• 5.01.2021 00:00
  • (404)

  Bu kadar büyük krizlerin içinde, onca yıpranmışlığa ve anketlerin neredeyse hepsinde tepe aşağı gidişata rağmen saray iktidarı ve küçük ortakları neden çok rahat görüntü veriyor?..

Muhalefet partilerinin yetersizlikleri konusunda beylik analizler yapmayacağım!.. Bilimsel bir çalışma ile soruya yanıt vereceğim. Ancak önce önemli bir kulis bilgisi bu da benden size yeni yılın ilk bomba haberi olsun.

Saray, üzerinde çok konuştuğu yeni seçim sistemi konusunda çalışmalarını hemen hemen bitirdi. Seçim barajının yüzde 7’ye çekilmesi ile daraltılmış bölge sistemi tamam gibi… Ufak bir pürüz var… Büyük ortak küçük ortağı listeler konusunda ikna edemiyor. Saraydan MHP’ye giden teklife göre, seçime Cumhur İttifakı yerine  AKP’den tek listeden girilmesi öneriliyor. AKP, MHP’ye toplamda 40-45 milletvekili çıkaracağı şekilde kendi listesinden bazı bölgelerde birinci ve ikinci sıraların garantisini veriyor. MHP ise bugün itibariyle bu teklife yanaşmıyor, Cumhur İttifakı’nda ısrar ediyor. Sarayda yapılan hesaplamalara göre (anketlerde görünen rakamlar AKP yüzde 35, MHP yüzde 10 civarı baz alındığında), Cumhur İttifakı korunarak daraltılmış bölge  sistemi ile seçime girildiğinde 350-360 civarında, tek başına AKP listelerinden girildiğinde ise 400 milletvekili çıkarıyorlar. Eğer hayalleri ve hesapları tutarsa bu da Anayasayı değiştirecek çoğunluğa ulaşmaları demek.

★★★

Seçim sistemi daraltılmış bölge, ülke barajı da yüzde 7 olursa mevcut partilerin durumu ne olur?.. Üzümü yiyin bağını sormayın. Çok ciddi bir çalışmadan somut rakamlarla soruya cevap vereceğim;

YSK’nın halihazırdaki seçmen rakamları ve verilerine göre toplam milletvekili sayısı 36 olan Ankara 8 bölgeye bölünüyor; 1- Çankaya Bölgesi 2-Mamak Bölgesi 3-Bala-Elmadağ-Evren-Gölbaşı-Haymana-Polatlı-Ş.koçhisar 4- Keçiören Bölgesi 5-Akyurt-Altındağ-Çamlıdere-Çubuk-Güdül-K.kazan-Kalecik-K.hamam-Pursaklar 6-Yenimahalle Bölgesi 7-Sincan-Ayaş-Beypazarı-Nallıhan 8-Etimesgut Bölgesi.

2018 milletvekili seçim sonuçlarına göre, Ankara’dan, AKP’nin 15, CHP’nin 10, İYİ Parti’nin 5, MHP’nin 5, HDP’nin de 1 mebus çıkardığını hatırlatalım…

Şimdi geçelim (Ankara projeksiyonuna) daraltılmış bölge seçim sistemine (maksimum 5 mv, yüzde 7 ülke barajı) göre seçim senaryolarına:

Birinci senaryo: 2018 MV. seçim sonuçlarına göre; Cumhur (AKP+MHP), Millet (CHP +İYİ Parti+SP) ittifaklarıyla milletvekili dağılımı;

AKP: 1. Bölge 1, 2. Bölge 3, 3. Bölge 2, 4. Bölge 3, 5. Bölge 3, 6. Bölge 3, 7. Bölge 3, 8. Bölge 2, TOPLAM 20.

CHP: 1. Bölge 3, 2. Bölge 2, 3. Bölge 1, 4. Bölge 1, 5. Bölge 1, 6. Bölge 2, 7. Bölge 1, 8. Bölge 1, TOPLAM 12.

İYİ Parti: 1’nci,4’ncü ve 8’nci bölgelerden 1’er milletvekili ile toplamda 3, MHP ise sadece 5’nci bölgeden 1 milletvekili çıkarabiliyor.

★★★

İkinci Senaryo: 2018 MV. seçim sonuçlarına göre; her bir parti tek başına seçime girmesi durumunda milletvekili dağılımı;

AKP: 1. Bölge 1, 2. Bölge 3, 3. Bölge 2, 4. Bölge 3, 5. Bölge 4, 6. Bölge 2, 7. Bölge 3, 8. Bölge 2, TOPLAM 20.

CHP: 1. Bölge 3, 2. Bölge 2, 3. Bölge 1, 4. Bölge 1, 6. Bölge 2, ,8. Bölge 1, TOPLAM 10.

İYİ Parti: 1. Bölge 1, 6.Bölge 1, 8. Bölge 1, Toplam 3.

MHP: 4. Bölge 1, 5. Bölge 1, 7. Bölge 1, Toplam 3.

★★★

Üçüncü Senaryo: 2020 araştırma sonuçlarının genel ortalamasına göre; Cumhur (AKP+MHP), Millet (CHP+İYİ Parti) ittifaklarıyla milletvekili dağılımı;

AKP: 1. Bölge 1, 2. Bölge 2, 3. Bölge 2, 4. Bölge 3, 5. Bölge 3, 6. Bölge 2, 7. Bölge 3, 8. Bölge 2, TOPLAM 18.

CHP: 1. Bölge 3, 2. Bölge 2, 3. Bölge 1, 4. Bölge 1, 5. Bölge 1, 6. Bölge 2, 7. Bölge 1, 8. Bölge 1, TOPLAM 12.

İYİ Parti: 1. Bölge 1, 4. Bölge 1 6. Bölge 1, 8. Bölge 1, TOPLAM 4.

MHP: 2. Bölge 1, 5. Bölge 1, TOPLAM 2.

★★★

Dördüncü Senaryo: 2020 araştırma sonuçlarının genel ortalamasına göre; her bir parti tek başına seçime girmesi durumunda milletvekili dağılımı;

AKP: 1. Bölge 1, 2. Bölge 3, 3. Bölge 2, 4. Bölge 3, 5. Bölge 3, 6. Bölge 2, 7. Bölge 3, 8. Bölge 2, TOPLAM 19.

CHP: 1. Bölge 3, 2. Bölge 2, 3. Bölge 1, 4. Bölge 1, 5. Bölge 1, 6. Bölge 2, 8. Bölge 1, TOPLAM 11.

İYİ Parti: 1. Bölge 1, 4. Bölge 1, 6. Bölge 1, 8. Bölge 1, TOPLAM 4.

MHP: 5. Bölge 1, 7 Bölge 1, TOPLAM 2.

★★★

Beşinci Senaryo: 2020 araştırma sonuçlarının genel ortalamasına göre; Cumhur (AKP+MHP), CHP, Yeni İttifak (İYİ Parti+SP+Deva+GP), HDP ittifaklarıyla milletvekili dağılımı;

AKP: 1. Bölge 1, 2. Bölge 3, 3. Bölge 2, 4. Bölge 3, 5. Bölge 3, 6. Bölge 1, 7. Bölge 3, 8. Bölge 2, TOPLAM 18.

CHP: 1. Bölge 3, 2. Bölge 2,  4. Bölge 1, 5. Bölge 1, 6. Bölge 2, 8. Bölge 1, TOPLAM 10.

İYİ Parti: 1. Bölge 1, 3. Bölge 1, 4. Bölge 1, 6. Bölge 1,7 Bölge 1, 8. Bölge 1, TOPLAM 6.

MHP: 5. Bölge 1, 6. Bölge 1, TOPLAM 2.

★★★

Bu sadece Ankara özelinde önemli bir projeksiyon. Çalışmayı yapanlar, “Daraltılmış bölge sisteminde oyların fazlalığı kadar oyların konsantrasyonu yani belirli bölgelerde toplaması önemlidir. Aksi takdirde aynı sayıda oya ulaşan partilerden birinin -sadece oyları farklı bölgelere dağılmış olduğu için- diğerinden çok daha az mebus çıkarması hatta hiç çıkaramaması mümkün olmaktadır. Özetle, ülke barajını düşürmek hiçbir durumda temsilde adaletsizliğin azaltılmasında etkili olmamakta, aksine daraltılmış bölge sisteminin uygulanması temsilde adaletin ciddi oranda azalmasına yol açmaktadır“ diye de uyarıyor…

Şimdi, siz, AKP ve küçük ortaklarının demokrasi, sandık, hak ve adalet anlayışlarını da hatırlayarak daraltılmış bölge sistemine geçildiğinde nasıl ayarlamalar olabileceğini  hesaplayın!..

Söylemesi benden…