• 9.12.2011 00:00
  • (3148)

 'Yeni Sol'un AK Parti'den çıkabileceği öngörüme pek çok eleştiri geldi. Eleştirilerin temelinde iki nokta var. İlki AK Parti'nin otoriter bir parti olduğu, ikincisi de muhafazakâr gelenekten sol parti çıkamayacağı.

İlk itirazı çok anlamlı bulmasam da ikincisi tartışmaya değer.

Neden AK Parti içinde sol çıkmaz?

Muhafazakârlar solcu olamaz mı?

Şuradan başlayalım. Türkiye'de son on yıl öncesine kadar kendisini sağ ya da sol parti olarak sunan hiçbir parti evrensel anlamı olan bu kavramları hak etmediler. Bu onların olduğu kadar mevcut sistemin de suçudur. Çünkü Türkiye'de siyasal sistem, "siyasetsizlik" üzerine kurulmuştur. Askeri ve sivil bürokrasi siyasal sorunları "devlet politikası" maskesi ile kendi tekeline almış, bunun dışındaki işleri siyasi partilere havale etmiştir. Bu sistemin dışına çıkan lider ve partiler de açık ve örtülü darbelerle hizaya getirilmişlerdir.

AK Parti'yi özel kılan bu sistemin dışına çıkabilmesi ve toplumu esas alan yeni bir siyasal modeli adım adım kurumsal hale getirmesidir. AK Parti toplumu referans alarak bugüne kadar siyasi yelpazenin sağındaki siyasal partilerden ayrışarak yelpazenin soluna geçmiş ve orada kalıcı hale gelmiştir. Türkiye'nin normalleşmesi, sivilleşmesi işte bu sürecin kendisidir. Türkiye'nin siyaseti yeni öğreniyor olmasından kastım budur.

Siyasetin bu kadar yeni olduğu bir ülkede, siyaseti taşıyan kadrolar da onları sınıfsal olarak temsil eden toplumsal tabana da baktığımızda kültürel kimlik olarak muhafazakârları, İslami hassasiyetleri olanları görüyoruz.

Bugüne kadar solculuğu modernlik, yaşam tarzı, laiklikle özdeşleştirme olarak anlayan bir ülkede "Yeni sol AK Parti'den çıkar" öngörüsü elbette kafa karışıklığı yaratabilir. Ama kafa karışıklığının nedeni, bugüne kadar kendine sol/cu diyenlerin gerçekte hiçbir zaman sol/cu olmamalarından kaynaklanmaktadır.

Bu açıdan İdris Küçükömer'in yerinde tespiti ile bizde "sol" kabul edilen İttihat ve Terakki/ Halk Fırkası/ 27 Mayıs çizgisi temsil ettiği devletçi-seçkinci gelenek devleti korumayı ana siyaset olarak kabul ettiği ölçüde 'sol' değil, "sağ" siyasal çizgidir. Aynı şekilde bu devletçi-seçkinci geleneğe karşı halk kitlelerinin hak ve taleplerini savunmaya çalışan Hürriyet ve İtilaf/ Serbest Fırka/ Demokrat Parti/Adalet Partisi daha 'halkçı' bir siyaseti temsil ettikleri ölçüde daha "sol" bir tabana dayanmaktadır.

Artık bazı gerçekleri hem görmek hem kabul etmek hem de yüksek sesle dillendirmek gerekiyor. CHP'nin 1974-1977 dönemi hariç hiçbir zaman sol parti olmadığı bu gerçeklerden biridir. Türkiye'de evrensel sol referanslı kısmen tek deneyim 1960'ların ortasındaki TİP deneyimidir. Üçüncüsü Türkiye'de siyaset, evrensel siyaset yelpazesi ile kıyaslandığında yelpazenin sağında yapılmıştır. Siyasetin meşruiyeti toplum değil devlet olmuştur.

Bu gerçekleri çoğaltmak mümkündür.

AK Parti devleti değil toplumu referans aldığı için siyasal alanda rakipsizdir. Farklı geleneklerden gelen partilerin hepsinin birden "AK Parti karşıtı" olmaları bu yüzdendir.

Teorik olarak solun toplumsal tabanı sistemin dışladığı bütün toplumsal kesimler, sistemin mağdurlardır. Bu solun, ahlaki referansı da toplumsal adalettir. Bu yönü ile sol Türkiye'deki muhafazakârlarla ortak değerleri taşır. Müslümanlığın ahlak ve adalet vurgusunu dikkate aldığımızda, evrensel bir sol ile Müslümanlık ve muhafazakârlar arasında bir sorun olmayacağı gibi, Türkiye koşullarında Müslümanların, muhafazakârların solcu olmaları şaşırtıcı olmayacaktır.

Bunun örneklerini Latin Amerika'da görmek mümkündür. Oradaki sol partilerin birçoğunun kurucusu din adamlarıdır.

Yeni Türkiye'de siyaset AK Parti'nin tek başına durduğu toplumu referans alan yelpazede yapılacaktır. Bu yeni yelpazede sol bir parti yoktur. Bu sol, bugün kendine solcu diyenler tarafından "solcu" bulunmayan demokratlar tarafından doldurulacaktır. Bugün toplumda sol değerleri savunan yani daha çok özgürlük, eşitlik, demokrasi, adalet talep eden, kendini solcu olarak tanımlayan, tanımlamayan ya da kimliği dolayısıyla solcu bulunmayan birçok insan var. Bunların büyük kısmı da oylarını AK Parti'ye veriyorlar. İşte bu yüzden yeni Türkiye'de sol parti de AK Parti'den çıkacaktır.