Cem SANCAR

Sabah GAZTESİ



Bookmark and Share

‘Yeni Moğollar’a karşı rotalar


15.4.2018 - Bu Yazı 258 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Maruz kaldığımız, 'Yeni Moğollar' adını teyellediğim küresel saldırı ve asıl olarak 'kültürel' istilaya karışı 13. yüzyıla bakmaya devam ediyorum. İki yüzyıl öncesi ve sonrasıyla...

Anadolu diasporası, özet olarak Moğol istilası altındaki Doğu, her adımda büyük bir düşünürü ağırlamış. Üstleri küllense de oradalar. Büyük felaketlere, bitmez fırtınalara karşı direncin ve dirilişin zafer işaretleri. Kayıp bir hazinenin define haritasında sapasağlam duruyor, keşfetmemizi bekliyorlar.
Misal . Necmeddin Kübra'nın dini ve felsefi eğitim üzerine inşa ettiği tasavvuf anlayışı aşk, muhabbet, vecd ve cezbe yoludur.
Bilindiği gibi Mevlana da aynı yolu tercih etmiş. Kübra'nın şeriat, tarikat ve hakikat ile ilgili söylediği sözlerle, Mevlana'nın bu terimlere yüklediği anlamlar örtüşür.
Nitekim Necmeddin Kübra şeriatı gemiye, tarikatı denize, hakikati de denizin dibindeki inciye benzetir.
Mevlana ise şeriatı ışık saçan muma, tarikatı mum ışığında yol almaya, hakikati ise hedefe varmaya...

***

Üstün bilgeliğin yıldızlarından biri olan Kübra, şeriat gemisine binip tarikat denizine açılmak gerektiğini vurgular. Mevlana ise, şeriat olarak isimlendirdiği mumu ele almakla yolun aşılmış olmayacağını, ama onu ele almadan da yola çıkılamayacağını belirtir. Ona göre şeriatın yol göstericiliğinde gitmek tarikat, hedefe varmak ise hakikattir.
Tarik'in yol, tarikatın yollar demek olduğunu bilirsek:
Necmeddin Kübra, hakikate varan yollardan yürüyerek insan-ı kâmile ulaşmaktan söz eder.
Mevlana'da ise, tıpla ilgili bilgileri öğrenmek şeriat, doktorun tavsiye ettiği ilaçları almak tarikat, şifa bulmak da hakikattir. Hakikat ise insanın, tamamlanmış insana vasıl olmasıdır.
Necmeddin Kübra, Moğollar Harezm'i işgal edince 600 kadar müridiyle onlara karşı savaşmış ve bu savaş sırasında şehit düşmüştür. Kendisini şehit eden Moğol askerinin uzun saçının perçemini yakalamış ve bırakmamıştır. Moğol askeri kurtulmak için saçını kestirmek zorunda kalmış...
Bu gazi-dervişin şerefli ölümünü, Mevlana bize şöyle duyurmuştur:
"Biz ol ızzu kerem kavmindeniz kim
Demâdem iş edip sagar tutarlar
Ne şol bir-kad ü müflislerdeniz kim
Füsûn edip bize lagar tutarlar
Bir elden nûş edip iman şarabın
Bir elde perçem-i kâfir tutarlar."

***

Mevlana'dan devam edersek o, Türk Sufiliğinin çeşitli meşreplerinin yanı sıra Fars'ın sanat ve estetik zevki yukarda tutan irfan geleneğinden de faydalanmıştır.
Düşüncelerini şiir diliyle ifade etmesinde  ve 'nin ayrı bir yeri vardır.
Hakîm Senai 1072'de Gazne'de doğmuş. Tasavvufî mesnevî geleneğinin kurucusu ve Ferüdiddin Attar ile Mevlana'nın habercisi. Ömrünün bir kısmını Mevlana'nın doğum yeri Belh'te geçirmiş, Gazne'ye döndükten sonra inzivaya çekilerek dervişane bir hayat sürmüş.
Senai, insan ruhundan başlayarak bütün bir toplumu ıslah etmek isteyen erdemli bir mümin, nefsin bağlarından arınmış bir arif, ilahi aşkın meşalesiyle tüm insanlığı kurtuluşa çağıran coşkun bir bilgedir.
Mevlana'da da olduğu gibi vecd halinde ifadeleri, dekolte kelimelerle anlatmaktan çekinmemiştir.
Şems'i tanımadan önce Hâkim Senai'nin eserlerini okuyup ufkunu açan Mevlana, ondan söz ederken "Attar ruh idi, Senai onun iki gözü. Biz Senai ile Attar'ın arkasından geldik" demiştir.

