Ali Bulaç: İhvan ve silah!

Mısır merkezli kurulan Müslüman Kardeşler (İhvan-ı Müslimin) başlangıçta sömürge yönetimi altında kimliğini ve kişiliğini kaybeden toplumu ahlaki ve sosyal yönden takviye etmek üzere kurulmuştu.

Ali Bulaç: İhvan ve silah!
  • 20.09.2014 08:55
  • (1688)
  • (0)

 Mısır merkezli kurulan Müslüman Kardeşler (İhvan-ı Müslimin) başlangıçta sömürge yönetimi altında kimliğini ve kişiliğini kaybeden toplumu ahlaki ve sosyal yönden takviye etmek üzere kurulmuştu.

İlk hareket noktası sosyal Müslümanlıktı. Kurucusu Hasan el Benna her ne kadar köy köy, sokak sokak gezen bir dai gibi görünüyor idiyse de, İslami ilimlere ve tefekküre hakimdi, Ahmet ibn Hanbel'in zühd anlayışına sahip çıkıyordu. İhvan zaman içinde modern Müslümanlığın üç versiyonunu (fikri-kültürel, sosyal ve siyasi) bünyesinde toplayan hareket oldu.

İhvan'ın politik boyut kazanması 1948 Arap İsrail savaşına verdiği olağanüstü destek ile maalesef Cemal Abdunnasır'ın sözüne güvenip Hür Subaylar hareketine destek vermesi oldu. Nasır, inisiyatifi tam ele geçirince iktidarına ortak olacaklar diye İhvan'ı kendisine karşı komplo kurmakla suçladı, altı liderini idam ettirdi, yüzlercesini hapse attırdı.

İhvan'ın 85 yıllık tarihinde silah kullandığı üç olaydan biri 1948 savaşıdır. Bunca zulme ve baskıya rağmen hiçbir ferdi şiddet ve teröre başvurmadı; doğrudan ve dolaylı yollardan siyasi mücadeleye devam etti, bu arada eğitim, sağlık, mesleki teşekküller gibi alanlarda da etkili ve yaygın faaliyetlerini sürdürdü.

İhvan'ın silaha başvurduğu ikinci olay 1982 Suriye Hama-Humus ayaklanmasıdır. Genel stratejisi Sünni temkin modeline dayanan İhvan bu olayda iki büyük hata yaptı: Biri temkin stratejisini terk edip silahlı ayaklanma ile Baas rejimini devireceğine kanaat getirmesi, diğeri başta rahmetli Said Havva ve diğer zatların etkisinde Şii olmaları mülahazasıyla İran İslam Devrimi'ne karşı tavır alması.  Mezhep taassubu düzeyinde değil de usuli düzeyde Selefi fikriyata sahip olan İhvan'ın Şiiliğe karşı takındığı bu tavır onu İmam Humeyni'ye karşı Saddam Hüseyin'den medet ummaya kadar sürükledi. Bu olay, İslami İran ile İhvan arasının açılmasına ve İran'ın Suriye rejimine yakınlaşmasına yol açtı ki, bu olayda Suriye İhvan'ı ne kadar hatalı idiyse, İran da o kadar hatalıydı.

Sünni temkin modeline göre bir rejime karşı ayaklanmanın iki şartı var: Biri rejimin kesin ve apaçık olarak inkarcı olması; diğeri ayaklanmanın kesin başarı getireceği hesabının açık olması. Hama ayaklanmasında ikinci şart yoktu. Sonuçta ayaklanma kanla bastırıldı, 20 bin kişi hayatını kaybetti. Hafız Esed'in kardeşi Rıfat Esed 37 bin kişiyi öldürdüklerini söyledi. Bu kanlı katilamdan sonra İhvan'ın neredeyse ana gövdesi Suriye dışına çıktı, 30 sene sürecek diyaspora hayatı başladı, Suriye içinde kalan İhvan ise Mısır'dakiler gibi sosyal faaliyetler yapmakla yetindi.

İhvan'ın Suriye'deki üçüncü silahlı ayaklanması 2011'de başladı. Aslında İhvan'ın aklı başında olanlarına iş kalsaydı silahlı ayaklanmaya başvurmayacaklardı. Çünkü sahada çok zayıftılar, büyük oranda Suriye dışında yaşıyorlardı. Beşşar Esed, babası Hafız'dan farklıydı, Türkiye'yi model alıyor, yerel yönetimlerden merkezi idareye kadar reform üstüne reform yapıyordu. İddia edildiği gibi Suriye'de katı bir Nusayri-Alevi yönetimi yoktu; ordunun yüzde 85'i, bürokrasi ve iş dünyası ağırlıklı olarak Sünnilerden müteşekkildi. İnsanlar öylesine kaynaşmıştı ki birine “Sünni misin, Nusayri misin?” sormak ayıptı. 2011'den önce Esed, Rahmetli Ramazan el Buti'ye Suriye'nin genelinde geleneksel medreseleri diriltip İslami ilimleri canlandırma görevini vermiş, bu konuda muazzam mali ve bürokratik destek vadetmişti. Kendi tabii mecrasında bırakılsaydı Suriye değişecek, İhvan da kanuni siyaset yapabileceği hale gelecekti. Buti, Cevdet Said ve diğer Sünni ulema ve liderler, yeni bir silahlı ayaklanmanın büyük felaket getireceğini feryad ederek dile getirdiler. Maalesef Türkiye vahim okuma hatası yaptı, sahada dikkate değer gücü olmayan İhvan'a destek vermekle Esed'in devrileceğini zannetti. İhvan'ın bu işe hevesli basiretsiz birkaç liderinin de etkisiyle ayaklanma başladı, Suriye tarümar oldu. Kısa zamanda Türkiye'ye değil Batı'ya yakın Arap milliyetçilerinden ve Sünni laiklerden oluşan ÖSO ile Körfez ülkelerinin çizgisindeki Nusra ve IŞİD inisiyatifi ele geçirdi.

Mısır, Ürdün ve Batı Afrika İhvan'ı hiçbir zaman silahlı ayaklanmaya teşebbüs etmedi, kanuni siyaset yolunu seçtiler. Şimdi darbeye maruz kalmış İhvan üyelerine baskı rejimleri yeryüzünü dar ediyor. Biz hiç şiddete bulaşmamış bu yeryüzü mazlumlarına elbette kucak açacağız.

ZAMAN

Yorum Yap

Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Düzce Yerel Haber (www.duzceyerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Yazarlar

Maskeli baloda tutuklu kalanlar
Akif Beki

Maskeli baloda tutuklu kalanlar

  • 12 Haziran 2021 Cumartesi
Yanılgı…
Ali Bayramoğlu

Yanılgı…

  • 12 Haziran 2021 Cumartesi
Afyonu patlamış bir misyon!
Fehim Taştekin

Afyonu patlamış bir misyon!

  • 12 Haziran 2021 Cumartesi
İşlerin neden bir sahibi yok?
Mustafa Karaalioğlu

İşlerin neden bir sahibi yok?

  • 12 Haziran 2021 Cumartesi
Sistemli olarak kaçırılanlar ve hep kalan Ahmet
Gökçer Tahincioğlu

Sistemli olarak kaçırılanlar ve hep kalan Ahm

  • 12 Haziran 2021 Cumartesi
Skandallar, helalleşme ve NATO zirvesi
Cansu Çamlıbel

Skandallar, helalleşme ve NATO zirvesi

  • 12 Haziran 2021 Cumartesi
Ülkeyi Erdoğan mı yönetiyor muhalefet partileri mi?
Elif ÇAKIR

Ülkeyi Erdoğan mı yönetiyor muhalefet partile

  • 12 Haziran 2021 Cumartesi
Alaturka
Mehmet Y. Yılmaz

Alaturka "ekmek bulamayan pasta yesin" devri

  • 12 Haziran 2021 Cumartesi
AK Parti’yi bu noktaya getiren yanlış
İbrahim Kiras

AK Parti’yi bu noktaya getiren yanlış

  • 12 Haziran 2021 Cumartesi
Bugünlere gelişin karar ânı: ‘Yerli ve millî’ ilanı
Alper GÖRMÜŞ

Bugünlere gelişin karar ânı: ‘Yerli ve millî’

  • 12 Haziran 2021 Cumartesi
Türkiye’yi kilitleyen altı kişi…
Figen Çalıkuşu

Türkiye’yi kilitleyen altı kişi…

  • 12 Haziran 2021 Cumartesi
Opa, şerefveşan ne demek?
Oya Baydar

Opa, şerefveşan ne demek?

  • 12 Haziran 2021 Cumartesi
CHP’nin Suriyeli sığınmacılara karşı tavrını ameliyat masasına yatıran rapor
Berat ÖZİPEK

CHP’nin Suriyeli sığınmacılara karşı tavrını

  • 12 Haziran 2021 Cumartesi
Millet aç aç!
İbrahim Kahveci

Millet aç aç!

  • 10 Haziran 2021 Perşembe
Muhalefet treni bir kez daha kaçırmak istemiyorsa…
Fehmi Koru

Muhalefet treni bir kez daha kaçırmak istemiy

  • 10 Haziran 2021 Perşembe
Kılıçdaroğlu’na o listeyi kim verdi?
İbrahim Karagül

Kılıçdaroğlu’na o listeyi kim verdi?

  • 10 Haziran 2021 Perşembe
Camiden görünen deniz, denizden görünen cami
Abdurrahman Dilipak

Camiden görünen deniz, denizden görünen cami

  • 10 Haziran 2021 Perşembe
 Cumhurbaşkanı Erdoğan ‘Artık yeter’ diyerek yine uyardı
Mehmet BARLAS

Cumhurbaşkanı Erdoğan ‘Artık yeter’ diyerek

  • 10 Haziran 2021 Perşembe
Nasıl temizlenir bu “sistemik müsilaj”
Ahmet Taşgetiren

Nasıl temizlenir bu “sistemik müsilaj”

  • 10 Haziran 2021 Perşembe
Sedat Peker anketinden çıkan çarpıcı sonuçlar…
Ahmet TAKAN

Sedat Peker anketinden çıkan çarpıcı sonuçlar

  • 10 Haziran 2021 Perşembe
Murat BELGE

"Mafya" bahsi açılmışken...

  • 10 Haziran 2021 Perşembe
O köprüleri, o otobanları Erdoğan yapmadı ki!..
Mehmet Tezkan

O köprüleri, o otobanları Erdoğan yapmadı ki!

  • 10 Haziran 2021 Perşembe
Her şey dahil Türkiye...
Yıldıray Oğur

Her şey dahil Türkiye...

  • 10 Haziran 2021 Perşembe
Demirören'in borcu...
Barış Soydan

Demirören'in borcu...

  • 10 Haziran 2021 Perşembe
Beni önce bir odaya aldılar...
Murat Sevinç

Beni önce bir odaya aldılar...

  • 10 Haziran 2021 Perşembe
Tüm Yazarlar