Ali Bayramoğlu
Ali Bayramoğlu

Gazete: Karar Gazetesi

Neredeyiz, nereye koşuyoruz?

  • 3.02.2022 08:43

Bazı temaları tekrar etmek ve açmakta yarar var. Cumartesi günü, bu köşede iki hususun altını çizdim.

İlki, Cumhur cephesinin kamuoyu nezdinde veya kamuoyu desteği bakımından pek çok kriz gibi son ekonomik krize direnç göstermesiydi. Bunun nedenleri arasında 2015’ten itibaren AK Parti’nin muhafazakar kesime anlattığı yeni siyasi hikayenin, ulusal alana dair güç-başarı-gelecek-beka anlatısının bulunduğunu hatırlattım. Hatırlattım diyorum, zira, bu hususu, aylardır çeşitli yazılarda, söyleşilerde, programlarda dile getirenler arasındayım.

Ülkenin en güvenilir araştırma serilerinden birisi haline gelen PANORAMATR’ın Ocak çalışması bu gözlemleri destekleyen kimi bulgular ortaya koyuyor:

“Kamuoyu aras?tırmamızdaki veriler, iktidarın yeni ekonomi modeli çerçevesinde yöneldig?i yeni strateji sonrasında bir yıldır aleyhine is?leyen trendi durdurarak kısmi bir oy artıs?ı sag?lamayı bas?ardıg?ını gösteriyor. Bu oy artıs?ının kararsız seçmenin bir kısmının Erdog?an’a ve AK Parti’ye geri dönüs?ü dolayısıyla yas?andıg?ını düs?ünüyoruz. Bu artıs? sonrasında Cumhur I?ttifakı yeniden Millet I?ttifakının önüne geçerken…”

Krizlerin en hissedileni, en etkilisi olan ekonomik kriz karşısında bile iktidar söyleminin bir direnci, bir zıplamayı etmesi üzerine düşünülmesi gereken bir konudur. Ekonomik krizin, kriz anında muhalif kesimin aklına düşürdüğü, AK Parti iktidarının çöküş darbesi fikri, (en azından şimdilik) pek tutmuş görünmüyor.

Durum, siyasi davranışın, her zaman ve her kesimde birey ve sınıfsal fayda ile doğru orantılı olmadığı göstermekte, kimi toplumsal katmanlarda kimliksel değer ve beklentilerin fayda karşısında galebe çaldığını düşündürmekte ve farklı bir nedenselliği akla getirmektedir. Somut olarak, ekonomistlerin ve muhalif kesimin irrasyonel, hatta saçma bulduğu iktidar ekonomik politikaları ve söylemi, bir siyasi anlatının parçasını oluşturmakta ve bu siyaset bir toplumsal karşılık bulmaktadır.

Bu karşılığın endişe verici bir yönü olduğuna şüphe yok. Zira mevcut koşullarda, önemli bir yanıyla, otoriter bir yönetime verilen toplumsal desteğe işaret eder. Türkiye’nin seçimli bir otokrasi olma yolunda ilerlemeye devam edebileceğini gösterir.

Neden?

Bu soruya birçok farklı gözlem ve varsayıma dayalı yanıtlar verilebilir.

Benim yanıtım ve kanaatim şöyledir: “Kimlik” bir kez daha tayin edici bir faktördür. Ancak bu alanda bir kayma, bir iç içe girme ve yenilenme hali yaşanmaktadır. Eski hassasiyetleri de içine alan, (örneğin iktidar değişimi halinde kayıp duygusunu merkezde tutan) ancak yeni geniş ve kuşatıcı bir kimlik çerçevesinin aktifleştiğine dikkat etmek gerekir. Bu çerçeveyi, kendine haslık, içe dönüklük, milli-devlet vurgusu, modern girdileri ve bunların beslediği, evrensel değerlere kısmen mesafeli milliyetçi yeni dalga beslemektedir. Mikro siyaset, kamusal alan, ahlak gibi unsurlar git gide bu çerçevenin alt parçalarını oluşturmaya başlamaktadır.

Türkiye için varlığı her zaman belirleyici olan ancak geçmiş 20-25 yılı daha çok etkileyen Dindar-seküler karşılaşmasının içerdiği doğal etkileşimler, farklı kimliklerde değişim dalgaları oluşturarak, ortak ve demokratik değer baskısı üretirken, yeni hakim karşılaşma pek çok ülkede olduğu gibi otoriterliği, otoriter kapitalizmi beslemeye daha yatkındır.

Kritik bir nokta şudur: Bu tablo ile iktidar siyasetinin iç içe geçen iki halka meydana getirmekte, diğer bir ifadeyle “toplumsal zemin” kadar “siyaset ve irade meselesini” öne çıkarmaktadır.

Konuya, PANORAMATR’IN bulgularını ülkedeki siyasi yarışma açısından bakacak olursak iki soru hemen öne çıkar: 1. Muhalefet bu zeminin farkında mıdır veya önemsemekte midir? 2. Muhalif kesime hakim olan, iktidarın başarısızlığı ve muhalefet arasındaki güç birliği, siyaseti üretmeyi ikame eder fikri, bu koşullarda iktidarın değişmesi için gerçekten yeterli midir?

Herkesin bir yanıtının olacağına şüphe yok.

Yorum Yap

Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Düzce Yerel Haber (www.duzceyerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Resmi İlanlar