Barış Soydan

T24



Bookmark and Share

Herkesin küfrettiği kızın öyküsü (veya yeni işçi sınıfı üzerine)


12.09.2019 - Bu Yazı 728 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Merkez Bankası bugün ne zamandır beklenen faiz kararını açıklayacak. Faizi indireceği kesin ama acaba indirim piyasanın beklentisi olan 2-3 puanla sınırlı mı kalacak yoksa ekonominin bir an önce canlandırılması amacıyla 4-5 puanlık kallavi bir indirim mi yapılacak? Rasyonel olan ilki ama iktidarın siyasi önceliği (Son anketler kriz nedeniyle AKP oylarındaki erimenin sürdüğünü gösteriyor) kallavi bir indirim ihtimalini güçlendiriyor. Hangi ihtimalin gerçekleştiğini bugün saat 14:00’de öğreneceğiz. 15:15’te, eski Akbank Genel Müdür Yardımcısı (ve Odeabank’a genel müdür olması BDDK tarafından engellenen) Kerim Rota ile Merkez Bankası’nın kararını T24 canlı yayınında değerlendireceğiz.

Sıcak gündem maddesini beklerken bu yazıda “teorik” bir meseleye dönelim. İşçi sınıfına ne olduğuna…

Bundan bir süre taşınınca fiber internet paketini iptal etmek istedim. Türkiye’nin anlı şanlı cep telefonu firması nedense iptal başvurularını İstanbul’un Avrupa yakasında sadece bir yerde, Seyrantepe’de alıyordu. Başvuruyu oraya yapmam gerektiğini öğrendim. O sırada Digiturk’le boğuştuğum için (Digiturk’ten ayrılmanın ne kadar zor olduğunu çeken bilir), eski oturduğum semtle Seyrantepe arasında kırk kilometre mesafe olmasına takılmadan, “Buna da şükür, hiç olmazsa ayrılabileceğiz” diyerek Seyrantepe’nin yolunu tuttum.

Oto tamirciler ve tabelacılarla dolu sokaktaki dükkandan bozma ofise girdiğimde bağıra çağıra küfreden bir müşteriyle karşılaştım. Galiz küfürler arasına sıkıştırdığı kelimelerden anladığım kadarıyla internet paketini iade etmek istiyor ama edemiyordu. İnternet sözleşmesini farklı bir kişinin üzerine mi yapmıştı, sözleşmeyle ilgili başka bir sorun mu vardı, tam hatırlamıyorum. Ama mosmor suratı ve bağırmaktan şişmiş boyun damarları hâlâ gözlerimin önünde.

Bankonun arkasında oturan 20’li yaşlarındaki genç kadın, küfürleri sabırla dinliyordu. Adam bir süre daha bağırıp çağırdıktan sonra, “Ben size yapacağımı bilirim” diyerek çıkıp gitti. Şimdi internet şirketinin görevlisiyle baş başa kalmıştık. İşlemlerimi sorgusuz sualsiz yapmaya başladı. Biraz önce 20’li yaşlarında olduğunu düşünmüştüm ama yakından bakınca 30’larının sonunda görünüyordu. Yüzündeki kırışıklıklar ve çizgileri makyajla gizlemeye çalışmış ama becerememişti.

Konuşmaya başladık. Küfür eden adamlara alışık olduğunu, sık sık deminki gibi müşterilerle karşılaştığını öğrendim.

“Sizinki de ağır iş” dedim.

Başını salladı.

“SGK’da yıpranma payınız var mı bari?” dedim şaka yollu.

“Yıpranma payı da ne?” diye sordu.

Yıpratıcı işlerde çalışanların emeklilik süresinin SGK tarafından farklı hesaplandığını anlattım. Mesela çimento fabrikalarında, termik santrallerde çalışanların daha erken emekli olma hakları vardı.

Omuz silkti, “Kim takar bizi?” dedi umursamazca.

“Ama siz ağır işçisiniz” diye ısrar ettim.

“Zaten biraz daha çalışıp ayrılacağım bu işten” diye kestirip attı.

İçeriye başka müşteriler girmişti. Bir an önce yeni bir iş bulmasını dileyerek çıktım.

“Ağır işçi.”

Seyrantepe’den Sanayi Mahallesi’ne uzanan hafif eğimli yokuşu tırmanırken bu kelimeyi düşünüp durdum. Eskiden ağır işçi deyince akla bin derece sıcaklıktaki ocağın başında çelik döğen işçiler gelirdi. Onları sosyalist örgütlerin pankartlarında görmüşsünüzdür. Geniş omuzlu, kaslı (Ama kafaları küçük) işçiler... Komünistler onlara “proleterya” derdi. Dünyayı onlar kurtaracaktı…

Ekonomideki büyük değişim her şey gibi işçi sınıfını da değiştirdi. “Proleterya”nın çalışanlar içindeki oranı azaldı. Hizmetler sektörünün büyümesine paralel olarak yeni bir sınıf doğdu: “Prekarya”.

İnternet şirketinin “front ofis”inde müşterilerin küfürlerini karşılayan genç kadın, bu yeni sınıfın üyelerinden biri. McDonalds’da patates kızartan genç, AVM’lerin kapısındaki güvenlik görevlileri ve çağrı merkezinde müşteri şikayetlerini dinleyen üniversiteli... Yeni işçi sınıfı onlar. Onlara prekarya deniyor.

“Prekarya”nın üyeleri taşeron şirketlerde ya da geçici şirketlerde çalışıyor. İşleri bugün var, yarın yok. Sendika diye bir şey bilmiyorlar. Yan hakları yok. Çalışma saatleri belirsiz. Sanayi işçilerinden çok daha az para kazanıyorlar.

1960’larda Batı ülkelerinde ortalama bir çalışan ortalama 4 işte çalışıp emekli oluyordu. Bugün bir çalışan otuzuna gelmeden ortalama 9 iş değiştiriyor. İnsan McDonalds’daki fritözün başında veya AVM’nin kapısında kaç sene çalışabilir ki?

İngiliz akademisyen Guy Standing, Türkçeye de çevrilen “Prekarya” adlı kitabında (İletişim Yayınları, 2019) onları “Yeni tehlikeli sınıf” olarak tanımlıyor. Marx, işçi sınıfının zincirlerinden başka kaybedecek bir şeyinin olmadığını söylemişti. Zamanla bunun pek de öyle olmadığı ortaya çıktı. Artık büyük sanayi şirketlerinde çalışan işçilerin kaybedeceği çok şey var. Toplu sözleşmeler, yan haklar, bir ömür çalışılıp emekli olunan işler… Bugün zincirlerinden başka kaybedecek bir şeyi olmayanlar, McDonalds’da patates kızartan veya çağrı merkezinde müşteri küfürlerini dinleyen gençler.

Ama onlar da bir sınıf olduklarının farkında değil. Çünkü “Biz” duygsuna sahip değiller.

Çare? Guy Standing’e göre prekaryaya sınıf bilincini kazandırmak. Nasıl? Kendi kaderleri üzerinde söz sahibi olmalarını sağlayarak, bir geleceklerinin olduğunu göstererek... Çalışma güvencelerini sağlayarak başlayabiliriz, diyor Guy Standing...

Prekaryanın yükselişi tüm dünyada toplumsal dengeleri bozdu. Sayıları ve önemi azalan proleterya, yani mavi yakalı fabrika işçileri, bu duruma tepki olarak Amerika’da Trump, Fransa’da Le Pen gibi yabancı düşmanı, faşist politikacılara oy vermeye başladı. Aşırı sağın yükselişinin sebeplerinden biri bu.

Demokrasiyi savunma sırası prekaryada. Ama bunu yapabilir mi, orası meçhul...

.

