KESİN İNANÇLILAR

  • 13.03.2011 00:00

Eric Hoffer’in 1951 yılında yayımlanan “Kesin inançlılar’’ adlı eseri bir düşünce kitabıdır. Kitabın içeriğini anlatmadan önce yazar hakkında kısa bir bilgi vermek istiyorum.
Eric Hoffer, anne ve babasının Almanya’dan Amerika’ya göç etmesinden birkaç yıl sonra, 1902’de New York’ta dünyaya gelir. Ailesinin tek çocuğu olan Eric, yedi yaşındayken annesini kaybeder ve aynı yıl bir kaza sonucu birdenbire kör olur. Eric on beş yaşına geldiğinde mucizevi bir şekilde görme yeteneğine kavuşur. Tekrar görebilmenin heyecanıyla müthiş bir okuma isteği uyanır ve okumaya başlar. Ancak Eric 18 yaşına geldiğinde babasını da kaybeder ve geçimini sağlamak için hayatın istediği şekilde, çalışma ihtiyacının olduğunu da fark eder. İşportacılık, demir yolunda işçilik, tarlada ırgatlık, maden işçiliği gibi pek çok işte çalışmaya başlar. Daha sonra 1942 yılında San Francisco limanında dok işçisi olarak kalıcı çalışmaya başlar. Burada düzenli olarak not almaya başlar ve o güne kadar bütün kitle hareketlerinin ortak özelliklerini okuduğu kitaplarla, tecrübeleriyle, güncel konularla yorumlayıp yazmaya başlar. “Kesin İnançlılar” kitabı yayımlandığında; üniversitelerden seminer, Öğretim görevlisi teklifleri ve televizyonlardan program teklifleri alır. Eric Hoffer tüm bu teklifleri değerlendirmesine rağmen asla aşırıcılığa kaçmamış ve o iş yerindeki arkadaşlarından vazgeçmemiştir. Kitaplarından aldığı parayı da yardım kuruluşuna bağışlamış…
“Kesin inançlılar’’ kitle hareketlerinin “anatomisi” mahiyetindedir. Bu kitapta, ister dini hareketler olsun, ister sosyal devrimler veya milliyetçi bütün kitle hareketlerinde ortak olan bazı özellikler incelenmiştir. Kitap, bütün kitle hareketlerinin aynı olduğunu iddia etmemektedir, fakat bazı temel karakteristikler öylesine ortaktır ki, bu onların aynı familya içinde görünmesine imkân vermektedir. Kitap 194 sayfadan ve dört bölümden oluşmaktadır.
Birinci bölümde kitle hareketlerinin “çekici yönlerini” ele almaktadır. Kişi kitle hareketlerine katılmak isterken, kendi hayat koşullarında meydana gelecek ani ve büyük bir “değişiklik” ihtimalinin çekiciliğiyle katılır. Yine kitle hareketleri, çağrısını kişiliğini yükseltmek peşinde olanlara değil, “beğenmediği benliğinden kurtulma” çabasında olanlara yöneltir. Bütün kitle hareketleri, taraftarlarını aynı tip insanlar arasından seçtiğine ve aynı düşünce tarzındakilere hitap ettiğine göre: 1)Bütün kitle hareketleri birbirleriyle rekabet halindedir ve birinin kazandığı taraftar diğerinin için bir kayıptır.2)Bütün kitle hareketleri birbirinin yerini tutabilir. “Bir kitle hareketi kolayca kendini başka bir kitle hareketine döndürebilir”. Bir dini hareket bir sosyal devrime veya bir milliyetçi harekete dönebilir; bir sosyal devrim bir militan gençlik hareketine veya dini harekete dönebilir; bir milliyetçi hareket bir sosyal devrime veya bir dini harekete dönebilir.
İkinci bölümde kitle hareketlerinin “inanç değiştirmeye hazır kişileri” ele almaktadır. Her ne kadar hoşnutsuz kişiler, halk arasında bulunursa da, en çok şu kategorideki kişiler arasında bulunur: Yoksul sınıf, topluma uyamayanlar, başıboşlar, azınlıklar, delikanlı çağındaki gençler, muhterisler(aşılamayacak engeller veya hudutsuz fırsatlarla karşı karşıya olanların hepsi), bir ayıp veya sabit fikrin pençesine düşmüş olanlar, aciz olanlar(bedenen veya aklen), aşırı benciller, amaç yoksunluğundan ötürü bunalım içinde olanlar, suçlular.
Üçüncü bölümde kitle hareketlerinde “birlikte hareket ve nefsinden fedakârlık” etkenlerini ele almaktadır. Fedakârlığı artıran etkenler nelerdir? Kolektif bir topluluğun kimliğini taşımak, Uydur-inan etkeni, şimdiki zamanın gözden düşürülmesi, henüz var olmayan şeyler, öğreti, aşırılık, kitle hareketleri. Birleştirici faktörler nelerdir? Nefret, taklitçilik, kandırış ve zorlama, liderlik, eylemcilik, şüphe, birleştirme sonucu ortaya çıkan gerçekler. Bu etken ve faktörler kitapta detaylı olarak incelenmiştir.
Dördüncü bölümde kitle hareketlerinin “başlangıç ve sonuç” konusunu ele almaktadır. Militan söz ustası, bir kitle hareketinin “doğması ve büyümesi” için gerekli olan ortamı şu davranışlarıyla hazırlar:
1)Mevcut inançları ve kuruluşları gözden düşürüp halkın bunlara olan bağlarını koparmak yoluyla
2)İnançsız bir hayat yaşamak istemeyen kişilerde dolaylı olarak bir inanç susamışlığı yaratmak ve böylece yeni bir inanç ortaya atıldığında, bu susamış kişilerin kalbinde güçlü bir taraftarlık etkisi yaratmak yoluyla
3)Yeni inancın öğreti ve sloganlarını ortaya çıkarmak yoluyla
4)İnançsız yaşayabilecek olgun kişilerin görüşlerini küçük düşürmek ve böylece yeni aşırılık ortaya çıktığı zaman, bu olgun kişileri karşı koyma gücünden yoksun bırakmak.
Bu kitabı okuduktan sonra “kitle hareketleri” hakkındaki eleştirel düşüncenizin büyük oranda artacağından hiç şüphem yok. Ayrıca yararlı bir kitle hareketi nasıl olmalıdır sorusunun cevabını da içinde bulabilirsiniz.
Not: Eric Hoffer’in “Kesin inançlılar” kitabına Düzce üniversitesi merkez kütüphanesinden ulaşabilirsiniz.
 

Yorum Yap

Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Düzce Yerel Haber (www.duzceyerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.