gelip samimi pozlar veren Trump, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’yu 14 Temmuz tarihinde arayıp Özkan’ın salınması için ricacı olmuş. Bir gün sonra Özkan Türkiye’ye iade edilmişti.

Ne var ki Ankara pazarlığın Özkan üzerinden olduğunu şiddetle reddediyor. Sabah gazetesinin Washington muhabiri Ragıp Soylu’ya bilgi veren Türk yetkilileri sürecin Atilla üzerinden yürüdüğü konusunda ısrar ediyor. Ve Pence’i günah keçisi ilan ederek ortalığı karıştırmakla suçluyor.

Peki gerçekte neler yaşandı? Brunson neden serbest bırakılmadı?

Aydıntaşbaş’a göre Türkiye son dakikada ek taleplerde bulununca takas suya düştü. Benim edindiğim bilgi daha karmaşık bir tabloya işaret ediyor. Kaynaklarımın birinin ifade ettiği gibi “Mutfakta çok fazla aşçı var.”

Türkiye ile ABD arasında farklı kanallar üzerinden yürüyen pazarlıklar var. Biri ABD Dışişleri üzerinden yürüyor. ABD tarafında Avrupa’dan Sorumlu Dışişleri Bakanı Yardımcısı Wes Mitchell kilit isim. Kongre’de Türkiye’ye yönelik yaptırımlar için bastıran ve Erdoğan ile Ankara’da bir araya gelen Demokrat Senatör Jeanne Shaheen ve Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham de sürece dahil.

Masada sadece Hakan Atilla yok. Halkbank’a kesilecek ceza da var. Brunson dışındaki diğer tutuklu ABD vatandaşları, mesela NASA fizikçisi Serkan Gölge de görüşmelerde yer alıyor. Bir de ikisi tutuklu biri ev hapsinde bulunan Türk uyruklu konsolosluk görevlileri… Ama ABD’nin iç siyasi dengeleri yüzünden Brunson pazarlığın odağında.

Bu pazarlıklar sürerken bir de Ankara’nın Beyaz Saray’la ayrı bir iletişim kanalı var. Edindiğim bilgiye göre sular esas burada bulanıyor çünkü ABD mevzuatına hakim olmayan Trump, Erdoğan’a yaptırımlar konusunda güvence veriyor.

İddialara göre örneğin Kongre’nin S-400’ler yüzünden F-35 savaş uçaklarının Türkiye’ye teslimini dondurmayı öngören çeşitli yasa tasarılarına ilişkin “Merak etmeyin, bu işi hallederim” diyor. Ama tam öyle değil işte. Konu son derece teknik ancak kabaca, Kongre isterse uçakların Türkiye’ye nakli için öngörülen fonu dondurabilir.

Bunu aşabilmesi için de Trump’ın ABD’nin diğer bütçe harcamalarını içeren yasayı veto etmesi gerekir. Kaynaklarımızın birinin ifade ettiği gibi “Trump’ın sırf Türkiye hatırına bütün ABD’yi felce uğratacak hali yok.”

Brunson neden serbest bırakılmadı sorusuna gelince… Arada bitmek tükenmek bilmeyen güvensizliğin, bilgi eksikliğinin ve saraylarla bakanlıklar arasındaki hatların karışmasının yarattığı kaosun önemli payı olduğu söylenebilir.

Mesela Atilla’nın Türkiye’ye iadesi için taraflar arasındaki hükümlülerin takasını düzenleyen antlaşmaya göre Atilla’nın ABD Adalet Bakanlığı’ndaki temyiz başvurusunu geri çekmesi gerekir. Sarraf davasında Türkiye’de ün salan ABD’li adliye muhabiri Adam Klasfeld’e göre Atilla’nın böyle bir talebi henüz bulunmuyor.

Belki de bu gibi bürokratik prosedürlerin tamamlanması için Brunson’un ABD’ye iadesi ekime ertelendi, takasın eş zamanlı yapılıp Ankara’nın karizmasının çizilmemesi için.

Ne var ki Trump beklenmedik şekilde olayı farklı bir boyuta çekti. Sürece İsrail’i dahil ederek, Brunson işini kestirme yoldan halledebileceğine inandı. Beklentilerinin karşılığını almayınca da nükleer tweetini fırlatıverdi. Görüştüğüm İsrailli yetkililere “Özkan karşılığında size ne vaat edildi” diye sorduğumda aldığım cevap “Sıfır” oldu.

Sanırım aynı netice tüm taraflar için geçerli. Netice Hatice…

.

Facebook Yorumları

Kod8
10.10.2018
Cemal Kaşıkçı ve Türkiye’nin itibarı
27.8.2018
Amerikalı uzman: Bu bir Rus ruletiyse ABD ayağına, Türkiye kafasına sıkacak
19.8.2018
Türkiye-ABD krizinde cevapsız kalan sorular
31.7.2018
‘Al papazı, ver papazı’ derken elde ne kaldı?
3.7.2018
Neden Karar gazetesine sahip çıkılmıyor?
24.6.2018
Erdoğan’ın seçimi
15.6.2018
Türk-Amerikan ilişkileri seçimleri etkiler mi?
3.6.2018
Meral Akşener bilmecesi
20.5.2018
Muharrem İnce’nin ilk karnesi
1.5.2018
Umudumuz Mösyö X
24.4.2018
Kürtleri kazanan seçimleri kazanır
15.4.2018
Horzum ailesi
10.4.2018
Türk-Amerikan ilişkilerinde Pompeo dönemi
3.4.2018
ABD Suriye’den çekilecek mi?
24.3.2018
Güle güle ve evet, teşekkürler Aydın Doğan
21.2.2018
Türkiye-ABD ilişkileri: Durum raporu
22.1.2018
Suriyeli Kürt yetkililer: ABD buna nasıl seyirci kalabilir?
8.1.2018
Kamu yararı ve basının görevi
30.12.2017
ABD vize yaptırımından neden vazgeçti?
3.12.2017
Zarrab’ı bırak Flynn’e bak
15.11.2017
Casuslukla suçlanan Barkey: Büyükada’daki toplantıdan müsteşarın haberi vardı
12.11.2017
Yolsuzluk Cumhuriyeti
19.10.2017
Kerkük’ün düşüşü: Bu noktaya nasıl varıldı, bundan sonra ne olur?
18.10.2017
Washington’dan fısıltılar
2.10.2017
Kürdistan referandumu: Şimdi ne olacak?
24.9.2017
Kürdistan referandumuna üç kala
6.9.2017
Iraklı Kürt yetkililere göre ‘PKK’nın kaçırdığı iki MİT’çi çok yakında serbest kalacak’
27.8.2017
Mattis ziyareti ve ‘Türkiye ABD Kürt’ üçgeni
24.8.2017
Devlet ve PKK yeniden masaya oturur mu?
7.8.2017
ABD, Suriye’de Kürt devleti mi kuruyor?
23.7.2017
ABD’nin yeni Ankara büyükelçisi kim olacak?
18.7.2017
15 Temmuz yıldönümünün düşündürdükleri…
14.6.2017
Tutuklu gazeteci Aksoy’un eşi: İddianameyi okuduktan sonra ikimiz de ferahladık
25.5.2017
Erdoğan’ın Washington fethi (1)
9.5.2017
Trump, Erdoğan’la görüşme öncesi Kürtlere silaha yeşil ışık yakabilir
8.5.2017
Erdoğan’ı Kürtler değil CHP kurtardı
22.4.2017
Akademisyen Yılmaz: Milliyetçi Türklerden ‘ümidi kesen’ Erdoğan, Kürtlere çiçek attı
17.4.2017
Washington’dan referandum nasıl görünüyor?
12.4.2017
Referandumda oylanan rant mı, demokrasinin kaderi mi?
5.4.2017
Türkiye’nin ayağına dolaşan lobicilik maceraları
289.3.2017
Referandumda ‘Hayır’ çıkma ihtimali var mı?
25.3.2017
ABD Dışişleri Bakanı Türkiye’yi teskine gelecek
23.3.2017
ABD Rakka kararını Türkiye’deki referandum sonrasına erteledi
9.3.2017
Liberallerin ‘FETÖ’ sınavı
22.8.2015
PKK tuzağa mı düştü?
28.7.2015
Amerika Kürtleri ‘sattı’ mı?
24.7.2015
IŞİD, yakında Akçakale’den Tel Abyad’a saldırırsa hiç de sürpriz olmaz!
9.7.2015
İncirlik açılıyor mu?
4.7.2015
Taraf’a veda
19.6.2015
Suriye’den Türkiye’yi sarsacak hamle
12.6.2015
Kürtler ve koalisyonlar
8.6.2015
Erdoğan dönemi bitmiştir
5.6.2015
“Bizler Sandığa”, “Bizler Meclise”
29.5.2015
Yalan Rüzgârı
16.5.2015
Seçimlerde ‘Altın Denge’
8.5.2015
Azerbaycan yeterince seksi değil mi
1.5.2015
Kobanê sonrası Kürtler
25.4.2015
Hepimiz Ermeni’yiz
10.4.2015
‘Dağlarımız katır cesetleriyle dolu’
03.04.2015
Şimdi de İran
28.03.2015
Saray – hükümet kavgası kime yarıyor
24.03.2015
‘Fidan’ın barış sürecine katkısı büyük ve önemli’
20.03.2015
Erbil’den bakınca
06.03.2015
Türkiye’nin Kürtlerle sınavı
27.02.2015
Levent Gültekin, Hidayet Karaca…
20.02.2015
‘IŞİD Türkiye’ye sızdı’
14.02.2015
Cizre ve Kobane ‘aynı’
07.02.2015
Diyarbakır’dan bakınca: HDP ne yapıyor
30.01.2015
HDP ne yaptığının, ne dediğinin farkında mı
10.01.2015
İslam ve hiddet
03.01.2015
Siyasal İslam çöktü mü
26.12.2014
Dilini tut
20.12.2014
Bu kavga ne zaman biter
12.12.2014
Kürtlerin kumarı
05.12.2014
Bazen AK
28.11.2014
Gazetecilerin önündeki en büyük tehlike
21.11.2014
Bağımsız Kürdistan yolda
14.11.2014
Çuvalı geçir ama çuvaldızı da kendine batır
07.11.2014
Abdullah Gül haklı çıktı
31.10.2014
Biji Serok Obama!
24.10.2014
PKK ile PYD aynı mı
18.10.2014
İki ülkede de nefret söyleminin hedefinde
17.10.2014
Kandil’siz barış mümkün mü
03.10.2014
Ahlaksız teklif
26.09.2014
Kimler, neler takas edildi?
19.09.2014
Vurun ulağa
12.09.2014
Türkiye, CIA, IŞİD
05.09.2014
Hakan Fidan İran ajanı mı
22.08.2014
‘Vurun kahpeye’
15.08.2014
Tehlikenin farkında mısınız
08.08.2014
Önce insan ol!
01.08.2014
Çağlayan ve gazetecinin görevi
11.07.2014
Barış sürecinin Aşil topuğu: Rojava
04.07.2014
Kürtleri sevin
27.06.2014
Bağımsız Kürdistan'ın neresindeyiz
14.06.2014
IŞİD’e destek hâlâ sürüyor
13.06.2014
IŞİD
06.06.2014
Cenevre'den Rojava'ya çağrı: Çocuklar savaşmasın
30.05.2014
Mülteci kampında fuhuş iddiası
23.05.2014
Tekme tokat Çankaya’ya
16.05.2014
Hem suçlu hem güçlü
02.05.2014
Yine cop, yine Toma, yine gaz, yine gözaltı, yine dayak
25.04.2014
Erdoğan beni ters köşeye yatırdı
11.04.2014
Üsküdar’da katil geziyor
04.04.2014
Başbakan Gül
28.03.2014
‘Başka kayıtlar ve bir de kaset var’
21.03.2014
‘Bakara Makara’
14.03.2014
Erdoğan’ın çocuk sevgisi
07.03.2014
İnanın Türkiye’de güzel şeyler oluyor
24.02.2014
“Değişiklikler tatmin edici”
21.02.2014
Roboski’nin âhı
14.02.2014
Habertürk, Fatih Altaylı ve ben
07.02.2014
Beni dinleyenleri cezalandıracak mısınız
31.01.2014
Suriyeli Türkmenlere köstek değil destek olalım
24.01.2014
Hastaneden bakınca Cemaat- iktidar kavgası
20.12.2013
Hangimiz masumuz
13.12.2013
‘Genç Cemaatçiler Rahatsız’
09.12.2013
Aydar: Yerel seçimlere silahla girmeyeceğiz
08.12.2013
Salih Müslim: Elli kez umreye gittim iki kere de hacı oldum
03.12.2013
İstanbul için CHP ile Gülen
02.12.2013
Kemal Kılıçdaroğlu
29.11.2013
‘Hataylı Ferhat’ın kafası testereyle kesilmedi’
28.11.2013
Müslim: Cenevre Lozan olmayacak
25.11.2013
Türkmenleri öldürüyorlar
22.11.2013
Hizbullah- PKK çatışması yeniden mi alevleniyor
15.11.2013
Serok Barzani tu bi xêr hatî
08.11.2013
Kürtlerin yükselişi
01.11.2013
Başörtüsü ve toplumsal barış
25.10.2013
Sıra yabancı basında mı
20.10.2013
Türkiye olmasa bunlar yaşanmazdı
18.10.2013
Hakan Fidan çok seksi
04.10.2013
Demokrasi paketi ve AK Parti’nin demokratlığı
27.09.2013
El Kaide sınırlarımıza dayanmışken...
20.09.2013
Militarizm tam gaz
18.09.2013
Salih Müslim: Çetelere mermi veriliyor
13.09.2013
Türkiye’de barış Rojava’dan geçiyor
07.09.2013
“Türkiye ordusuyla gelsin”
06.09.2013
Suriye’de kirlenen vicdanlarımız
30.08.2013
Suriye’de ne olacak
23.08.2013
CHP: Dinozorların direnişi
16.08.2013
Mısır’daki katliam ve AK Parti’ye düşen
09.08.2013
Diyarbakırlı Zehra Ana: Barış hepimize lazım
04.08.2013
Salih Müslim: El Nusra Kobani’ye saldırma hazırlığında
02.08.2013
Türkiye’nin Rojava politikası nedir
26.07.2013
Trabzon’a Aya Sofya Camii
20.07.2013
Salih Müslim: Ne devlet ne de federasyon
19.07.2013
Suriyeli Kürtler cepheyi genişletiyor
12.07.2013
Kandil’de neler oluyor
28.06.2013
Kürtler Gezi sınavından nasıl çıktılar
24.06.2013
Kürtlerin yumuşak gücü: Diasporasız barış eksik kalır
22.06.2013
Yazık
17.06.2013
CHP Gezi trenine binebilecek mi
14.06.2013
Faiz lobisinin maşaları
07.06.2013
Ankara’dan Gezi Tahlilleri
1.06.2013
Öcalan: Başkanlık kamburunu eklemeyelim
27.05.2013
Davutoğlu: El Nusra oradaki bataklığın sonuçlarından biri
25.05.2013
Kürt açılımının eksik ayağı: Suriyeli Kürtler
24.05.2013
'MİT'le görüşmeyi çok isteriz'
17.05.2013
CHP Suriye’de battıkça batıyor
16.05.2013
Reyhanlı değil, mini Suriye
10.05.2013
Batsın böyle gazetecilik
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Kod8
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları



Kod8