***

'Anti-Moğol' okumamızın finalinde, Ferüdiddin Attar'ın; "Ey gâfil! Sen nefis ehlisin, toprak içinde kan yiyedur! Fakat gönle sahip olan kişi  bile yese o zehir, bal olur" beytini -modern dillerle yeniden söylersek- Celaleddin Rumi şöyle yorumlar:
Gönül adamı arsenik yese ona zarar gelmez. Ama henüz iç yolculuğunu tamamlamamış yolcu, bağrında yanan hırs ve tamah ateşini söndüremediğinden saniyede morarır.
Ateşte yanmamak için Hz. İbrahim'in sıfatlarına sahip olmak ihtiyaçtır.
Yüzme bilmeyen kişi denizde, dizkapağından daha derinlere açıldığı takdirde felaketiyle tanışır...

.

Facebook Yorumları

reklam
15.4.2018
‘Yeni Moğollar’a karşı rotalar
8.4.2018
Sosyal medya nikahı
1.4.2018
Yeni Moğollara karşı birlikte
25.3.2018
Kadınlar güncelliyor
19.3.2018
Sansür
11.3.2018
Kadınlar
4.3.2018
Darbesi yenilmiş bir yazarın homurtusu
11.2.2018
Pertevniyal Valide Sultan’ın çağrısı
4.2.2018
Sürgündeydik geri dönüyoruz
28.1.2018
Batı cephesinde değişen bir şey yok
21.1.2018
İstanbul, illa ki
7.1.2018
Rengârenk işaretler
24.12.2017
İnsan bitkin bir hayvan değildir
17.12.2017
Tavus kuşunun ayakları
10.12.2017
Nihayet dünyaya konuşan bir sanat buğday
3.12.2017
Mahmutpaşa medeniyeti
26.11.2017
Üstad
12.11.2017
İstanbul tokadı atar ki atmıştır
5.11.2017
Meditasyon lunaparkı ve buzdan ermişler
29.10.2017
İnsan sevgiye açsa, aldanır
22.10.2017
Bir Âsaf Halet olsam, kaybolsam
8.10.2017
Modern ve medeniyetsiz ‘Jale’
1.10.2017
Usta ve Çekirge
17.9.2017
Dal gibi bir kızdı Eylül
3.9.2017
Aşk ve kıskançlık
27.8.2017
Delilik çağına hoş geldik
20.8.2017
Aynı gemide ufka birlikte baksak
13.8.2017
Bal kavanozunu dışından yalamak
6.8.2017
Ben varoştayken usta
30.7.2017
Kızgınlık, kendini kesen bıçak
23.7.2017
Dinle Çekirge
25.6.2017
Kalbin şehirleri
18.6.2017
GEZİ meselesi ve büyük yarılma
11.6.2017
Akşemseddin düşsün içimize
5.6.2017
Kontrolsüz utanmazlık
28.5.2017
Gölge Adam ve Hayalet Yazar
21.5.2017
Bütün kabahat sende Jale
14.5.2017
Sevdalinka
7.5.2017
İstanbul’un kaderi kültür başkenti
30.4.2017
Zencisin sen, Zenci kal
23.4.2017
Yeni Türkiye
16.4.2017
Aklıma geldi de
9.4.2017
Evet, bahar kapıyı çalmakta
2.4.2017
Ben yaşarken koptu tufan
26.3.2017
Onlar vesveseyle, biz umutla besleniriz Çekirge
20.3.2017
Faşizmin mirasçıları ve Müslüman bilgeler
12.3.2017
Hayat denen o nükte
26.7.2015
IŞİD'in dininden değiliz elhamdülillah
21.6.2015
Vahşi bir köpektir EGO
14.6.2015
Cuma'ya gittim geliyorum
7.6.2015
Yüksek dağın kuşu olmak
31.5.2015
Kriptonlu enteller rahatsız
24.5.2015
Özgür basın ömrümüzü nasıl yedi
17.5.2015
Bir İBLİS yanmaya gitti
10.5.2015
Bir eşek şakası olarak mizah
3.5.2015
Kalpsiz bir Cumhuriyet'ten çıkış bileti
26.4.2015
Cankurtaran'da bir Nubar Terziyan
19.4.2015
Nazım Hikmet: Laik bir hayal kırıklığı
05.04.2015
Siz TÖVBE etmesini bilir misiniz bayım?
29.03.2015
İnsan baktığı şeydir Çekirge
22.03.2015
Türk sinemasının bitmeyen KIŞ UYKUSU
15.03.2015
Eski köprünün altındaki KABATAŞ
08.03.2015
Tek Yol Devrim Tablosu
01.03.2015
Neo faşist KUTSAL öğretmenler
22.02.2015
İçimizdeki tecavüzcü
15.02.2015
Heidi'nin ayakları neden çıplaktı?
09.02.2015
Rüyalarıyla konuşur insan
01.02.2015
İnsan ancak KENDİSİYLE temizlenir
25.01.2015
Hrant Dink: Yeni Türkiye'nin şifresi
22.01.2015
İslamofobik soytarılar
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Seraby Interactive |Reklam Ajansı
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları


Seraby Interactive |Reklam Ajansı