• 23.08.2013 00:00

 Çok kültürlülük olgusunun eğitim boyutunu ifade eden çok kültürlü eğitim; farklı ırk, etnik yapı ve sosyal gruplardan gelen tüm öğrenciler için eğitim fırsatları yaratma, okul ortamını değiştirme ve yeniden yapılandırmayı amaçlayan bir eğitim yaklaşımıdır.


Özellikle 2. Dünya Savaşı’ndan sonra, İngiltere, Fransa, Almanya ve Hollanda gibi ülkelerde, etnik ve kültürel farklılaşma büyük bir oranda artış göstermesiyle önem kazanmıştır.


İçinde yaşadığımız dönemde, ülkeler arasında bulunan sınırların, bilim ve teknolojideki gelişmeler sayesinde ortadan kalktığını söylemek yanlış olmayacaktır. Farklı kültürlerin bir araya gelmesi ve kültürler arası diyaloğun geliştirilmesi bu dönemde tüm ülkeler için bir zorunluluk haline gelmiştir. Bu nedenle, gelecek yüzyılda uluslar arası alanlarda söz sahibi olabilecek etkili ve verimli bireylerin yetiştirilebilmesi, ülkemiz için eğitimde yeni bir kavram olan çok kültürlü eğitimin, öğrenme ortamlarına yansıtılmasıyla gerçekleşecektir.

Değerleri ve tutumları açıklama, farklı kültürlere ait olan bireylerin değerlerini ve tutumlarını açıklayarak diğer bireylerin bu kültürleri tanımalarını ve saygı duymalarını sağlamak çok kültürlü eğitimin en önemli amaçlarındandır.

Bilindiği gibi aynı toplum içinde insan toplulukları ortak geçmişleri, yaşadıkları bölge, ekonomik uğraş alanları ve sosyo-ekonomik statülerine göre farklı kültürler geliştirirler.
Kültür, sosyal sınıf, din, dil ve etnik köken gibi farklılıklar kişiler arası etkileşimde toplumun temel özellikleridir. Bireylerin bu farklılıklar konusunda erken yaşlarda eğitilmesinin, onların gelecekte küresel toplumun etkili birer üyesi olarak yetişmelerinde yararlı olacağı düşünülmektedir. Bütün bunların yanında çok kültürlü eğitim, sadece farklı etnik gruba, sosyal sınıfa, dine ait olan öğrencileri değil, aynı zamanda farklı cinsiyete, üstün yeteneklere ve zekâya sahip olanları da kapsamaktadır .

Çok kültürlü eğitimde en önemli husus öğrenme ortamlarında çok kültürlü eğitim etkinliklerine yer verilirken, bireyin farklı kültürleri tanımasının yanında kendi kültürüne de yabancılaşmamasını sağlamaktır.

ABD'nin birçok eyaletlerinde çok ülürlü eğitimle ilgili zorunlu dersler ve doktora dersinde krediler bırakılırken bizim eğitim sistemimizde yeterince yer almaması önemli bir eksikliktir.
Ülkemizdeki araştırma sonuçlarını bütünsel olarak değerlendirildiğinde aday öğretmen, öğretmen ve yöneticilerin çok kültürlü eğitimle ilgili bilgi ve anlayışlarının yeterli düzeyde olmadığı söylenebilir. Bu nedenle, çok kültürlü eğitime, özellikle öğretmen adaylarının eğitiminde yer verilmesi, görev başındaki öğretmen ve yöneticilerin ise hizmet içi eğitimlerle desteklenmesi çözüm yolunda bir adım olabilir.

 

Dil, din ve etnik köken, ırk ve toplumsal normlar açısından heterojen yapıya sahip diğer bir ifadeyle çok kültürlü bir toplumun bireylerinde, kültürel farkındalık oluşturma, çoklu bakış açısı geliştirme, demokratik toplum yapısını benimseme, önyargılarına ilişkin eleştirel düşünmeyi sağlama, hümanist bir yaklaşımla her türlü ayrımcılığı reddetme gibi bilgiler, beceriler ve tutumlar; ancak çok kültürlü eğitim uygulamaları ile gerçekleştirilecek hedeflerdir.

Ülkemizin toplumsal yapısını ve bireylerin gelişimini göz önüne alacak olursak birey ve toplum anlamında ötekileştirmenin yaşandığı  günümüzde ğitim proğramlarımızda çok kültürlü eğitimin uygulama ve teoride  yer alması önem arz etmektedir.