Facebook Yorumları

Emlak8
14.07.2020
Zengin olma umuduyla borsaya koşan 360 bin vatandaşa açık mektup
11.07.2020
Konuta yatırım yapmak mı?: Son 10 yılda altın konutu üçe, dolar ikiye katladı
7.07.2020
"Faiz düşünce enflasyon da düşer" demiştiniz, tersi oldu Sayın Erdoğan
2.07.2020
Bir balon daha var: Resim piyasasındaki balonun patlama hikâyesi
30.06.2020
Dikkat balon var: İkinci el otomobil fiyatı 0 kilometreyi nasıl geçti?
26.06.2020
"Restoran-kafe destek kredisi" gerçeği: Bir avuç büyük tesisten başkası alamıyor
22.06.2020
Turkcell’in Varlık Fonu'na devriyle ilgili cevapsız 25 soru
21.06.2020
Bir LGS’li babasının izlenimleri: Matematik zor, fen kolay, sınav sistemi her zamanki gibi saçmaydı
18.06.2020
Yabancı yatırımcıyı suya götürüp susuz getirme hikâyesi: Özel sektörün kurduğu Turkcell devletin eline nasıl geçti?
16.06.2020
Türkiye’yi 50 yıl sağ değil sol yönetse daha zengin bir ülke olur muyduk?
8.06.2020
Anketler "AK Parti yüzde 30’un altında" diyor, ekonomi ne diyor?
5.06.2020
Mayıs enflasyonunda Merkez Bankası’nın görmezden geldiği; JP Morgan’ın ise gözümüze soktuğu...
3.06.2020
Peak, Arçelik’ten, Tofaş’tan pahalıya gitti ama 1.8 milyar doların sadece 658 milyon doları Türkiye’ye gelebilir
2.06.2020
Cem Yılmaz’ın satılamayan villası ve bir magazin haberinde ekonominin yakın tarihi
30.05.2020
Ekonomik büyüme verisinden 5 kritik detay: Devletin tüketim harcamalarındaki rekor artış ve...
30.05.2020
Babacanlı yılların bilançosu: Ekonomide ne yaptı, ne yapamadı?
26.05.2020
AKP ekonomide de ulusalcıların dediğine geldi
24.05.2020
Altına bir gün valör, bankalara ek Swap limiti... Neler oluyor?
22.05.2020
Swap, esnetilen yabancı banka yasağı ve ekonomi yönetiminin büyük açmazı
18.05.2020
Bitcoin itirafları: Neden aldım, paramı nasıl katladım?
16.05.2020
Dolar 7 liranın altına nasıl indi?
12.05.2020
Deniz bitti mi? Erdoğan’ın ekonomide 7 seçeneği
8.05.2020
Türkiye Koronavirüs salgınına karşı ne kadar
5.05.2020
Ankara’yla Washington arasında Swap pazarlığı: Perde arkasında neler oluyor?
1.05.2020
Merkez Bankası Başkanı ne dedi, ne demek istedi? Basın toplantısının Türkçe meali...
29.04.2020
İthalatı yavaşlatan kırmızı hat kararının nedeni döviz sıkışıklığı mı?
28.04.2020
ABD ile Swap'tan haber yok, IMF ihtimal dışı, öyleyse tek çare…
21.04.2020
Türkiye ekonomisinden dünyayı korkutan 10 grafik
19.04.2020
BDDK’nın Aktif Rasyosu kararı: İktidar bir taşla 3 kuş peşinde
13.04.2020
Adını koyalım: Amerika’dan dolar istedik ve S-400 veya başka, bunun bir bedeli var
12.04.2020
Merkez Bankası’nın rezervlerindeki erime: IMF bu sefer kaçınılmaz mı?
8.04.2020
Hükûmetin paketine iki çift laf edemeyen TOBB, yiğitliği bankalara vurarak yapıyor
6.04.2020
Koronavirüs’le batan şirketler kurtarılmalı mı?
4.04.2020
20 yaş altı çalışanların boşluğunu kim dolduracak?
2.04.2020
İşsizlik Fonu’yla ilgili bilmek istemeyeceğiniz 5 şey
31.03.2020
Ekonomiye de bilim kurulu, hemen şimdi
29.03.2020
DİSK de TÜSİAD da ekonomistler de aynı şeyi söylüyor: Bu paket yetersiz, radikal önlem lazım
26.03.2020
Bankacılar ve Koronavirüs:
24.03.2020
"Virüs tersanelere-fabrikalara gelirse katliam olur"
21.03.2020
Zorunlu ücretsiz izin uygulaması patladı; çare İşsizlik Fonu ama orada da para yok!
18.03.2020
Bu koşullarda faiz indirimi yapmak, vatandaşa "bankadaki paranı dövize çevir" demek!
16.03.2020
Neden SİHA’mız var ama Koronavirüs aşısı geliştirecek bilim kuruluşumuz yok?
13.03.2020
7 soruda petrol, altın ve dolardaki depremi anlama kılavuzu
9.03.2020
Milli Piyango kulisi: Tutturma olasılığı düşürülecek; Demsa kulisi: St.Regis satışta
6.03.2020
TOBB ve TÜSİAD’ın İdlib harekatına destek verirken söylemeyi unuttuğu...
3.03.2020
Dünyada petrol fiyatı yüzde 25 düştü; Türkiye’de neden düşmüyor?
1.03.2020
2019 büyümesi: Ekonomi uçurumdan nasıl döndü? Döndü mü?
27.02.2020
Diktatör özentisinin para birimi nasıl çöktü?
25.02.2020
Doların bütün dünyada yükselmesinin 3 sebebi
20.02.2020
Altını sadece Korona değil ABD seçimi ve eksi faiz de yükseltiyor
17.02.2020
Yabancı yatırımcı Türkiye'den neden kaçıyor?
14.02.2020
Yoksa gayrimenkul bir daha iflah olmayacak mı? Japonya örneği ne diyor?
12.02.2020
Demirören pazar payı azalan Total’i OYAK’a nasıl daha pahalıya sattı?
9.02.2020
Dolar neden 6 lirayı geçti, kamu bankalarının müdahalesi neden kâr etmedi?
6.02.2020
Ortalama bir aile ömür boyu kazancının dörtte birini devlete veriyor, ne alıyor?
4.02.2020
Anadolu Grubu'nun McDonalds'ı satışı: Komplo teorileri ve gerçekler
1.02.2020
Murat Ülker yönetim kurulu başkanlığını neden devretti?
30.01.2020
Bankalara ceza: Bakanlık bu kez haklı, derdim, eğer kamu bankalarına da kesilse!
28.01.2020
Kenevir ihraç edecek, güvenli bölgeye 2 milyon göçmen yerleştirecektik...
26.01.2020
Borsaya bakıp krizin bittiğini sananları uyarayım, günah benden gitsin
21.01.2020
Ülker kurtuldu mu?
18.01.2020
İnşaatçılığa soyunan Sildavyalı sanayicinin ibretlik öyküsü
14.01.2020
Zorlu Center’dan metrekaresi 18 bin dolara ev alanlar şimdi ne düşünüyor?
10.01.2020
Peynir ekmek gibi Volkswagen satılan ülke eşekten nasıl düştü?
3.01.2020
Türkiye’nin müthiş rekabet silahı: Çin seviyesinde asgari ücret
31.12.2019
Turkcell 'en beğenilenler' listesinin zirvesinden nasıl düştü?
28.12.2019
50 milyar dolarlık 10 çılgın proje Türkiye’yi arpa boyu yol götürdü
24.12.2019
"Kredi teklifi ücreti" ve bankaların ücret-komisyon soygunu
21.12.2019
Simit Sarayı’na en çok kredi veren banka ve patronun Londra’daki yeni işi
17.12.2019
Simit Sarayı, Doğa Koleji, Temsa… Neler oluyor?
13.12.2019
Merkez Bankası’nın faiz indirimi gerekçesine inanan var mı?
10.12.2019
Doğa Koleji olayı: AKP ve özel okullar el ele fırsat eşitliğini nasıl bozdu?
6.12.2019
Ey patron, ey CEO, kendine bir sor, Erdoğan’dan farklı mısın?
3.12.2019
İmamoğlu’na kredi yasağı ve sıradaki kriz
29.11.2019
Türkiye elektrikli araçların, yapay zekanın neresinde? Aslında hiçbir yerinde
25.11.2019
TL’nin düşüşüyle AKP oylarının düşüşü arasındaki ilişki
22.11.2019
“Kriz bitiyor” diyen Garanti BBVA rüya mı görüyor?
19.11.2019
Muhalefet, şehir hastaneleri ve Telekom’u kamulaştırmaya hazırlanmalı
15.11.2019
Bütçe açığındaki önlenemeyen artış ve bürokratların kutsal mabadı
12.11.2019
Türkiye’den neden Samsung çıkmadı, çıkmayacak?
7.11.2019
KHK’yla üniversiteden kovulan rüzgâr santrali bekçisinin hikâyesi
4.11.2019
Türkiye ekonomisini batıran 100 günahın ilk 10 tanesi
1.11.2019
Şili’de 1 milyon kişiyi sokağa döken şey: Vahşi özelleştirme
29.10.2019
Son veriler ışığında: İnşaat ve emlak komadan çıktı mı?
24.10.2019
Lübnan nasıl battı?
22.10.2019
5 grafikte Türkiye ekonomisinin 5 zayıf noktası
17.10.2019
Olmayacak duaya amin: Güvenli bölgeye 1 milyon Suriyeli yerleştirmek
14.10.2019
Türkiye’nin silah ithalatı: Ambargolar ne kadar etkili olur?
7.10.2019
Resmi enflasyona inanmamak için 10 neden
3.10.2019
Güvenli bölgeye harcanacak 26.4 milyar dolardan önemli olan konu
30.09.2019
Hafta başlarken ekonomiyle ilgili bilmeniz gereken 5 şey
25.09.2019
IMF ne dedi, ne diyemedi, Erdoğan’ı nasıl eleştirdi?
16.09.2019
Devlet hayvan hastaneleri kurulmalı!
12.09.2019
Herkesin küfrettiği kızın öyküsü (veya yeni işçi sınıfı üzerine)
9.09.2019
TL, dolar ve Euro'nun kaderini belirleyecek 3 toplantı
6.09.2019
Kriz biterse öfkeli seçmen AKP'ye geri döner mi?
2.09.2019
Konut fiyatlarında dibi gördük mü? Yoksa düşüş sürer mi?
31.08.2019
İşlem ücretlerine fahiş zam yapan bankalar hangileri?
29.08.2019
Hayrola savaş mı çıktı, altın fiyatları neden yükseliyor?
26.08.2019
E hani düşecekti, dolar yine neden yükseliyor?
20.08.2019
Fikri takip: OYAK’ın İngiltere’deki 1 milyar dolarlık yatırımının kaynağı ne?
13.08.2019
Kriz raporu: Bankalar hasarlı, Koç idare ediyor, BİM mutlu
8.08.2019
Sayın Erdoğan, şehir hastaneleri ve otoyollarda yanıldınız, gelin vazgeçin
5.08.2019
Bir banka genel müdürünün sırları
30.07.2019
Doğu Avrupa ülkeleri Türkiye’yi sollayıp nasıl geçti?
26.07.2019
Erdoğan’ın planı: Faiz inerse enflasyon iner, AKP seçmeni eve döner
15.07.2019
Ali Babacan’ın krizdeki payı ne?
11.07.2019
Doların kaderini belirleyecek 3 tarih: Bugün, 25 Temmuz, 31 Temmuz
2.07.2019
AKP’nin ekonomideki son günahı: Bütçe açığı
28.06.2019
Erdoğan, İstanbul’a aktarılan parayı kesebilir mi?
24.06.2019
Türkiye'nin ve ekonominin gündemi artık erken seçim
20.06.2019
Minare kılıfa girmiyor: Sebze-meyvede zararlı kimyasal gerçeği
17.06.2019
Rusya’nın zararlı diye reddettiği ürünleri kim yiyor?
14.06.2019
AKP-burjuvazi ilişkisi: Yoksa Marx yanıldı mı?
10.06.2019
Türkiye'nin batacağı, Güney Afrika'nın çıkacağı iddiası nasıl para kazandırdı?
8.06.2019
Türkiye’den umudu kesmemek için 10 neden
3.06.2019
Asıl meseleye gelelim: 5 yıl sonra mesleğiniz para edecek mi? (2)
27.05.2019
TOBB, İSO, İTO üyelerinin işleri tıkırında! (Olmasa söylemezler miydi?)
24.05.2019
Herkes sermaye kontrollerinden söz ediyor, yoksa?..
21.05.2019
Buraya nasıl geldik: AKP’nin ekonomideki 20 hatası
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Emlak8



Emlak8

Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive