Yaşar Yakış



Bookmark and Share

Türkiye’nin ikilemi: Hangi blokta yer alacak?


3.04.2020 - Bu Yazı 21 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Türkiye'nin NATO müttefiklerine gözü kapalı bir şekilde güvenip güvenemeyeceğine ilişkin ilk şüpheleri, 1960'ların başında ortaya çıkmaya başladı.

1962'de dönemin ABD Başkanı John F. Kennedy, Rusya'nın Küba'ya füze teslimatından vazgeçmesi karşılığında Türkiye'ye konuşlandırılan Jüpiter füzelerinin kaldırılmasıyla ilgili Rusya ile görüştü. Kennedy bunu Türk yetkililere danışmadan yaptı.

İkincisi, 1964'te gerçekleşti. O zamanki ABD Başkanı Lyndon B. Johnson, Türkiye Başbakanı İsmet İnönü'ye bir mektup göndererek, Sovyetler Birliği'nin Türkiye'ye karşı askeri bir harekâta karar vermesi durumunda, NATO'nun Türkiye'nin yardımına gelemeyebileceğini ima etti.

Üçüncüsü, Türkiye'nin 1974'te Yunanistan’ın Kıbrıs'ı ilhak etmesini önlemek için adaya yaptığı askeri harekât sonucunda ABD'nin uyguladığı silah ambargosuydu. Bu ambargo, Türkiye'nin kendi silahlarını ve askeri teçhizatını üretmeyi düşünmesi için tetikleyici bir etken oldu. Ancak bu programı hayata geçirmek yıllarca, hatta on yıllarca sürdü.

İlk ciddi girişim 1980'lerde Turgut Özal'ın Başbakan olduğu dönemde yapıldı. Özal, silahlar için nispeten basit bileşenlerin üretimini teşvik etti ve sonrasında üretim daha sofistike silah ve mühimmatlara doğru genişledi. Zırhlı araç ve tankların üretimi çok başarılı oldu ve Türkiye bunları birçok ülkeye ihraç etmeye başladı.

Türkiye'de savunma ve havacılık endüstrisinin cirosu son 20 yılda 10 kat arttı. Türkiye ayrıca nispeten sofistike eğitim uçakları ve helikopter gemileri tasarladı, geliştirdi ve üretti.

Milenyumun başında, ulusal üretim, Türk ordusunun ihtiyacının sadece yüzde 30-35'ini karşılıyordu, şimdi yüzde 70'i aşmış durumda. 20 yıl önce değeri yaklaşık 5 milyar dolar olan savunma teçhizatının değeri, şimdi 20 yıl sonra 70 milyar dolara ulaşmış durumda ve bu kapasite ülke sınırları içinde üretiliyor.

Türkiye'de üretilen insansız hava uçaklarının performansı, geçen ay İdlib'deki son çatışmalarda Türk generalleri bile şaşırttı. Ayrıca üreticilerin ve kullanıcıların moralini yükseltti.

Başka bir deyişle, ABD ambargoları Türkiye'nin ulusal olarak silah ve savunma ekipmanları üretmesinde ironik bir şekilde olumlu rol oynadı.

Savunma endüstrisinin gelişiminin bu arka planı, Türkiye'nin hem kendine güvenmesine hem de maceracı davranmasına neden oldu. Süreç, Türkiye'nin 2010'ların başında, güvenilir bir uzun menzilli hava ve füze karşıtı savunma sistemi satın alma ihalesiyle başladı. En düşük teklifi Çinli bir şirket yaptı. Uzun süren müzakerelerin ardından Türkiye, ABD'nin bu Çinli şirkete yaptırım kararı almasından dolayı sözleşmeyi imzalamaktan vazgeçti.

Bölgede artan tehdit göz önüne alındığında, Türkiye aynı amaç için başka bir ihale açtı. Patriot füzeleri üreten ABD'li Raytheon şirketini, bir Fransız-İtalyan ortak girişimi Olan SAMP/T'yi ve Rus S-400 hava savunma sistemini ihaleye davet etti. Rusya'nın teklifi en düşük teklif oldu. Türkiye hala Patriot satın almak eğilimindeydi ki, maliyeti 2.5 milyon dolarlık S-400 ile kıyaslandığında daha fazlaydı: 4 milyar dolar.

Ayrıca ABD'nin teklifi, Türkiye'nin güvence altına almaya çok istekli olduğu teknoloji transferini de içermiyordu. S-400'ün ise teknoloji transferini içerip içermediği hala belirsizliğini koruyor. Medyadaki iddialara göre, S-400’ler için teknoloji transferine dair bazı şartlar var ve bunlar sadece sistemin bazı basit bileşenleri için geçerli. Böylece Türkiye S-400 satın alma sözleşmesini imzaladı, çeşitli bileşenleri aceleyle teslim edildi ve planlamaya göre bu ay faaliyete geçecek.

S-400’lerin satın alınmasına karar verilmeden önce, Türk bürokrasisinde stratejik açıdan kapsamlı bir değerlendirme yapılıp yapılmadığını bilmiyoruz. Eğer yapıldıysa, bu karara katkıda bulunanlar yanılmış olmalılar, çünkü daha sonraki gelişmeler kararın stratejik kimi sonuçlarını doğru bir şekilde değerlendiremediklerini kanıtladı.

Karar vericiler, bunun aynı zamanda Rusya ya da Trans-Atlantik topluluğu arasında bir seçim olduğunu düşünmediler. Bu kararın kabulü, Türkiye'nin NATO'ya güveninin en düşük olduğu ve Rusya'ya güvenin en yüksek olduğu 2016 yılındaki başarısız askeri darbenin sonrasına denk gelse de; stratejik hatalar taktik tedbirlerle düzeltilemez. Bu, Türkiye'nin şu an halletmeye çalıştığı ikilem.

.

Facebook Yorumları

Emlak8
3.04.2020
Türkiye’nin ikilemi: Hangi blokta yer alacak?
30.03.2020
İdlib’de çatışmalar giderek daha çetrefilli hale geliyor
6.03.2020
Trump, Türkiye’ye Patriotları vererek Putin’i kızdırmayı göze alır mı?
28.02.2020
İdlib’de Türk-Rus işbirliği test ediliyor
23.02.2020
Gezi davası ve Kavala: Hâlâ yargının bağımsız olduğunu mu düşünüyoruz?
16.02.2020
Brexit sonrası Türkiye-İngiltere-AB ilişkileri nasıl bir yol izleyecek?
9.02.2020
Türkiye, İdlib’de yolun sonuna mı geldi?
26.01.2020
Türkiye, Libya'ya açılmak istiyor
13.01.2020
Kasım Süleymani'nin öldürülmesinde durum berabere mi?
6.01.2020
2020'de Türkiye'yi nasıl bir dış politik gündem bekliyor?
28.12.2019
Doğu Akdeniz'de petrol ve doğal gaz arama karmaşası
22.12.2019
Türkiye-Libya askerî işbirliği anlaşmasının olası sonuçları
15.12.2019
Rusya, İslam dünyasıyla ilişkilerini pekiştiriyor
2.12.2019
İran'ın istikrarsızlaşması bölgedeki paradigmaları değiştirebilir
23.11.2019
Türk-Amerikan sorunlarının çözümü ertelendi
17.11.2019
Suriye Kürtleri, Irak’ın kuzeyindeki gibi bir imtiyazla evlerine geri dönecek
9.11.2019
Erdoğan’ın zor kararı: Washington ziyareti
3.11.2019
ABD Kürtleri korumaktan vazgeçmeyecek, Türklerin bunu anlamak için zamana ihtiyaçları var
27.10.2019
Soçi mutabakatı: Atlantik toplumunun bu adımı nasıl algılayacağı henüz belli değil
19.10.2019
Barış Pınarı Harekâtı: Türkiye’nin zararına büyük ve köklü bir değişim ihtimali var
12.10.2019
Kürtler şimdi Şam'a dönüp onun desteğini alabilirler
4.10.2019
Kaşıkçı meselesinde yeni bir kilometre taşı
27.09.2019
Kuzey Suriye’nin yüzde 90’ı Arapsa kalan yüzde 10 Kürt mü, Türkmen mi?
9.09.2019
Seçmenler, Davutoğlu’nun neden zamanında Erdoğan’a sesini yükseltmediğini merak edecek
25.08.2019
Kayyım atamaları AKP’nin kuruluş ilkeleriyle çelişiyor
28.07.2019
Amerika ve Türkiye arasındaki F-35, S-400 meselesine daha yakın bir bakış
15.07.2019
İstanbul yenilgisi sonrası AKP’de ikinci kırılma: Babacan istifası
7.07.2019
Türkiye yerel seçimler sonrası rutine dönecek mi?
29.06.2019
İstanbul seçimi iktidar partisi için bir kırılma noktası mı?
1.06.2019
IŞİD, Türkiye gündemine geri dönüyor
25.05.2019
İran ile savaş Irak’tan çok daha yıkıcı olur
18.05.2019
İdlib Türkiye için daha fazla baş ağrısı olabilir
13.05.2019
YSK'nin geçmişteki uygulamalardan sapan İstanbul kararı
6.05.2019
Türkiye-Sudan ilişkilerinde yeni bir aşamaya mı geçiliyor?
27.4.2019
ABD-YPG işbirliği daha da artabilir
22.4.2019
Libya yeni bir kaosun içine mi giriyor?
13.4.2019
S-400 ve F-35'Ler üzerine sert tartışma
8.4.2019
Türk seçmeni iktidara turuncu kartı gösterdi
31.3.2019
Golan Tepeleri, Suriye krizini daha da derinleştirebilir
22.3.2019
Yeni Zelanda katilinin söyledikleri
15.3.2019
Melania Trump’ın Cemaat okulunu ziyareti: ABD, Türkiye’ye S-400 baskısını artırıyor
1.3.2019
Petrol Venezuela için lütuf mu, lanet mi?
24.2.2019
Soçi Zirvesi’nin ardından Suriye’deki güvenli bölgenin kaderi
3.2.2019
Türkiye, Suriye’de güvenli bir bölge kurmaya kararlı ama nasıl?
27.1.2019
Erdoğan-Putin zirvesi ve Suriye krizi
13.1.2019
Suriye boşluğu, YPG ve
31.12.2018
Fırat’ın doğusu sorunu askeri harekâtsız da çözümlenebilir mi?
21.12.2018
ABD'nin Suriye'den askerlerini çekmesi ne anlama geliyor?
9.12.2018
ABD Kongresi'ne sunulan Türkiye ile ilgili rapor ne anlama geliyor?
24.11.2018
Türkiye, Fırat’ın doğusuna harekât planlarken iyi düşünmek zorunda
12.11.2018
ABD’nin İran’a uyguladığı yaptırımlar
28.10.2018
Kaşıkçı cinayetinde Türkiye’nin yaptıkları ve yapmadıkları
13.10.2018
McKinsey’den sonra Albayrak…
28.9.2018
Erdoğan’ın ziyareti Almanya ile olan bazı sorunları kolaylaştırabilir
14.9.2018
Türkiye İdlib’de kendini sıkıştırıyor
11.9.2018
İdlib'de sonun başlangıcı
3.9.2018
İdlib’de bir felaketi önlemek artık daha zor
25.8.2018
Türkiye’nin iktidar partisi kendini gençleştiriyor
18.8.2018
İdlib Türkiye’nin başını çok ağrıtabilir
11.8.2018
Türk-Amerikan ilişkileri hala kurtarılabilir
6.8.2018
Esad - YPG anlaşması ufukta belirdi mi?
28.7.2018
Türkiye-Amerika ilişkileri yeni bir kavşakta mı?
22.7.2018
NATO Rusya ile ilişkilerini gergin tutuyor
15.7.2018
Erdoğan Türkiye siyaset tarihinde yeni bir dönem için yemin etti
7.7.2018
Türkiye’nin iktidar partisi seçmenlerin mesajını aldığını söylüyor
30.6.2018
24 Haziran seçimlerinden sonra Türkiye’nin karşılaşacağı zorluklar​
23.6.2018
Türkiye seçime gidiyor
17.6.2018
Esad’ın Kürtlerle müzakere başlatması yeni bir dönem açar mı?
11.6.2018
Türkiye ve Amerika’nın Menbiç anlaşması
4.6.2018
ABD, Türkiye’ye savaş uçağı satışını yasaklayacak
26.5.2018
Aday gösterilenler her zaman en iyileri değildir
5.5.2018
Türkiye’nin erken seçim ikilemi
15.4.2018
Suriye yeni bir bataklığa mı sürükleniyor?
8.4.2018
Nükleer santral inşası Türkiye ve Rusya için ne anlama geliyor?
25.3.2018
'Afrin ele geçirildi ama yapılacak daha çok iş var'
12.3.2018
Türkiye ve ABD Menbiç konusunda anlaştı mı?
4.3.2018
Türkiye’nin Suriye politikasını yeniden düşünmek için bir fırsat
25.2.2018
Tillerson, Türk-Amerikan ilişkilerini çöküşten kurtardı
19.2.2018
Suriye krizi yeni bir aşamaya taşındı: Aklı olan savaştan kaçınır
10.2.2018
Türkiye'nin Zeytin Dalı'nda realist bir çıkış stratejisine ihtiyacı var
3.2.2018
ABD’nin Suriye politikasının değişmezleri
29.1.2018
Çatışmadan kaçınmak hem Türkiye'nin hem de ABD'nin görevi
13.1.2018
Türkiye-AB ilişkilerinde yeni bir ivme yakalama şansı var mı?
6.1.2018
İran'da huzursuzluk
18.12.2017
Rusya çekilmiyor, bölgeye kök salıyor
9.12.2017
En güçlünün elindeki sebep her zaman en iyisi mi?
3.12.2017
Suudi Arabistan'da ılımlı İslam reformu nereye gidiyor?
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Emlak8



Emlak8

Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive