Fuat Keyman: ‘Fatma’ ve iki Türkiye

Sabancı Üniversitesi Rektör Yardımcısı E. Fuat Keyman “Dizilerle de olsa, Türkiye’nin, ikinci Türkiye’nin, öteki Türkiye’nin konuşmaya, düşünmeye, tartışmaya başlaması önemli bir gelişme” değerlendirmesinde bulunuyor.

Fuat Keyman: ‘Fatma’ ve iki Türkiye
6.05.2021 - 05:03
1285
0

Konuşamayan ya da konuşturulmayan Türkiye, artık dizilerle de sorunlarını, gerçeklerini, karmaşıklıklarını konuşuyor. 

Muhalefet partileri, yerel yönetimler, sivil toplum, alternatif medya gibi, yeni ve başarılı diziler sayesinde de Türkiye’yi konuşmaya başladık.   

Son dönemlerde, Psikiyatriden Sosyal Psikolojiye uzanan geniş alanda yaşanan “psikolojinin önlenemez yükselişi” sürecini, “Masumlar Apartmanı”, “Kırmızı Oda”, “Doğduğun Ev Kaderindir”, ve bu dizlere son olarak eklenen “Camdaki Kız”da izliyoruz. 

Yıkıcı kutuplaşmadan ekonomik ve kimliksel eşitsizliklere ve çarpık kentleşmeye uzanan sorunları ve iç içe yaşanan ilişkileri, Netflix’de, çok izlenen “Bir Başkadır” diziyle izlemiş ve konuşmuştuk. 

Bir Başkadır ile Türkiye’yi konuşmaya, daha önemlisi, düşünmeye ve tartışmaya başlamıştık. 

Şimdi, yine Netflix’de yayınlanmaya başlayan ve çok izlenenler kategorisine girmeye aday “Fatma” ile Türkiye’yi konuşma, düşünme, tartışma sürecine devam edeceğiz gibi gözküyor. 

Bir Başkadır, hakim ve egemen iktidar söyleminden farklı bir Türkiye tablosusunu sunuyor ve bizi bu tablo yoluyla Türkiye’yi tartışmaya davet ediyordu.   

Fatma, bu tabloyu, değindiği sorunlar ve ilişkilerle daha da zenginleştiriyor.  

İlginçtir, ve de, vurgulamak da gerekiyor: Bir Başkadır’ın baş rolünde, evlere temizliği giden emekçi kadın Meryem vardı; Fatma’nın baş rolünde de, evlere temizliğe giden emekçi kadın Fatma var.  

Her iki dizide de, kadınlar, daha somutta evlere temizliğe giden emekçi kadınlar üzerinden yapılan Türkiye alegorisinin yansıttığı bir Türkiye tablosu ortaya çıkıyor. Bu da, altı çizilmesi gereken önemli bir nokta. 

Bu Türkiye tablosu, aşırı kalkınmacı, devlet güvenliği-temelli, ve lidere mutlak sadakat üzerinden  kurulan; kamusal ya da özel, görsel ya da yazılı yerleşik medya alanında hangi konuların ve kimlerin konuşuşup konuşmayacağına kendisi karar veren; vatandaşları “makbul vatandaşlar ve ötekileri” olarak ayıran egemen siyasetin çizdiği Türkiye tablosundan farklı, hatta ona zıt bir tablo. 

Bu Türkiye tablosu, hakları yenmiş, yaşamlarına müdahale edilmiş, özgürlükleri kısıtlanmış,  şiddete maruz kalmış, güçsüzleştirilmiş, iktidar ve güçlü olanlar tarafından dinlenmeyen, görülmeyen, varlıkları hissedilmeyen, iş-aş-temel ihtiyaçlar için büyük mücadele veren çalışanların, emekçilerin, en genelinde halkımızın, insanlarımızın, ve onların sorunlarının, trajedilerinin, ve yaşam kavgalarının anlatıldığı bir tablo.  

“İki Türkiye” dediğim gerçekliğin, iktidar tarafından konuşulması pek istenmeyen insanlarını ve sorunlarını bu dizilerde izliyoruz.  Konuşmayan-Konuşturulmayan Türkiye, bu dizilerle konuşuyor, ve “İkinci Türkiye”, “Öteki Türkiye”, ya da “Türkiye Gerçeği” tablosu olarak ortaya çıkıyor. 

Fatma’nın, dizi olarak çok iyi yazılmış ve kurgulanmış Türkiye alegorisinde,  emekçi bir kadının, kocası Zafer’i ararken seri katile dönüşmesini izliyoruz.   

Aziz Nesin’in muhteşem eseri, “Yaşar Ne Yaşamaz” ile Giorgio Agamben’in “Homo Sacer”in görülmeyen, fark edilmeyen, duyulmayan, ve “yaşayan yok niteliğindeki özne ” kavramının bir birleşim noktasını temsil eden Fatma, temizlikçi kadından seri katile geçişini rahatlıkla yapabiliyor. Polislerin arasındayken görülmüyor; anlatırken duyulmuyor; varlığıyla hissedilmiyor.   

Öteki Türkiye’nin, sınıf-eşitsizlik-vatandaşlık ekseninde farkedilmeyen öznelerinden Fatma, kadına ve çocuğa karşı şiddet, engelli çocuk hakları, zenginin hukuk içindeki gücü, karar vericilerin okuldan hukuka vicdansızlıkları, v.b konuları kısa anlatılarla çok iyi işliyor.  Kürt sorunu da, insani boyutu içinde, kimlik-sınıf ve ekonomik/refah eşitsizliği ilişkisinde işleniyor, konuşuluyor.    

“Devlet Bekası-Lidere Mutlak Sadakat” ekseninde işleyen; “Devlet ve devlet güvenliği herşeyden, her sorundan, herkesden önce gelir” anlayışını anlatan Türkiye tablosunun pek hoşuna gitmeyecek olayları, sorunları, ilişkiler ağını  Fatma’da görüyoruz.  

Fatma, İkinci Türkiye’nin, Öteki Türkiye’nin insani ama trajik tablosunu, ve bu tablonun birbirinin içine geçmiş konularını, sorunlarını, ilişkilerini başarılı olarak bir arada  tutuyor ve anlatıyor. 

Dizilerle de olsa, Türkiye’nin, İkinci Türkiye’nin, Öteki Türkiye’nin konuşmaya, düşünmeye, tartışmaya başlaması önemli bir gelişme.  Çünkü, orada, en son örneği Fatma’da, Türkiye Gerçeği var ve yaşanıyor.

Ve orası, İki Türkiye içinde, Türkiye’nin geleceğinin kurulacağı alan olma potansiyelini taşıyor.  

Hikayesini kaybetmiş Türkiye’nin “yeni hikayesi”, belki de, İkinci Türkiye tablosundan çıkacak. 

[email protected]

Yorum Yap

Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Düzce Yerel Haber (www.duzceyerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Nevzat Cingirt

BİR MUSİBET BİN NASİHATTAN İYİDİR

BİR MUSİBET BİN NASİHATTAN İYİDİR

  • 29 Temmuz 2021 Perşembe

Yazarlar

Türkiye’nin kredi notları ne kadar objektif?
Selva Demiralp

Türkiye’nin kredi notları ne kadar objektif?

  • 30 Temmuz 2021 Cuma
1 milyon dolarlık bir sorum var:
Fehmi Koru

1 milyon dolarlık bir sorum var:

  • 30 Temmuz 2021 Cuma
Dertleri “etik” değil, “tetikçilik”
Mehmet Y. Yılmaz

Dertleri “etik” değil, “tetikçilik”

  • 29 Temmuz 2021 Perşembe
Tunus’taki sivil darbeyse bizdeki neydi?
Mehmet Tezkan

Tunus’taki sivil darbeyse bizdeki neydi?

  • 29 Temmuz 2021 Perşembe
Döverek de öldürebiliyoruz, severek de
Ümit KIVANÇ

Döverek de öldürebiliyoruz, severek de

  • 28 Temmuz 2021 Çarşamba
AK Parti kaybederse…
Elif ÇAKIR

AK Parti kaybederse…

  • 28 Temmuz 2021 Çarşamba
Siyasal İslam'ın Tunus sınavı
Aydın Selcen

Siyasal İslam'ın Tunus sınavı

  • 28 Temmuz 2021 Çarşamba
CHP’nin Bolu Beyi’ne karşı sınavı
Aydın Engin

CHP’nin Bolu Beyi’ne karşı sınavı

  • 28 Temmuz 2021 Çarşamba
Monşer diline dönmenin faydaları
Akif Beki

Monşer diline dönmenin faydaları

  • 28 Temmuz 2021 Çarşamba
Göç, kavimler göçü mü insan ticareti mi?
Berrin Sönmez

Göç, kavimler göçü mü insan ticareti mi?

  • 28 Temmuz 2021 Çarşamba
Tunus dersleri
Taha Akyol

Tunus dersleri

  • 28 Temmuz 2021 Çarşamba
AK Parti’nin bu cehalet medyası ile işi zor
Mehmet Ocaktan

AK Parti’nin bu cehalet medyası ile işi zor

  • 28 Temmuz 2021 Çarşamba
Balık ekmek yemekle olmaz, Marmara suyunu için!
Mehveş EVİN

Balık ekmek yemekle olmaz, Marmara suyunu içi

  • 28 Temmuz 2021 Çarşamba
Mevsim normalleri, iklim anormallikleri
Kemal CAN

Mevsim normalleri, iklim anormallikleri

  • 28 Temmuz 2021 Çarşamba
Büyüme mi şişme mi?
İbrahim Kahveci

Büyüme mi şişme mi?

  • 28 Temmuz 2021 Çarşamba
Kadınlar
Murat BELGE

Kadınlar

  • 28 Temmuz 2021 Çarşamba
Dünyanın en büyük şirketleri neler öğretiyor?
Eser KARAKAŞ

Dünyanın en büyük şirketleri neler öğretiyor?

  • 28 Temmuz 2021 Çarşamba
Türkiye ve imparatorlukların mezarlığı
Sezin Öney

Türkiye ve imparatorlukların mezarlığı

  • 28 Temmuz 2021 Çarşamba
Düğün Konvoylarına Düzenleme
Serdar Adem İŞLER

Düğün Konvoylarına Düzenleme

  • 27 Temmuz 2021 Salı
‘Yandaş’ milli eksendir. ‘İç İşgalciler’e dikkat! Ruşen Çakır ve diğerleri hangi amaçla fonlanıyor?
İbrahim Karagül

‘Yandaş’ milli eksendir. ‘İç İşgalciler’e dik

  • 26 Temmuz 2021 Pazartesi
Kürtler (6) - Ağrı İsyanı'ndan Zilan Katliamı'na!
Ümit KARDAŞ

Kürtler (6) - Ağrı İsyanı'ndan Zilan Katliamı

  • 26 Temmuz 2021 Pazartesi
Turnusol kâğıdı
Vahap COŞKUN

Turnusol kâğıdı

  • 26 Temmuz 2021 Pazartesi
2023’e doğru Türkiye
Süleyman Seyfi Öğün

2023’e doğru Türkiye

  • 26 Temmuz 2021 Pazartesi
Senaryolar (1): Erdoğan ve hedefleri
Ali Bayramoğlu

Senaryolar (1): Erdoğan ve hedefleri

  • 26 Temmuz 2021 Pazartesi
Bütün bunlar için Teksaslı bir aileyi suçlayabilir miyiz?
Yıldıray Oğur

Bütün bunlar için Teksaslı bir aileyi suçlaya

  • 26 Temmuz 2021 Pazartesi
Tüm Yazarlar

Resmi İlanlar