Selva Demiralp

MİLLİYET



Bookmark and Share

Enflasyonun sorumlusu bankalar mı?


17.11.2018 - Bu Yazı 308 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Bankaların enflasyon üzerinde bir rolü olabilir mi? Evet. Peki sorumluluğu olabilir mi? Hayır. Bankaların enflasyon oluşumundaki rolü iki gerekçeye dayandırılabilir:

1) Bankaların kredi faizlerini artırması maliyet enflasyonuna katkıda bulunur,

2) Bankalar kredi vermek sureti ile piyasadaki toplam para arzını artırma gücüne sahiptir. Para arzındaki artış işe enflasyon yaratır.

Birinci gerekçeden başlayalım. Sıkı para politikasının ekonomiye bir geçişkenlik süreci vardır. Merkez bankasının artırdığı politika faizi bir sonraki aşamada piyasa faizlerini yükseltir. Eğer atılan sıkı para politikası adımı enflasyon beklentilerini kontrol altına aldıysa, uzun vadeli faizlerdeki artış sınırlı kalır. Eğer enflasyon beklentileri kontrol edilemiyorsa, uzun vadeli faizlerde daha fazla artış görülür. Piyasa faizlerindeki bu yükselişten mevduat ve kredi faizleri de payını alır.

Kredi faizlerindeki artış enflasyonu artırır mı? Kısa vadede evet, ama uzun vadede yüksek kredi faizi talebi azaltacağından enflasyonist baskılar düşer. Bu noktada hem enflasyonun hem de piyasa faizlerinin düşmesi söz konusu olur. Yani kredi faizlerinin artması uzun vadede enflasyonu artırmaz, azaltır. 

Parasal çarpan

Bu süreçte bankanın fonksiyonu, para politikasının aktarımı için bir köprü olmaktır. Enflasyonu artırmak ya da azaltmak gibi bir misyonu olamaz. Bankacılık işlemleri sonucu parasal aktarım mekanizmasının çalışması enflasyonun sorumlusunu bankacılık sistemi yapmaz. Bankalar makinenin çarklarıdır. O çarkların ne kadar hızlı ya da yavaş çalışacağına hükümet ve merkez bankası karar verir.

İkinci gerekçeye gelirsek, merkez bankası tarafından piyasaya sürülen para, bankaların aracılık işlemleriyle daha fazla genişleme imkânı bulur. Kaba bir hesapla, zorunlu karşılık oranının yüzde 10 olduğu bir ortamda bankacılık sistemi para arzını merkez bankasının piyasaya sürdüğü miktarın 10 katına yakın artırabilir. Bu kavrama “parasal çarpan” denir. Türkiye gibi bankacılık sisteminin alternatiflerinin sınırlı olduğu ortamlarda parasal çarpanın da güçlü olması beklenir (bkz. Demiralp (2007)). Ancak bir önceki gerekçede bahsettiğim mantık burada da geçerlidir. Bankaların yaptıkları aracılık işlemlerinin sonucu olarak para arzının artması enflasyonun sorumlusunu banka yapmaz. Zaten böyle bir çarpanın etkilerinden haberdar olan merkez bankası para politikası adımlarını atarken bu çarpan etkisini de hesaplayarak hareket eder.

Sonuç olarak, bankalar enflasyona katkıda bulunabilir ama enflasyonun sorumlusu bankalar olamaz. Verilen kredinin kalitesi, kaynak kalitesi, vade riski sorgulanabilir şüphesiz. Bunlar finansal istikrar açısından sorulması gerekli sorulardır. Ancak fiyat istikrarından bankaları sorumlu tutup “Çok kredi verdiniz, para arzı arttı” şeklinde bir eleştiri getirmek yerinde değildir. Kredi arzının hızını belirlemek, maliye ve para politikasının işidir.

.

Facebook Yorumları

Kod8
9.12.2018
Enflasyondaki düşüş ve gelecek beklentileri
24.11.2018
Tahvil faizleri neden düşüyor?
17.11.2018
Enflasyonun sorumlusu bankalar mı?
9.11.2018
Enflasyonun nedenleri ve sonuçları
3.11.2018
2019 nasıl geçecek?
26.10.2018
MERKEZ’İ ANLAMAK
20.10.2018
Fed ufukta resesyon görmüyor
15.10.2018
Enflasyonla ‘mücadele’
6.10.2018
CANAVAR GÜÇLENMEDEN ETKİSİZ HALE GELMELİ
28.9.2018
Powell’dan gelen mesajlar
23.9.2018
GERÇEKÇİ TAHMİNLER ARTI HANEDE
15.9.2018
EKONOMİK DENGELENME
8.9.2018
HAFTAYA PİYASADA NELER OLACAK?
18.8.2018
Yolun bundan sonrası
11.8.2018
Bir haftada neler oldu?
28.7.2018
PİYASA FAİZİ NEDEN YÜKSELDİ?
20.7.2018
PİYASALAR NASIL?
14.7.2018
FAİZ ARTIŞI ÇEŞİTLERİ
7.7.2018
Enflasyon neden düşmeli?
30.6.2018
Dış basında Türkiye ekonomisi
22.6.2018
Seçim sonrası ekonominin yönü
16.6.2018
'FED' YENİ SAYFA AÇTI
8.6.2018
NEREDEN GELDİK NEREYE GİDİYORUZ?
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Kod8
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları



Kod8